Cách phòng ngừa đau mắt đỏ đơn giản và
Nội dung chỉ cung cấp thông tin tham khảo, không thay thế chẩn đoán, khám hoặc điều trị của người hành nghề y tế. Không tự ý dùng, ngừng hoặc thay đổi thuốc dựa trên bài viết.
Đau mắt đỏ hay viêm kết mạc là tình trạng nhiễm trùng hoặc kích ứng màng trong suốt bao phủ lòng trắng và mí mắt. Bệnh thường bùng phát vào thời điểm giao mùa do virus hoặc vi khuẩn gây ra, lây lan nhanh qua đường tiếp xúc.
Chủ động áp dụng các cách phòng ngừa đơn giản trong sinh hoạt hằng ngày giúp bảo vệ thị lực và ngăn chặn dịch bùng phát. Việc giữ vệ sinh cá nhân, không dùng chung đồ đạc sẽ giảm thiểu tối đa nguy cơ mắc bệnh.
Phòng ngừa đau mắt đỏ là gì?
Đau mắt đỏ là bệnh lý nhãn khoa phổ biến, có thể gặp ở mọi lứa tuổi từ trẻ nhỏ đến người lớn. Khi kết mạc bị viêm, các mạch máu nhỏ giãn nở khiến lòng trắng chuyển sang màu đỏ hồng, kèm theo cảm giác cộm xốn, ngứa ngáy, chảy nước mắt và nhiều rỉ mắt. Phần lớn các đợt dịch trong cộng đồng do virus như adenovirus hoặc vi khuẩn gây ra, lây lan chủ yếu qua dịch tiết mắt bám trên tay hoặc bề mặt đồ vật. Đa số trường hợp đau mắt đỏ lành tính nhưng vẫn tiềm ẩn nguy cơ biến chứng giác mạc nếu chăm sóc sai cách. Do đó, hiểu rõ và áp dụng các biện pháp phòng ngừa là giải pháp quan trọng bảo vệ đôi mắt sáng khỏe.
Rửa tay thường xuyên bằng xà phòng và hạn chế chạm vào mắt
Bàn tay là đường lây truyền phổ biến nhất đưa mầm bệnh từ môi trường vào mắt. Chúng ta thường xuyên chạm vào các bề mặt như tay nắm cửa, lan can, điện thoại hay bàn phím. Nếu vô tình đưa tay lên dụi mắt khi chưa làm sạch, vi khuẩn và virus sẽ xâm nhập trực tiếp vào kết mạc.
Để phòng ngừa hiệu quả, hãy tạo thói quen rửa tay bằng xà phòng dưới vòi nước chảy ít nhất hai mươi giây, nhất là sau khi đi vệ sinh, trước khi ăn và khi từ nơi công cộng về. Nếu không có xà phòng, có thể dùng dung dịch sát khuẩn tay chứa cồn. Quan trọng nhất là hạn chế thói quen đưa tay lên sờ hoặc dụi mắt để bảo vệ niêm mạc mắt.
Dùng riêng vật dụng cá nhân và giữ gìn đồ dùng sạch sẽ
Dịch tiết mắt mang lượng lớn virus hoặc vi khuẩn và có thể tồn tại lâu trên bề mặt đồ dùng. Việc dùng chung khăn mặt, gối hoặc kính mắt là nguyên nhân chính khiến đau mắt đỏ lây lan nhanh trong gia đình và trường học.
Mỗi người cần có khăn mặt, khăn tắm và gối riêng. Khăn sau khi dùng nên giặt sạch với xà phòng và phơi dưới ánh nắng mặt trời để khô ráo. Vỏ gối và chăn ga cũng cần được giặt định kỳ sạch sẽ. Tuyệt đối không dùng chung kính mắt, kính áp tròng, thuốc nhỏ mắt hoặc đồ trang điểm vùng mắt như bút kẻ, mascara để hạn chế nguy cơ lây nhiễm chéo.
Vệ sinh mắt đúng cách bằng nước muối sinh lý
Vệ sinh mắt hằng ngày bằng dung dịch natri clorid 0,9% giúp rửa trôi bụi bẩn và giảm bớt tác nhân kích ứng bề mặt mắt, rất hữu ích cho người thường xuyên ra ngoài đường hoặc tiếp xúc môi trường ô nhiễm.
Khi vệ sinh, nhỏ từ một đến hai giọt nước muối sinh lý vào khóe mắt rồi dùng khăn giấy mềm sạch thấm nhẹ dịch thừa chảy ra ở đuôi mắt. Tránh để đầu lọ chạm vào lông mi hay kết mạc mắt để không làm nhiễm bẩn lọ thuốc. Mỗi người phải dùng riêng một lọ và chú ý hạn sử dụng sau khi mở nắp theo khuyến cáo của nhà sản xuất.
Đeo kính bảo vệ mắt và giữ khoảng cách nơi đông người
Đau mắt đỏ có thể lây lan qua giọt bắn đường hô hấp khi người bệnh ho hoặc hắt hơi ở cự ly gần. Do đó, việc chủ động tránh tiếp xúc quá gần với người đang có triệu chứng đau mắt là rất cần thiết.
Khi ra ngoài đường hoặc đến khu vực nhiều khói bụi, nên đeo kính râm hoặc kính bảo hộ để chắn gió bụi và giọt bắn bám vào mắt. Trong các đợt dịch bùng phát, nên hạn chế đến nơi tập trung quá đông người và tránh tắm tại bể bơi công cộng, vì nước hồ bơi có thể là môi trường thuận lợi phát tán mầm bệnh viêm kết mạc.
Lưu ý an toàn
Các biện pháp vệ sinh trên chỉ mang tính hỗ trợ phòng ngừa và chăm sóc mắt thông thường. Người dân tuyệt đối không tự ý mua thuốc nhỏ mắt chứa kháng sinh hoặc corticoid khi chưa có chỉ định của bác sĩ chuyên khoa mắt, nhằm tránh biến chứng nguy hiểm như loét giác mạc hoặc tăng nhãn áp. Khi mắt có dấu hiệu đau nhức nhiều, nhìn mờ hoặc sưng đỏ kéo dài, cần đến ngay cơ sở y tế để được khám và tư vấn điều trị phù hợp.
Tóm tắt
Phòng ngừa đau mắt đỏ không phức tạp nhưng đòi hỏi sự cẩn thận và thói quen vệ sinh đúng cách mỗi ngày. Giữ sạch đôi tay, dùng riêng đồ cá nhân và bảo vệ mắt khi ra ngoài là những giải pháp đơn giản giúp bảo vệ thị lực an toàn cho cả gia đình.
Nguồn tham khảo
- Romanian Journal of Ophthalmology: One-time low concentration betadine eye wash: A novel treatment for epidemic viral conjunctivitis for accelerated recovery
- Survey of Ophthalmology: Randomized trial of silver nitrate, erythromycin, and no eye prophylaxis for the prevention of conjunctivitis among newborns not at risk for gonococcal ophthalmitis
FAQ – Câu hỏi thường gặp
Nhìn vào mắt người bị đau mắt đỏ có bị lây không?
Nhìn vào mắt người bệnh không làm lây đau mắt đỏ. Bệnh chỉ lây qua tiếp xúc trực tiếp hoặc gián tiếp với dịch tiết từ mắt người bệnh bám trên tay, đồ dùng hoặc qua giọt bắn hô hấp ở khoảng cách gần.
Có nên dùng chung lọ nước nhỏ mắt với người khác không?
Tuyệt đối không nên dùng chung lọ thuốc hoặc nước nhỏ mắt với bất kỳ ai. Đầu lọ thuốc có thể dính mầm bệnh từ mắt người này và truyền trực tiếp sang người khác, dẫn đến lây nhiễm chéo hoặc tái phát bệnh nặng hơn.
Nước muối sinh lý có thể chữa khỏi đau mắt đỏ không?
Nước muối sinh lý natri clorid 0,9% chỉ giúp rửa trôi ghèn mắt, bụi bẩn và làm dịu mắt tạm thời chứ không tiêu diệt được virus gây bệnh. Khi mắt có dấu hiệu viêm nhiễm, bạn cần đi khám bác sĩ chuyên khoa để được hướng dẫn đúng cách.
Bị đau mắt đỏ có cần kiêng tắm gội hay kiêng gió không?
Người bị đau mắt đỏ không cần kiêng tắm gội hay gió, nhưng cần tránh để nước bẩn và xà phòng dính vào mắt. Nên dùng khăn lau mặt riêng, thấm khô nhẹ nhàng và tạm dừng đi bơi để tránh lây bệnh cho người khác.
Dấu hiệu nào của đau mắt đỏ cần phải đi khám bác sĩ ngay?
Bạn cần đi khám ngay nếu mắt đau nhức dữ dội, thị lực suy giảm, sợ ánh sáng, mắt sưng đỏ nhiều hoặc tiết dịch mủ vàng xanh kéo dài sau vài ngày mà không có dấu hiệu thuyên giảm.
