Cách làm mắt hết đỏ và bớt sưng nhanh chóng sau khi khóc
Nội dung chỉ cung cấp thông tin tham khảo, không thay thế chẩn đoán, khám hoặc điều trị của người hành nghề y tế. Không tự ý dùng, ngừng hoặc thay đổi thuốc dựa trên bài viết.
Tình trạng mắt sưng húp, đỏ rực và cay rát sau một đợt khóc nhiều là trải nghiệm vô cùng phổ biến đối với mọi người. Hiện tượng này xuất hiện do cơ chế tự nhiên khi tuyến lệ hoạt động hết công suất, kết hợp cùng phản xạ chà xát mi mắt khiến vùng nhãn cầu bị kích ứng.
Để nhanh chóng lấy lại đôi mắt sáng rõ và giảm bớt vẻ mệt mỏi trên khuôn mặt, việc áp dụng các cách làm dịu khoa học tại nhà là điều vô cùng cần thiết. Những giải pháp chăm sóc cơ bản như chườm mát, bổ sung độ ẩm và thay đổi tư thế nghỉ ngơi sẽ giúp giảm sưng nề và phục hồi mạch máu kết mạc một cách nhẹ nhàng.
Làm mắt hết đỏ sau khi khóc là gì?
Khi chúng ta khóc vì cảm xúc, hệ thần kinh kích hoạt tuyến lệ sản xuất một lượng lớn nước mắt mang thành phần sinh hóa khác biệt so với nước mắt bôi trơn thông thường. Lưu lượng máu đổ về khu vực mắt tăng đột biến nhằm phục vụ hoạt động của tuyến lệ, khiến cho các mạng lưới mao mạch nhỏ li ti nằm trong màng kết mạc bị giãn nở mạnh, tạo nên màu mắt đỏ ngầu. Bên cạnh đó, vùng da mi mắt và mô quanh ổ mắt vốn có cấu trúc liên kết vô cùng lỏng lẻo, chứa rất ít mô mỡ đệm. Do đó, lượng nước mắt dư thừa cùng với dịch kẽ rất dễ dàng thẩm thấu và tích tụ lại ở các khoang mô mềm này, gây ra tình trạng phù nề mi mắt rõ rệt. Thói quen đưa tay lên dụi mắt liên tục trong lúc lau nước mắt càng làm tăng ma sát cơ học, giải phóng các hoạt chất trung gian gây viêm cục bộ khiến mắt càng đỏ rực và sưng to hơn bình thường.
Chườm lạnh làm co mạch máu và giảm ứ đọng dịch quanh mi mắt
Chườm lạnh là giải pháp vật lý hàng đầu giúp làm co các mao mạch kết mạc và giảm hiện tượng thoát dịch vào mô liên kết lỏng lẻo quanh mi mắt. Bạn có thể sử dụng khăn sạch bọc vài viên đá lạnh, túi chườm gel lạnh hoặc mặt sau của một chiếc thìa kim loại đã được làm mát trong ngăn mát tủ lạnh. Đặt nhẹ nhàng vật dụng lên vùng mắt khép kín trong khoảng năm đến mười phút, sau đó nghỉ vài phút trước khi lặp lại nếu cần thiết. Nhiệt độ mát giúp làm dịu cảm giác nóng rát tức thì, ngăn chặn tình trạng phù nề mi lan rộng. Tuyệt đối không áp trực tiếp đá lạnh lên bề mặt da trần vùng mi mắt vì vùng da này rất mỏng manh, dễ bị bỏng lạnh hoặc kích ứng cơ học. Chườm lạnh đúng cách sẽ đem lại cảm giác sảng khoái và hỗ trợ mắt mở rộng tự nhiên trở lại.
Rửa sạch vùng mắt bằng nước mát và duy trì tư thế nâng cao đầu
Sau những đợt khóc kéo dài, nồng độ muối khoáng trong nước lệ đọng lại trên mí mắt và bề mặt nhãn cầu có thể gây xót rát cục bộ. Bạn nên rửa mặt nhẹ nhàng bằng dòng nước mát sạch, dùng tay vỗ nhẹ nước lên vùng quanh mắt để cuốn trôi cặn nước mắt khô mà không cần chà xát mạnh. Khi nằm nghỉ ngơi hoặc đi ngủ, hãy sử dụng thêm một chiếc gối để kê cao đầu hơn mức bình thường của cơ thể. Tư thế nâng cao đầu tận dụng trọng lực giúp tăng cường lưu thông máu tĩnh mạch và hỗ trợ dẫn lưu dịch bạch huyết đang ứ đọng ở vùng mô quanh mắt trở về hệ tuần hoàn chung. Phương pháp này ngăn ngừa tình trạng tích tụ chất lỏng trong khoang quanh ổ mắt, giúp vùng mi mắt không bị phù húp sau một giấc ngủ dài.
Sử dụng nước mắt nhân tạo để cấp ẩm và làm dịu kết mạc mắt
Khóc nhiều kèm theo việc sụt sùi kéo dài thường làm mất cân bằng màng phim nước mắt sinh lý, dẫn đến cảm giác khô ráp, cộm xốn sau đó. Sử dụng các loại nước mắt nhân tạo dạng tép đơn liều không chứa chất bảo quản là lựa chọn an toàn để làm dịu nhãn cầu. Dung dịch nước mắt nhân tạo giúp bôi trơn bề mặt giác mạc, rửa trôi các chất gây viêm tự nhiên và hỗ trợ làm dịu tình trạng cương tụ mạch máu kết mạc. Bạn chỉ nên nhỏ từ một đến hai giọt vào mỗi mắt và nhấp nháy mắt nhẹ nhàng để dung dịch phân bổ đều. Cần tránh lạm dụng các loại thuốc nhỏ mắt chứa chất co mạch nhanh không rõ nguồn gốc hoặc không có chỉ định chuyên môn từ bác sĩ nhãn khoa, bởi việc dùng bừa bãi có thể dẫn đến hiện tượng đỏ mắt dội ngược nguy hại.
Hạn chế tối đa hành vi chà xát và ngưng đeo kính áp tròng
Phản xạ tự nhiên khi khóc là dùng tay hoặc khăn giấy để chà xát mạnh lên mi mắt nhằm lau khô nước mắt. Tuy nhiên, hành động cọ xát cơ học này lại chính là nguyên nhân hàng đầu khiến các vi mạch máu dưới kết mạc bị giãn rộng hơn, thậm chí gây xuất huyết dưới kết mạc nhẹ và làm dịch viêm tràn nhiều hơn vào mô lỏng lẻo mi mắt. Thay vì dụi, bạn chỉ nên dùng khăn giấy mềm vô trùng chấm nhẹ ở khóe mắt dưới để thấm khô giọt lệ. Đồng thời, những người sử dụng kính áp tròng nên tháo kính ra ngay và chuyển sang đeo kính gọng trong ít nhất hai mươi bốn giờ. Việc tháo kính áp tròng giúp nhãn cầu được thông thoáng, giảm ma sát trên biểu mô giác mạc và hỗ trợ mắt phục hồi độ trong sáng nhanh hơn.
Mát xa nhẹ nhàng kích thích dẫn lưu bạch huyết vùng hốc mắt
Tác động cơ học nhẹ nhàng quanh vùng hốc mắt có thể kích thích hệ thống dẫn lưu bạch huyết hoạt động hiệu quả hơn, từ đó giải phóng lượng dịch dư thừa gây sưng bọng mắt. Bạn hãy dùng đầu ngón tay áp út, là ngón tay có lực tác động êm dịu nhất, vỗ thật nhẹ từ khóe mắt trong ra phía đuôi mắt theo viền xương hốc mắt. Có thể kết hợp thoa một lớp kem dưỡng ẩm mỏng dành riêng cho vùng mắt đã được làm mát để giảm lực ma sát trên bề mặt da. Động tác mát xa cần thực hiện chậm rãi, không kéo căng hoặc miết mạnh lớp da mỏng manh ở mi dưới. Quy trình này kích thích tuần hoàn vi mạch tại chỗ, giúp làm tan quầng sưng nhanh chóng và mang lại vẻ tươi tỉnh cho khuôn mặt sau khi trải qua cảm xúc căng thẳng.
Lưu ý an toàn
Các biện pháp chăm sóc tại nhà chỉ áp dụng cho tình trạng mắt đỏ và sưng phù cơ năng thông thường do khóc. Nếu mắt xuất hiện các dấu hiệu bất thường như đau nhức sâu trong nhãn cầu, suy giảm thị lực, nhìn mờ, sợ ánh sáng gắt, hoặc chảy dịch mủ vàng xanh kéo dài, người bệnh cần đến ngay cơ sở y tế có chuyên khoa mắt để được bác sĩ thăm khám. Tuyệt đối không tự ý mua và sử dụng các loại thuốc nhỏ mắt chứa corticoid hay hoạt chất co mạch mạnh khi chưa có chỉ định của nhân viên y tế.
Tóm tắt
Tình trạng mắt đỏ và sưng húp sau khi khóc là hiện tượng sinh lý tạm thời và thường tự thoái lui khi tuần hoàn tại mi mắt ổn định trở lại. Việc áp dụng các biện pháp vật lý lành tính như chườm lạnh, rửa nước mát kết hợp nhỏ nước mắt nhân tạo sẽ giúp rút ngắn đáng kể thời gian hồi phục. Người bệnh cần giữ thói quen chăm sóc mắt nhẹ nhàng để bảo vệ giác mạc khỏe mạnh.
Nguồn tham khảo
FAQ – Câu hỏi thường gặp
Mắt sưng đỏ sau khi khóc bao lâu thì bình thường trở lại?
Mắt sưng và đỏ sau khi khóc thường tự hết sau vài giờ đến một đêm ngủ đủ giấc. Thời gian phục hồi tùy thuộc vào mức độ khóc nhiều hay ít và cơ địa tích tụ dịch mô của từng người.
Nên chườm nóng hay chườm lạnh để giảm sưng mắt sau khi khóc?
Người bị sưng mắt sau khi khóc nên chườm lạnh. Nhiệt độ thấp giúp làm co các mạch máu nhỏ đang giãn nở dưới kết mạc, đồng thời giảm ứ đọng dịch ngoại bào ở mô quanh mi mắt hiệu quả.
Tại sao càng dụi mắt thì mắt lại càng sưng to và đỏ hơn?
Dụi mắt làm tăng ma sát cơ học, khiến các mao mạch kết mạc vỡ hoặc giãn thêm và làm dịch viêm tràn vào mô đệm mi mắt, từ đó khiến tình trạng đỏ rát và sưng nề trầm trọng hơn.
Dùng nước mắt nhân tạo sau khi khóc có an toàn không?
Nước mắt nhân tạo không chứa chất bảo quản giúp rửa trôi muối khoáng đọng lại trên nhãn cầu và cấp ẩm tức thì cho bề mặt giác mạc, hỗ trợ giảm cảm giác cay rát rất an toàn.
Có nên đeo kính áp tròng ngay khi mắt đang sưng đỏ sau khóc?
Người gặp tình trạng này nên tạm ngừng đeo kính áp tròng cho đến khi mắt hết đỏ và hết sưng hoàn toàn, nhằm tránh cọ xát cơ học gây tổn thương giác mạc hoặc kích ứng nặng thêm.
