Cách nhổ lông quặm tại nhà và những lưu ý quan trọng để bảo vệ mắt

Nhổ lông quặm tại nhà là gì?

Lông quặm hay lông mi xiên là tình trạng bất thường về hướng phát triển của sợi mi, khiến đầu lông cọ vào bề mặt nhãn cầu. Nguyên nhân thường xuất phát từ viêm bờ mi mạn tính, sẹo kết mạc sau chấn thương, mắt hột hoặc quá trình lão hóa làm bờ mi cuộn vào trong. Mỗi khi chớp mắt, sợi lông cọ xát trực tiếp vào biểu mô giác mạc, tạo nên cảm giác buốt rát, chói mắt và kích thích mắt tiết nước liên tục. Dù phản xạ tự nhiên của nhiều người là tìm cách nhổ bỏ sợi lông gây phiền toái, nhổ lông mi bằng nhíp chỉ lấy đi thân lông tạm thời trong khi nang lông bên dưới vẫn tồn tại. Sợi mi mới sẽ tiếp tục mọc lại sau vài tuần và thường có xu hướng mọc lệch tiếp tục. Vì vậy, người bệnh cần hiểu rõ bản chất của tình trạng này để không quá lạm dụng việc nhổ tại nhà.

Chuẩn bị dụng cụ và vệ sinh trước khi nhổ lông quặm

Trước khi tiến hành thao tác, khâu chuẩn bị đóng vai trò quyết định đến độ an toàn của mắt. Người thực hiện cần chuẩn bị một chiếc nhíp đầu dẹt hoặc đầu vát chuyên dụng, tránh dùng nhíp đầu quá nhọn vì rất dễ gây tổn thương vùng mí mắt. Dụng cụ nhíp cần được rửa sạch bằng xà phòng, sau đó sát trùng kỹ lưỡng bằng cồn y tế bảy mươi độ hoặc nước sôi và để khô ráo trên gạc sạch.

Bàn tay người thực hiện cũng phải được rửa sạch bằng dung dịch sát khuẩn trong ít nhất ba mươi giây nhằm giảm thiểu tối đa nguy cơ lây truyền vi khuẩn vào nhãn cầu. Khu vực thao tác cần có nguồn ánh sáng trắng rõ ràng, đầy đủ và một chiếc gương phóng đại đặt ở vị trí cố định ngang tầm mắt. Tốt nhất nên nhờ người thân khéo tay hỗ trợ thay vì tự thao tác một mình qua gương, bởi việc tự ước lượng khoảng cách khi đưa vật kim loại lại gần mắt rất dễ dẫn đến thao tác sai lệch.

Hướng dẫn các bước nhổ lông mi quặm an toàn

Khi đã chuẩn bị đầy đủ ánh sáng và dụng cụ, người bệnh cần ngồi ở tư thế thoải mái, đầu tựa vững vàng để tránh giật mình hay cử động bất ngờ. Người hỗ trợ dùng ngón tay sạch hoặc tăm bông vô trùng nhẹ nhàng vén bờ mi lên trên hoặc kéo xuống dưới tùy vào vị trí mi trên hay mi dưới, nhằm bộc lộ rõ chân sợi lông mi đang cọ vào giác mạc.

Dùng nhíp đã sát trùng kẹp nhẹ nhàng và dứt khoát vào sát gốc sợi lông mi, càng gần bờ mi càng tốt nhưng tuyệt đối không kẹp vào phần thịt của mí mắt. Kéo sợi mi ra một cách dứt khoát theo đúng chiều hướng mọc tự nhiên của nó để nhổ được trọn vẹn cả gốc, tránh làm đứt ngang thân sợi mi. Sau khi sợi lông được lấy ra, nên nhỏ vài giọt nước muối sinh lý natri clorid không phẩy chín phần trăm vào mắt để rửa trôi bụi bẩn và làm dịu nhãn cầu. Nếu cảm thấy run tay hoặc sợi lông nằm quá sát góc mắt, hãy dừng lại ngay và không cố chấp thực hiện tiếp.

Những nguy cơ tiềm ẩn khi tự nhổ lông quặm tại nhà

Việc tự ý nhổ lông quặm tại nhà tiềm ẩn nhiều rủi ro nghiêm trọng đối với thị lực nếu không cẩn thận. Nguy cơ thường gặp nhất là tổn thương cơ học, khi đầu nhíp vô tình va chạm vào kết mạc hoặc chọc vào giác mạc do mắt chớp giật hoặc tay run, gây trầy xước và đau đớn dữ dội. Bên cạnh đó, việc sử dụng nhíp chưa được khử trùng đúng cách dễ dẫn đến viêm kết mạc, viêm loét giác mạc hoặc nhiễm trùng bờ mi.

Một hệ quả phổ biến khác là sợi lông mi bị đứt ngang chân nang lông thay vì nhổ được tận gốc. Phần gốc còn sót lại có thể mọc chồi ra với đầu nhọn, cứng và sắc hơn, cọ xát dữ dội hơn vào bề mặt nhãn cầu trong chu kỳ phát triển tiếp theo. Ngoài ra, thói quen nhổ mi liên tục bằng tay tại nhà không giải quyết được căn nguyên làm bờ mi biến dạng, khiến tình trạng cọ xát tái diễn triền miên và làm tăng nguy cơ để lại sẹo đục trên giác mạc vĩnh viễn.

Các giải pháp y khoa giúp xử lý lông quặm triệt để

Khi tình trạng lông quặm tái phát nhiều lần hoặc số lượng mi mọc ngược nhiều, người bệnh nên đến các bệnh viện có chuyên khoa mắt để được thăm khám và can thiệp chuyên sâu. Tại cơ sở y tế, bác sĩ nhãn khoa có thể quan sát mí mắt dưới kính hiển vi chuyên dụng để nhổ lông mi một cách chuẩn xác, không làm đau hay trầy xước giác mạc của người bệnh.

Để điều trị dứt điểm và ngăn ngừa lông mọc lại, bác sĩ có thể chỉ định các thủ thuật như triệt lông mi bằng sóng cao tần hoặc điện phân nhằm phá hủy tận gốc nang lông bị lệch. Phương pháp áp lạnh hoặc laser cũng thường được áp dụng cho những trường hợp mi xiên khu trú. Đối với những người bị quặm mi nặng kèm theo cuộn bờ mi do tuổi tác hoặc sẹo mắt hột, phẫu thuật chỉnh hình bờ mi là giải pháp tối ưu giúp đưa hàng lông mi trở về vị trí tự nhiên, bảo vệ toàn diện thị lực lâu dài.

Lưu ý an toàn

Tuyệt đối không tự nhổ lông quặm nếu không có người hỗ trợ, thiếu ánh sáng hoặc không có dụng cụ vô trùng. Tránh dùng kéo cắt ngắn sợi mi vì đầu mi sắc nhọn sau khi cắt sẽ gây tổn thương giác mạc nghiêm trọng hơn. Không tự ý mua các loại thuốc nhỏ mắt chứa kháng sinh hoặc corticoid để tra mắt khi chưa có chỉ định của bác sĩ. Nếu mắt xuất hiện các dấu hiệu như đau nhức dữ dội, sợ ánh sáng, đỏ mắt lan rộng, chảy mủ hoặc giảm thị lực, cần đến ngay cơ sở y tế chuyên khoa mắt để được xử trí kịp thời.

Tóm tắt

Tự nhổ lông quặm tại nhà là giải pháp tình thế giúp giảm nhanh cảm giác cộm xốn, nhưng đòi hỏi sự cẩn trọng cao độ để không gây tổn hại cho mắt. Để bảo vệ thị giác và giải quyết dứt điểm tình trạng lông mi mọc ngược, người bệnh nên chủ động thăm khám tại các cơ sở chuyên khoa mắt để được tư vấn phác đồ điều trị phù hợp và an toàn nhất.