Cách nhận biết hiện tượng dị ứng phấn hoa ở Nhật Bản và biện pháp phòng ngừa

Dị ứng phấn hoa ở Nhật là gì?

Dị ứng phấn hoa ở Nhật Bản, được gọi theo thuật ngữ tiếng Nhật là kafunsho, thực chất là một dạng viêm mũi dị ứng và viêm kết mạc dị ứng theo mùa. Tình trạng này khởi phát khi các hạt phấn hoa siêu nhỏ bay lơ lửng trong không khí tiếp xúc trực tiếp với niêm mạc mắt, mũi và đường thở của những cá nhân có cơ địa nhạy cảm. Hệ thống miễn dịch nhận diện các protein vô hại trong hạt phấn như một tác nhân xâm nhập nguy hiểm, từ đó kích hoạt tế bào mast giải phóng histamine cùng nhiều hóa chất trung gian gây viêm. Sự gia tăng histamine dẫn đến hiện tượng giãn mạch, phù nề niêm mạc và kích thích các đầu mút thần kinh, tạo nên các biểu hiện ngứa rát, hắt hơi dồn dập và tăng tiết dịch. Tại Nhật Bản, diện tích trồng rừng tuyết tùng và bách bạt ngàn sau thời kỳ tái thiết đã khiến nồng độ phấn hoa trong không khí vào mùa xuân đạt mức rất cao, biến hiện tượng này thành một vấn đề sức khỏe cộng đồng đáng lưu tâm.

Dấu hiệu nhận biết dị ứng phấn hoa qua các triệu chứng điển hình

Dị ứng phấn hoa tại Nhật Bản, thường được gọi là kafunsho, gây ra hàng loạt phản ứng khó chịu tập trung chủ yếu ở đường hô hấp trên và vùng mắt. Biểu hiện điển hình nhất là những cơn hắt hơi thành tràng dài xuất hiện dồn dập, đặc biệt vào buổi sáng sớm hoặc ngay khi vừa bước ra ngoài trời. Đi kèm với hắt hơi là tình trạng chảy nước mũi trong suốt, lỏng và chảy liên tục khiến người mắc phải xì mũi thường xuyên.

Cùng với triệu chứng mũi, mắt cũng là khu vực chịu ảnh hưởng nặng nề. Người bệnh thường cảm thấy ngứa rát khó chịu ở khóe mắt, mắt đỏ ửng, chảy nước mắt sống và mi mắt có thể hơi phù nề nhẹ. Cảm giác ngứa ngáy đôi khi lan sâu vào trong vòm họng, ống tai hoặc gây ngứa ngáy vùng da quanh mặt. Hiện tượng nghẹt mũi kéo dài làm cản trở hô hấp qua đường mũi, buộc người mắc phải thở bằng miệng, dẫn đến khô họng, khàn giọng và giảm khả năng ngửi mùi tạm thời. Khi các biểu hiện này xuất hiện rầm rộ cùng lúc, cơ thể rất dễ rơi vào trạng thái mệt mỏi, đau đầu âm ỉ và khó tập trung vào công việc hằng ngày.

Thời điểm bùng phát và mùa phấn hoa phổ biến tại Nhật Bản

Thời điểm bùng phát dị ứng phấn hoa tại Nhật Bản gắn liền chặt chẽ với chu kỳ sinh trưởng của các loài thực vật gây dị ứng, trong đó phổ biến nhất là cây tuyết tùng sugi và cây bách hinoki. Đợt phát tán mạnh mẽ nhất trong năm thường bắt đầu từ khoảng tháng hai và kéo dài đến hết tháng năm. Giai đoạn tháng ba và tháng tư là lúc nồng độ phấn hoa tuyết tùng đạt đỉnh tại hầu hết các khu vực như Kanto, Kansai và Kyushu, khiến số lượng người xuất hiện triệu chứng tăng vọt.

Ngoài mùa xuân, một đợt dị ứng phấn hoa khác cũng xuất hiện vào mùa thu, khoảng từ tháng tám đến tháng mười, chủ yếu do phấn của các loài cỏ dại như cỏ ragweed, cỏ ngải cứu mugwort hay cỏ lúa mạch. Mật độ phấn hoa trong không khí chịu tác động rất lớn từ điều kiện thời tiết. Những ngày trời nắng ráo, nhiệt độ tăng cao, độ ẩm thấp và có gió mạnh là thời điểm lượng phấn hoa phát tán mạnh nhất. Đặc biệt, sau những ngày mưa rào khi trời đột ngột hửng nắng và khô ráo trở lại, lượng phấn hoa tích tụ sẽ đồng loạt bay vào không khí, làm các phản ứng dị ứng trở nên dữ dội hơn bình thường.

Phân biệt dị ứng phấn hoa với cảm lạnh thông thường

Nhiều người thường nhầm lẫn giữa dị ứng phấn hoa và cảm lạnh thông thường do cả hai đều có triệu chứng hắt hơi, sổ mũi và nghẹt mũi. Tuy nhiên, việc quan sát kỹ tính chất dịch tiết và diễn tiến toàn thân sẽ giúp phân biệt rõ ràng hai tình trạng này. Trong dị ứng phấn hoa, dịch mũi luôn giữ trạng thái trong suốt, loãng như nước và chảy liên tục. Người bệnh hầu như không bị sốt cao, không đau nhức cơ bắp toàn thân dữ dội và triệu chứng kéo dài dai dẳng nhiều tuần, thậm chí vài tháng chừng nào lượng phấn hoa ngoài môi trường vẫn còn cao.

Ngược lại, cảm lạnh hoặc cảm cúm do nhiễm virus thường diễn tiến nhanh và tự thuyên giảm sau khoảng bảy đến mười ngày. Dịch mũi trong cảm lạnh ban đầu có thể trong nhưng sau đó thường đặc lại, chuyển sang màu trắng đục hoặc hơi vàng xanh. Người bị cảm lạnh cũng thường kèm theo cảm giác sốt nhẹ hoặc sốt cao, ớn lạnh, đau rát họng rõ rệt ngay từ đầu và đau mỏi khắp các khớp xương. Hơn nữa, triệu chứng ngứa rát dữ dội ở mắt và vòm họng là nét rất đặc trưng của phản ứng dị ứng phấn hoa, trong khi cảm lạnh thông thường hiếm khi gây ra tình trạng ngứa mắt trầm trọng như vậy.

Biện pháp phòng ngừa và giảm thiểu tiếp xúc với phấn hoa

Để kiểm soát triệu chứng dị ứng phấn hoa hiệu quả, việc chủ động giảm thiểu tiếp xúc với các hạt phấn là nguyên tắc quan trọng hàng đầu. Trước khi ra khỏi nhà, bạn nên tạo thói quen theo dõi bản tin dự báo mật độ phấn hoa trên các phương tiện truyền thông Nhật Bản để chủ động sắp xếp lịch trình và hạn chế ra ngoài vào những khung giờ cao điểm có gió lớn.

Trang bị bảo hộ cá nhân đóng vai trò như một tấm chắn cơ học hữu hiệu. Hãy đeo khẩu trang y tế chuyên dụng có khả năng lọc hạt phấn và đeo kính bảo hộ ôm sát mắt để ngăn phấn hoa bám vào niêm mạc kết mạc. Nên ưu tiên mặc các loại áo khoác có bề mặt trơn nhẵn như vải dù hoặc chất liệu chống thấm nước, tránh mặc trang phục bằng len, dạ xù xì vì rất dễ tích tụ phấn hoa. Khi trở về nhà, bạn cần đứng ngoài cửa để phủi sạch áo khoác, sau đó tháo bỏ áo ngoài ngay khu vực lối vào. Rửa sạch mặt, súc họng bằng nước muối sinh lý và rửa mũi nhẹ nhàng sẽ giúp loại bỏ lượng phấn hoa còn sót lại trên da và niêm mạc đường hô hấp. Trong nhà, hãy hạn chế mở toang cửa sổ trong những ngày khô gió, sử dụng máy lọc không khí và phơi quần áo ở nơi kín gió để phấn hoa không bám vào sợi vải.

Lưu ý an toàn

Thông tin trong bài viết mang tính chất tham khảo giáo dục sức khỏe cộng đồng và không thay thế cho chẩn đoán hay phác đồ điều trị của nhân viên y tế. Người bệnh tuyệt đối không tự ý mua và sử dụng kéo dài các loại thuốc co mạch, thuốc xịt mũi chứa corticoid hoặc thuốc kháng histamine đường uống mà không có sự hướng dẫn cụ thể từ bác sĩ chuyên khoa hoặc dược sĩ. Nếu xuất hiện các triệu chứng nghiêm trọng như khó thở, thở khò khè, phù mặt hoặc mắt sưng đau dữ dội, người bệnh cần đến ngay cơ sở y tế để được thăm khám và xử trí kịp thời.

Tóm tắt

Dị ứng phấn hoa tại Nhật Bản là tình trạng phổ biến nhưng hoàn toàn có thể chủ động kiểm soát nếu nhận diện sớm và áp dụng đúng các biện pháp phòng ngừa. Việc theo dõi dự báo lượng phấn hoa, che chắn cẩn thận khi ra ngoài và thăm khám y tế kịp thời sẽ giúp bạn duy trì sinh hoạt thoải mái suốt mùa phấn hoa.