Cách rửa mắt đúng cách khi bị đau mắt đỏ để tránh lây nhiễm

Rửa mắt khi bị đau mắt đỏ là gì?

Rửa mắt khi bị đau mắt đỏ là thao tác hỗ trợ chăm sóc nhãn khoa nhằm loại bỏ các chất tiết nhầy mủ, vảy ghèn khô và dị nguyên bám dính trên bề mặt kết mạc cũng như bờ mi. Viêm kết mạc thường do virus, vi khuẩn hoặc phản ứng dị ứng gây ra, khiến các mạch máu tại màng liên kết cương tụ và tăng tiết dịch liên tục. Nếu dịch tiết ứ đọng lâu trong túi cùng kết mạc, mắt sẽ dễ bị kết dính mi vào buổi sáng, gây cộm rát và làm tăng nguy cơ bội nhiễm thứ phát. Việc làm sạch mắt bằng dung dịch đẳng trương vô trùng giúp bề mặt nhãn cầu thông thoáng, tạo điều kiện thuận lợi để các loại thuốc nhỏ mắt điều trị chuyên khoa phát huy tối đa tác dụng dược lý. Tuy nhiên, thao tác này đòi hỏi sự cẩn trọng cao độ để không làm tổn thương thêm lớp biểu mô nhạy cảm của mắt.

Chuẩn bị dụng cụ và dung dịch vệ sinh mắt an toàn

Trước khi thực hiện thao tác rửa mắt, việc chuẩn bị đầy đủ dung dịch và vật dụng y tế vô khuẩn là bước bắt buộc để tránh đưa thêm vi sinh vật gây hại vào kết mạc đang tổn thương. Dung dịch an toàn nhất là natri clorid 0,9 phần trăm dạng đơn liều hoặc lọ nhỏ mắt chuyên dụng, tuyệt đối không dùng các loại nước tự pha hay dung dịch ngâm kính áp tròng.

Bên cạnh nước muối sinh lý, người bệnh cần chuẩn bị sẵn bông gòn y tế hoặc gạc vô trùng dùng một lần và túi đựng rác y tế nhỏ đặt ngay bên cạnh. Trước khi chạm vào bất kỳ vật dụng nào hoặc thao tác lên vùng mặt, người thực hiện cần rửa tay thật kỹ bằng xà phòng sát khuẩn dưới vòi nước chảy trong ít nhất 30 giây, sau đó lau khô bằng khăn sạch dùng một lần để đảm bảo vệ sinh tuyệt đối.

Các bước thao tác rửa mắt đúng kỹ thuật từng bên

Kỹ thuật làm sạch bắt đầu bằng việc nghiêng nhẹ đầu sang một bên về phía mắt cần rửa để dòng nước chảy ra ngoài, tránh chảy tràn sang bên mắt đối diện. Dùng miếng gạc vô trùng thấm nước muối sinh lý nhẹ nhàng lau sạch dịch tiết và ghèn khô bám ở bờ mi, thao tác dứt khoát theo một chiều từ góc trong khóe mắt ra đuôi mắt ngoài.

Tiếp theo, nhẹ nhàng kéo mi dưới xuống, cầm lọ nước muối sinh lý bóp nhỏ từ 2 đến 3 giọt vào góc trong mắt, lưu ý giữ đầu lọ cách mắt từ 1 đến 2 centimet và không để đầu lọ chạm vào lông mi hay kết mạc. Chớp mắt nhẹ nhàng để dung dịch rửa trôi bụi bẩn và dịch tiết thừa ra khóe ngoài, sau đó dùng gạc sạch mới thấm nhẹ phần dịch chảy ra quanh mắt rồi bỏ ngay vào thùng rác.

Những sai lầm cần tránh khi vệ sinh mắt bị viêm

Nhiều người có thói quen dùng chung một miếng gạc hoặc khăn mặt để lau cả hai mắt nhằm tiết kiệm thời gian. Đây là nguyên nhân hàng đầu khiến mầm bệnh lây truyền nhanh chóng từ mắt đang viêm sang mắt lành. Mỗi bên mắt bắt buộc phải có dụng cụ lau chùi và gạc sạch riêng biệt, tuyệt đối không dùng lại miếng gạc đã qua sử dụng.

Một sai lầm nghiêm trọng khác là dụi mắt hoặc dùng lực miết mạnh lên mi mắt khi thấy nhiều dử bám chặt. Hành động này có thể làm trầy xước biểu mô giác mạc, tạo điều kiện cho vi khuẩn xâm nhập sâu hơn và gây bội nhiễm. Ngoài ra, việc dùng các loại lá cây để xông hơ mắt theo truyền miệng dân gian cũng tiềm ẩn nguy cơ nhiễm nấm và bỏng nhiệt vùng nhãn cầu rất nguy hiểm.

Biện pháp kiểm soát lây lan sang mắt lành và môi trường sống

Đau mắt đỏ do virus hoặc vi khuẩn có tốc độ lây lan rất nhanh qua tiếp xúc trực tiếp với dịch tiết hoặc gián tiếp qua bề mặt nhiễm khuẩn. Sau khi rửa mắt xong, người bệnh phải rửa tay lại bằng xà phòng hoặc dung dịch cồn sát khuẩn trước khi chạm vào các đồ vật sinh hoạt trong gia đình.

Người bệnh cần cách ly hoàn toàn các vật dụng cá nhân như khăn mặt, vỏ gối, chậu rửa mặt và thuốc nhỏ mắt, không dùng chung với bất kỳ ai. Ga trải giường và vỏ gối nên được giặt giũ bằng nước ấm và phơi dưới ánh nắng mặt trời thường xuyên. Đồng thời, tạm ngừng hoàn toàn việc đeo kính áp tròng và trang điểm mắt cho đến khi tổn thương kết mạc hồi phục hoàn toàn và có kết luận an toàn từ bác sĩ nhãn khoa.

Lưu ý an toàn

Người bệnh không được tự ý mua các loại thuốc nhỏ mắt chứa kháng sinh phối hợp corticoid để rửa hoặc nhỏ mắt khi chưa có chỉ định từ bác sĩ chuyên khoa Mắt. Nếu xuất hiện các dấu hiệu cảnh báo nguy hiểm như đau nhức mắt dữ dội, sợ ánh sáng gắt, giảm thị lực, nhìn mờ hoặc mắt sưng nề biến dạng, cần đến ngay cơ sở y tế có chuyên khoa nhãn khoa để được thăm khám và xử trí kịp thời.

Tóm tắt

Rửa mắt đúng cách là biện pháp chăm sóc tại nhà quan trọng giúp hỗ trợ quá trình hồi phục của mắt khi bị viêm kết mạc. Tuy nhiên, việc vệ sinh mắt chỉ mang tính chất làm sạch và hỗ trợ giảm nhẹ cảm giác cộm xốn, không thay thế được các phác đồ điều trị chuyên khoa. Người bệnh cần tuân thủ hướng dẫn dùng thuốc từ bác sĩ nhãn khoa và tái khám kịp thời nếu các biểu hiện không thuyên giảm.