Cách khắc phục và chăm sóc da khi nổi mày đay sau Covid-19

Nổi mày đay sau Covid là gì?

Nổi mày đay sau Covid-19 là hiện tượng phản ứng viêm da cấp tính hoặc mạn tính xuất hiện trong hoặc vài tuần sau khi khỏi bệnh. Khi hệ thống miễn dịch bị kích hoạt quá mức trong quá trình đào thải virus, các tế bào mast dưới da có xu hướng giải phóng histamin cùng nhiều cytokine gây viêm khác. Hậu quả là các mao mạch nhỏ giãn nở và tăng tính thấm, dẫn đến huyết tương thoát vào lớp trung bì tạo thành các nốt sẩn phù nề. Tình trạng này có thể biểu hiện dưới dạng mày đay cấp tính kéo dài vài ngày đến dưới 6 tuần, hoặc chuyển sang thể mạn tính nếu kéo dài trên 6 tuần. Đa số các trường hợp mày đay hậu nhiễm trùng đều lành tính và đáp ứng tốt với các biện pháp chăm sóc, bảo vệ da kết hợp kiểm soát miễn dịch thích hợp dưới sự đồng hành của bác sĩ chuyên khoa.

Làm dịu cơn ngứa và chăm sóc bề mặt da đúng cách

Khi các nốt sẩn ngứa bùng phát, việc bảo vệ hàng rào da đóng vai trò rất quan trọng để tránh tổn thương thứ phát do cào gãi. Người bệnh có thể áp dụng biện pháp chườm mát bằng khăn sạch thấm nước lạnh lên vùng da bị ngứa trong khoảng 10 đến 15 phút để làm co mạch máu tại chỗ, từ đó giảm nhanh cảm giác nóng rát và sưng phù. Tuyệt đối không dùng đá lạnh chườm trực tiếp lên da vì nhiệt độ quá thấp có thể gây bỏng lạnh hoặc kích hoạt mày đay do lạnh.

Bên cạnh đó, việc tắm rửa hàng ngày cần thực hiện với nước ấm vừa phải, tránh tắm nước quá nóng khiến da mất độ ẩm tự nhiên và kích thích ngứa nhiều hơn. Hãy lựa chọn các loại sữa tắm dịu nhẹ, không chứa cồn, hương liệu nhân tạo hay chất tẩy rửa mạnh. Sau khi tắm xong, nên thấm khô da nhẹ nhàng bằng khăn bông mềm và thoa kem dưỡng ẩm chuyên sâu để củng cố màng lipid, ngăn ngừa tình trạng khô ráp làm trầm trọng thêm cơn ngứa.

Sử dụng thuốc hỗ trợ theo chỉ dẫn của bác sĩ và dược sĩ

Trong đa số các trường hợp nổi sẩn ngứa khó chịu, nhóm thuốc kháng histamin H1 thế hệ mới thường được ưu tiên chỉ định nhằm ngăn chặn tác động của histamin lên các thụ thể dưới da. Những hoạt chất này có ưu điểm ít gây buồn ngủ, không ảnh hưởng nhiều đến khả năng tập trung khi làm việc và sinh hoạt hàng ngày, giúp kiểm soát tốt các cơn bùng phát cấp tính.

Người bệnh cần trao đổi trực tiếp với bác sĩ hoặc dược sĩ chuyên môn để được lựa chọn hoạt chất phù hợp với cơ địa và tiền sử sức khỏe bản thân. Tuyệt đối không tự ý tìm mua các loại thuốc bôi hoặc thuốc uống chứa corticoid trôi nổi mà không có đơn thuốc. Việc lạm dụng corticoid không kiểm soát có thể gây ra nhiều biến chứng nghiêm trọng như teo da, giãn mạch, bùng phát nhiễm trùng da hoặc hiện tượng tái phát nặng nề hơn sau khi ngưng thuốc. Mọi sự thay đổi liều lượng đều cần có sự đồng thuận từ nhân viên y tế.

Điều chỉnh chế độ dinh dưỡng và thói quen sinh hoạt

Một chế độ sinh hoạt khoa học có ý nghĩa rất lớn trong việc ổn định hệ miễn dịch sau thời gian cơ thể chống chọi với virus. Về dinh dưỡng, người bị mày đay nên ưu tiên các thực phẩm tươi giàu vitamin C, vitamin E và kẽm như rau xanh đậm, trái cây ít ngọt nhằm tăng cường khả năng chống oxy hóa cho tế bào. Đồng thời, cần hạn chế các món ăn dễ gây dị ứng hoặc giàu histamin tự do như hải sản lạ, thực phẩm chế biến sẵn, đồ hộp hay đồ uống có cồn.

Ngoài ra, người bệnh nên mặc trang phục rộng rãi, thoáng mát, làm từ chất liệu cotton tự nhiên mềm mại để giảm ma sát cơ học lên da. Tránh để cơ thể rơi vào trạng thái căng thẳng thần kinh hoặc thức khuya, bởi vì hormone căng thẳng cortisol và các chất dẫn truyền thần kinh có thể kích thích tế bào mast phóng thích thêm histamin. Uống đủ nước mỗi ngày cũng giúp thúc đẩy đào thải các chất cặn bã và duy trì độ ẩm lý tưởng cho làn da.

Nhận biết thời điểm cần thăm khám y tế chuyên khoa

Mặc dù đa phần các đợt nổi mày đay hậu nhiễm trùng sẽ tự thoái lui dần, người bệnh vẫn cần theo dõi sát sao tiến triển của các nốt sẩn. Cần đến ngay các cơ sở y tế chuyên khoa da liễu hoặc dị ứng – miễn dịch lâm sàng nếu tình trạng ngứa kéo dài liên tục trên 6 tuần mà không thuyên giảm, hoặc khi các dát mẩn để lại vết bầm tím, tăng sắc tố kéo dài sau khi lặn.

Đặc biệt, nếu hiện tượng nổi mẩn đi kèm với bất kỳ dấu hiệu nguy hiểm nào gợi ý phản ứng dị ứng toàn thân nghiêm trọng như sưng phù môi, sưng mí mắt, phù nề vùng họng, cảm giác nghẹn thở, khó thở, tức ngực, chóng mặt hoặc tụt huyết áp, người bệnh cần được đưa đến phòng cấp cứu y tế gần nhất ngay lập tức. Đây có thể là biểu hiện của phù mạch hoặc sốc phản vệ, đòi hỏi can thiệp y khoa khẩn cấp để đảm bảo an toàn tính mạng.

Lưu ý an toàn

Thông tin trong bài viết chỉ mang tính chất tham khảo giáo dục sức khỏe và không thay thế cho việc chẩn đoán hay điều trị y khoa trực tiếp từ bác sĩ. Người bệnh tuyệt đối không tự ý mua thuốc kháng viêm mạnh, thuốc ức chế miễn dịch hoặc áp dụng các bài thuốc lá dân gian chưa được kiểm chứng lên vùng da tổn thương vì nguy cơ bội nhiễm vi khuẩn rất cao. Khi có bất thường về sức khỏe hoặc biểu hiện khó thở, cần liên hệ ngay với cơ sở y tế để được thăm khám kịp thời.

Tóm tắt

Nổi mày đay sau Covid-19 là tình trạng có thể kiểm soát tốt nếu người bệnh kiên trì áp dụng các biện pháp làm dịu da lành tính, giữ lối sống điều độ và tuân thủ hướng dẫn điều trị của bác sĩ chuyên khoa. Lắng nghe cơ thể và chủ động trao đổi với nhân viên y tế sẽ giúp làn da sớm hồi phục trạng thái khỏe mạnh.