Cách nhận diện đau mắt đỏ và các triệu chứng thường gặp

Triệu chứng đau mắt đỏ là gì?

Đau mắt đỏ trong y khoa gọi là viêm kết mạc, xảy ra khi lớp màng mỏng trong suốt che phủ tròng trắng và lót bên trong mí mắt bị viêm hoặc nhiễm trùng. Khi các mạch máu nhỏ ở kết mạc bị sưng phồng và sung huyết, mắt sẽ có biểu hiện đỏ rõ rệt. Bệnh thường do ba nhóm nguyên nhân chính gây ra bao gồm virus, vi khuẩn hoặc phản ứng dị ứng với các tác nhân từ môi trường như phấn hoa, lông động vật hay bụi bẩn. Trong đó, đau mắt đỏ do virus chiếm tỷ lệ lớn, thường khởi phát nhanh và có khả năng lây lan rộng qua tiếp xúc trực tiếp với dịch tiết hoặc qua các bề mặt sinh hoạt dùng chung. Mặc dù phần lớn các trường hợp có thể thuyên giảm dần sau một đến hai tuần nếu được chăm sóc đúng cách, việc hiểu rõ các biểu hiện cụ thể giúp người bệnh phân biệt với các bệnh lý nhãn khoa nguy hiểm khác.

Biểu hiện điển hình tại mắt khi bị đau mắt đỏ

Người mắc đau mắt đỏ thường ghi nhận sự thay đổi rõ rệt ở một hoặc cả hai bên mắt ngay từ những ngày đầu. Biểu hiện phổ biến nhất là tròng trắng mắt đổi sang màu hồng nhạt hoặc đỏ rực do các mao mạch kết mạc giãn nở. Đi kèm với đỏ mắt là cảm giác cộm xốn, nóng rát như có hạt cát nằm bên trong mi mắt, khiến người bệnh liên tục muốn chớp hoặc dụi mắt.

Bên cạnh đó, mắt thường tăng tiết dịch nhầy hoặc mủ. Nếu nguyên nhân do virus, dịch tiết thường lỏng và trong, kèm theo hiện tượng chảy nước mắt liên tục. Ngược lại, nếu do vi khuẩn, ghèn mắt thường đặc dính, có màu vàng hoặc xanh lục, dễ làm hai mi mắt dính chặt vào nhau khi ngủ dậy vào buổi sáng. Phù nề mi mắt ở mức độ nhẹ đến vừa cũng là triệu chứng thường gặp khiến khuôn mặt trông mệt mỏi.

Các triệu chứng toàn thân và biểu hiện đi kèm

Ngoài các triệu chứng khu trú tại mắt, người bị đau mắt đỏ do virus đôi khi gặp phải các dấu hiệu toàn thân tương tự như đợt cảm cúm thông thường. Bệnh nhân có thể xuất hiện tình trạng sốt nhẹ, mệt mỏi, đau họng, ho húng hắng hoặc nghẹt mũi và chảy nước mũi trong.

Một dấu hiệu lâm sàng đáng chú ý khác là phản ứng sưng hạch ở vùng trước tai hoặc dưới hàm. Khi dùng ngón tay ấn nhẹ vào khu vực này, người bệnh có thể sờ thấy cục hạch nhỏ hơi căng tức. Đây là phản ứng miễn dịch tự nhiên của hệ bạch huyết trước tác nhân gây viêm. Với các trường hợp đau mắt đỏ do cơ địa dị ứng, bệnh thường không gây sưng hạch hay sốt nhưng lại đi kèm với ngứa ngáy dữ dội ở cả hai mắt, hắt hơi liên tục và viêm mũi dị ứng.

Dấu hiệu cảnh báo cần đến cơ sở y tế khám ngay

Đau mắt đỏ thông thường chỉ gây khó chịu nhẹ đến vừa và không làm suy giảm thị lực nghiêm trọng. Tuy nhiên, người bệnh cần đến ngay cơ sở y tế có chuyên khoa mắt nếu nhận thấy cảm giác đau nhức sâu bên trong hốc mắt hoặc đau tăng dần dữ dội. Đây có thể là dấu hiệu cảnh báo tổn thương đã lan đến giác mạc hoặc liên quan đến viêm màng bồ đào hay bệnh glôcôm.

Các biểu hiện nguy hiểm khác bao gồm nhìn mờ đột ngột, thấy quầng sáng xung quanh nguồn đèn, nhạy cảm quá mức với ánh sáng khiến mắt không thể mở bình thường hoặc lượng mủ đặc chảy ra liên tục không giảm. Đặc biệt, trẻ nhỏ, người cao tuổi hoặc người có bệnh nền suy giảm miễn dịch khi bị đỏ mắt cần được bác sĩ nhãn khoa kiểm tra trực tiếp để chẩn đoán chính xác và loại trừ các biến chứng nguy hiểm.

Hướng chăm sóc và giảm khó chịu tại nhà

Trong giai đoạn mắt đang bị viêm, việc giữ vệ sinh mắt đúng cách giúp làm dịu cảm giác khó chịu và ngăn ngừa tình trạng bội nhiễm. Người bệnh có thể dùng nước muối sinh lý nồng độ 0,9 phần trăm để rửa trôi dịch tiết và ghèn mắt hàng ngày. Mỗi lần vệ sinh, nên dùng gạc y tế sạch hoặc bông gòn dùng một lần, lau nhẹ nhàng từ khóe mắt trong ra ngoài và tuyệt đối không dùng chung một miếng gạc cho cả hai mắt.

Chườm mát bằng khăn sạch hoặc túi chườm bọc vải mềm áp lên vùng mi mắt nhắm lại có thể hỗ trợ giảm sưng phù và làm dịu cơn ngứa cộm. Người bệnh cần rửa tay thường xuyên bằng xà phòng, tránh chạm tay lên mắt và tạm ngừng sử dụng kính áp tròng hay mỹ phẩm trang điểm vùng mắt cho đến khi tổn thương phục hồi hoàn toàn.

Lưu ý an toàn

Người bệnh tuyệt đối không tự ý mua và sử dụng các loại thuốc nhỏ mắt chứa hoạt chất corticoid hoặc kháng sinh khi chưa có chỉ định của bác sĩ nhãn khoa, vì việc dùng sai thuốc có thể dẫn đến biến chứng loét giác mạc hoặc tăng nhãn áp nguy hiểm. Đồng thời, không áp dụng các phương pháp dân gian truyền miệng như xông mắt bằng lá trầu không hay nhỏ sữa mẹ vào mắt do nguy cơ bỏng nhiệt và nhiễm trùng thứ phát rất cao.

Tóm tắt

Nhận biết sớm các triệu chứng đau mắt đỏ giúp mỗi cá nhân chủ động thực hiện các biện pháp vệ sinh cá nhân và ngăn ngừa lây lan cho gia đình. Khi mắt xuất hiện các dấu hiệu bất thường kéo dài hoặc đau nhức dữ dội, việc thăm khám tại cơ sở y tế chuyên khoa mắt là bước cần thiết để bảo vệ thị lực an toàn.