Cách phân biệt nhiễm virus RSV và cúm mùa

Phân biệt virus RSV và cúm mùa

Virus hợp bào hô hấp RSV và vi-rút cúm mùa đều tấn công hệ hô hấp nhưng thuộc các họ vi-rút khác nhau. Bệnh do virus hợp bào hô hấp RSV thường gây ra triệu chứng cảm nhẹ ở người lớn khỏe mạnh, nhưng lại là tác nhân hàng đầu gây viêm tiểu phế quản và viêm phổi ở trẻ nhỏ và người cao tuổi có bệnh nền. Trong khi đó, bệnh cúm mùa do các chủng vi-rút cúm A hoặc cúm B gây ra, thường bộc phát đột ngột với sốt cao và đau mỏi toàn thân dai dẳng. Nhận thức đúng về bản chất từng loại vi-rút giúp xây dựng kế hoạch phòng ngừa và chăm sóc an toàn cho mọi thành viên.

Tác nhân gây bệnh và nhóm đối tượng nguy cơ cao

Virus hợp bào hô hấp RSV thuộc họ Pneumoviridae, lây qua giọt bắn hô hấp và bề mặt nhiễm khuẩn. Tác nhân này dễ gây tổn thương phế quản nhỏ, làm đường thở của trẻ sơ sinh bị tắc nghẽn do phù nề và tiết dịch nhầy. Nhóm dễ gặp biến chứng nặng gồm trẻ sinh thiếu tháng, trẻ dưới sáu tháng tuổi, người cao tuổi và người mắc bệnh tim phổi mãn tính.

Ngược lại, bệnh cúm mùa do vi-rút cúm A hoặc cúm B gây ra, lây truyền chủ yếu qua đường hô hấp khi người bệnh ho hoặc nói chuyện. Bệnh ảnh hưởng tới mọi lứa tuổi, nhưng phụ nữ mang thai, người suy giảm miễn dịch, người có bệnh nền và người trên 65 tuổi có nguy cơ cao bộc phát biến chứng viêm phổi do cúm.

Sự khác biệt giữa triệu chứng nhiễm RSV và bệnh cúm mùa

Triệu chứng nhiễm virus hợp bào hô hấp RSV thường xuất hiện từ từ. Ở giai đoạn đầu, người bệnh chảy nước mũi, ho nhẹ, sốt nhẹ hoặc không sốt. Khi vi-rút lan xuống đường hô hấp dưới, triệu chứng ho dai dẳng, khò khè, thở nhanh và khó thở bộc phát rõ rệt, đặc biệt ở trẻ nhỏ.

Trong khi đó, bệnh cúm mùa khởi phát rất đột ngột. Người nhiễm vi-rút cúm thường bị sốt cao kèm ớn lạnh, đau đầu, đau mỏi cơ bắp toàn thân và mệt mỏi nghiêm trọng. Các biểu hiện như ho khô, đau họng cũng xuất hiện đồng thời nhưng dấu hiệu khò khè ít gặp hơn so với khi nhiễm RSV.

Phương pháp chẩn đoán và nguyên tắc hỗ trợ theo dõi

Để xác định chính xác tác nhân gây bệnh, bác sĩ tại các cơ sở y tế có thể chỉ định thực hiện xét nghiệm chẩn đoán nhanh hoặc xét nghiệm realtime PCR từ dịch phết mũi họng. Việc chẩn đoán xác định giúp phân biệt rõ giữa nhiễm virus hợp bào hô hấp RSV, vi-rút cúm mùa hoặc các tình trạng nhiễm trùng khác.

Cả hai bệnh lý do vi-rút này đều không đáp ứng với thuốc kháng sinh. Kháng sinh chỉ được cân nhắc khi có bội nhiễm vi khuẩn. Việc chăm sóc chủ yếu tập trung vào hạ sốt an toàn theo chỉ định bác sĩ, bù nước, vệ sinh đường thở bằng dung dịch nước muối sinh lý và nghỉ ngơi. Đối với bệnh cúm mùa, bác sĩ chuyên khoa Hô hấp hoặc chuyên khoa Nhi có thể chỉ định thuốc chống vi-rút phù hợp ở nhóm nguy cơ cao.

Biện pháp phòng ngừa lây nhiễm RSV và cúm mùa

Phòng ngừa lây nhiễm đường hô hấp đòi hỏi duy trì thói quen vệ sinh cá nhân và môi trường sống. Rửa tay bằng xà phòng, che miệng khi ho và vệ sinh các bề mặt tiếp xúc là biện pháp thiết yếu giúp ngăn chặn sự lan truyền của cả virus hợp bào hô hấp RSV và vi-rút cúm mùa.

Bên cạnh đó, tiêm vắc-xin ngừa cúm hàng năm là phương pháp chủ động hiệu quả giúp bảo vệ cơ thể trước các chủng vi-rút cúm mùa. Giữ ấm cơ thể khi thời tiết thay đổi, hạn chế tiếp xúc gần với người đang bị bệnh và duy trì chế độ dinh dưỡng cân bằng cũng góp phần nâng cao sức đề kháng chung.

Lưu ý an toàn

Các thông tin phân biệt bệnh nhiễm virus hợp bào hô hấp RSV và bệnh cúm mùa chỉ mang tính chất giáo dục sức khỏe, không thay thế cho chẩn đoán hay chỉ định điều trị của bác sĩ. Người bệnh tuyệt đối không tự ý mua thuốc kháng sinh, thuốc chống vi-rút hoặc thay đổi liều lượng thuốc khi chưa có ý kiến chuyên môn. Khi có dấu hiệu nghi ngờ, việc thăm khám tại cơ sở y tế chuyên khoa Hô hấp hoặc chuyên khoa Nhi là cần thiết.

Tóm tắt

Dù nhiễm virus hợp bào hô hấp RSV và bệnh cúm mùa có một số biểu hiện lâm sàng tương tự, việc hiểu rõ đặc điểm khác biệt giúp gia đình chủ động theo dõi và phòng ngừa. Khi ghi nhận các dấu hiệu bất thường, người bệnh nên chủ động trao đổi với bác sĩ để nhận được tư vấn y khoa thích hợp.