Cách khắc phục khô mắt và mỏi mắt cho dân văn phòng
Nội dung chỉ cung cấp thông tin tham khảo, không thay thế chẩn đoán, khám hoặc điều trị của người hành nghề y tế. Không tự ý dùng, ngừng hoặc thay đổi thuốc dựa trên bài viết.
Khô mắt và mỏi mắt là than phiền phổ biến hàng đầu của nhân viên văn phòng khi phải làm việc liên tục nhiều giờ trước màn hình máy tính. Cảm giác cay rát, cộm như có hạt bụi trong mắt, mờ mắt thoáng qua hoặc đau nhức quanh hốc mắt không chỉ gây khó chịu mà còn làm suy giảm đáng kể hiệu suất lao động.
Tình trạng này xuất phát chủ yếu từ việc giảm tần số chớp mắt khi tập trung cao độ, kết hợp với môi trường phòng máy lạnh có độ ẩm thấp và cường độ ánh sáng xanh từ các thiết bị điện tử. Việc chủ động nhận biết nguyên nhân và áp dụng các giải pháp chăm sóc phù hợp giúp phục hồi màng phim nước mắt, bảo vệ giác mạc và duy trì thị lực sáng rõ, khỏe mạnh.
Khắc phục khô mắt và mỏi mắt cho dân văn phòng là gì?
Khô mắt và mỏi mắt khi làm việc văn phòng, thường được gọi chung trong hội chứng thị giác màn hình, là tập hợp các rối loạn chức năng của mắt xuất hiện do việc sử dụng thiết bị kỹ thuật số kéo dài. Bình thường, bề mặt nhãn cầu được bao phủ bởi một màng phim nước mắt gồm ba lớp mỏng: lớp nhầy, lớp nước và lớp mỡ. Lớp màng này có nhiệm vụ bôi trơn, cung cấp oxy, dinh dưỡng cho giác mạc và tạo ra một bề mặt quang học nhẵn mịn để tiếp nhận hình ảnh rõ nét. Khi thời gian nhìn vào màn hình tăng lên, sự cân bằng của màng phim nước mắt bị phá vỡ, dẫn đến tình trạng nước mắt bay hơi nhanh hoặc tiết không đủ lượng dịch cần thiết. Người bệnh sẽ thường xuyên cảm thấy nhức mỏi cơ mắt, rát buốt, chảy nước mắt phản xạ và nhạy cảm hơn với ánh sáng.
Nguyên nhân gây khô mắt và mỏi mắt khi làm việc máy tính
Nguyên nhân hàng đầu khiến nhân viên văn phòng gặp tình trạng này là sự suy giảm tần số chớp mắt tự nhiên. Trong điều kiện sinh hoạt bình thường, con người chớp mắt khoảng 15 đến 20 lần mỗi phút nhằm trải đều màng phim nước mắt lên bề mặt giác mạc. Tuy nhiên, khi tập trung nhìn vào màn hình máy tính hay điện thoại, phản xạ này giảm xuống chỉ còn khoảng 5 đến 7 lần một phút.
Bên cạnh đó, môi trường phòng làm việc sử dụng điều hòa nhiệt độ liên tục làm giảm độ ẩm không khí, thúc đẩy nước mắt bốc hơi nhanh chóng. Vị trí đặt màn hình quá cao so với tầm mắt cũng khiến khe mi mở rộng hơn, gia tăng diện tích tiếp xúc của nhãn cầu với không khí khô. Ánh sáng chói từ đèn huỳnh quang hoặc phản xạ trên màn hình điện tử càng buộc các cơ điều tiết của mắt phải làm việc căng thẳng, dẫn đến mệt mỏi thị giác kéo dài.
Thực hiện các bài tập thư giãn và quy tắc nghỉ ngơi thị giác
Phương pháp đơn giản và mang lại hiệu quả cao là áp dụng quy tắc 20-20-20 trong suốt ngày làm việc. Cứ sau 20 phút thao tác trên màn hình, bạn cần chủ động phóng tầm mắt ra xa khoảng 6 mét trong vòng 20 giây để hệ thống cơ quan điều tiết nhãn cầu được nghỉ ngơi.
Song song với việc ngắt quãng thị giác, người làm việc văn phòng nên tập thói quen chớp mắt chủ động. Động tác chớp mắt chậm, khép chặt hai mi trong một giây rồi mở ra giúp kích thích các tuyến meibomius ở bờ mi tiết lớp dầu tự nhiên, hạn chế hiện tượng bốc hơi nước mắt. Bạn cũng có thể xoa nhẹ hai lòng bàn tay cho ấm rồi áp nhẹ lên vùng hốc mắt trong vài phút để tăng cường lưu thông tuần hoàn máu và làm dịu cơn nhức mỏi.
Điều chỉnh khoảng cách màn hình và không gian làm việc
Vị trí đặt màn hình máy tính đóng vai trò quyết định đến độ mở của khe mi và tư thế cổ vai gáy. Màn hình nên được bố trí thẳng trước mặt, cách mắt một khoảng bằng chiều dài cánh tay, tương đương từ 50 đến 70 centimet. Tâm của màn hình nên thấp hơn tầm nhìn ngang của mắt khoảng 10 đến 15 độ để mi mắt hạ xuống tự nhiên, giảm diện tích bốc hơi nước mắt.
Đồng thời, bạn cần điều chỉnh độ sáng và độ tương phản của màn hình sao cho tương đồng với ánh sáng xung quanh phòng làm việc, tránh để màn hình quá sáng trong phòng tối hoặc ngược lại. Nên đặt góc làm việc lệch khỏi hướng thổi trực tiếp của máy lạnh hoặc quạt gió. Sử dụng thêm máy tạo ẩm cá nhân tại bàn làm việc sẽ giúp tăng cường độ ẩm không khí, hỗ trợ giữ màng phim nước mắt ổn định.
Lựa chọn và sử dụng nước mắt nhân tạo đúng cách
Nước mắt nhân tạo đóng vai trò thay thế và bổ sung độ ẩm cho màng phim nước mắt bị thiếu hụt. Đối với nhân viên văn phòng phải ngồi phòng lạnh nhiều giờ, việc sử dụng các dung dịch nhỏ mắt chứa chất giữ ẩm sinh học như natri hyaluronate giúp bôi trơn bề mặt nhãn cầu, làm dịu cảm giác cay rát, xốn cộm nhanh chóng.
Nếu có nhu cầu dùng nhiều lần trong ngày, bạn nên ưu tiên các sản phẩm nước mắt nhân tạo không chứa chất bảo quản, đóng gói dạng tép đơn liều để tránh nguy cơ kích ứng biểu mô giác mạc. Cần phân biệt rõ nước mắt nhân tạo với các loại thuốc nhỏ mắt co mạch giảm đỏ tức thì. Người dùng không nên tự ý dùng kéo dài các dung dịch chứa kháng sinh hoặc kháng viêm corticosteroid khi chưa có chỉ định từ bác sĩ nhãn khoa.
Bổ sung dinh dưỡng hỗ trợ phục hồi sức khỏe thị lực
Chế độ ăn uống hàng ngày ảnh hưởng trực tiếp đến chất lượng của màng phim nước mắt, đặc biệt là lớp lipid ngoài cùng do tuyến bờ mi bài tiết. Bổ sung các thực phẩm giàu axit béo omega 3 từ cá hồi, cá thu, hạt lanh hay hạt chia giúp cải thiện chức năng tuyến meibomius và giảm viêm bề mặt mắt.
Ngoài ra, các dưỡng chất chống oxy hóa như vitamin A, vitamin C, vitamin E, cùng các sắc tố lutein và zeaxanthin có trong rau bina, cải xoăn, cà rốt và trứng gà giúp bảo vệ tế bào võng mạc trước tác động của ánh sáng năng lượng cao. Bạn cũng cần duy trì thói quen uống đủ nước lọc mỗi ngày, khoảng 1,5 đến 2 lít tùy theo thể trạng, nhằm cung cấp đủ lượng dịch cơ thể cho quá trình sản xuất nước mắt tự nhiên.
Lưu ý an toàn
Các biện pháp chăm sóc tại chỗ và nước mắt nhân tạo chỉ nhằm hỗ trợ cải thiện tình trạng mỏi mắt thông thường do căng thẳng thị giác. Người đọc không nên tự ý mua các loại thuốc nhỏ mắt chứa hoạt chất kháng sinh, chống viêm mạnh hoặc thuốc co mạch để tự điều trị tại nhà khi chưa được thăm khám. Nếu mắt có dấu hiệu đỏ rực kéo dài, đau nhức sâu trong nhãn cầu, suy giảm thị lực rõ rệt hoặc có dị vật bám vào giác mạc, cần đến ngay cơ sở y tế có chuyên khoa Mắt để được kiểm tra chính xác.
Tóm tắt
Khô mắt và mỏi mắt khi làm việc với máy tính phần lớn có thể cải thiện bằng cách điều chỉnh thói quen thị giác và không gian làm việc. Duy trì các quãng nghỉ ngắn, chớp mắt đều đặn và chăm sóc mắt đúng cách sẽ bảo vệ thị lực lâu dài. Khi các khó chịu kéo dài hoặc tăng nặng, việc thăm khám tại chuyên khoa Mắt là cần thiết để bảo đảm sức khỏe đôi mắt.
Nguồn tham khảo
FAQ – Câu hỏi thường gặp
Nên nhỏ nước mắt nhân tạo bao nhiêu lần một ngày khi làm việc văn phòng?
Người dùng có thể nhỏ nước mắt nhân tạo từ ba đến bốn lần mỗi ngày hoặc khi cảm thấy cộm xót. Với sản phẩm không chứa chất bảo quản dạng tép đơn liều, tần suất sử dụng có thể linh hoạt hơn theo hướng dẫn của bác sĩ chuyên khoa Mắt.
Quy tắc 20-20-20 giúp thư giãn mắt như thế nào?
Quy tắc này khuyến nghị sau mỗi 20 phút nhìn màn hình, bạn hãy hướng mắt nhìn vào một vật thể ở khoảng cách 20 feet, tương đương khoảng 6 mét, trong tối thiểu 20 giây. Thao tác này giúp cơ thể mi của mắt thư giãn và phục hồi độ ẩm.
Dùng thuốc nhỏ mắt làm giảm đỏ nhanh có an toàn cho mắt khô không?
Thuốc nhỏ mắt chứa hoạt chất co mạch giúp giảm đỏ mắt tạm thời nhưng không giải quyết gốc rễ tình trạng khô mắt. Lạm dụng nhóm thuốc này kéo dài dễ dẫn đến hiện tượng đỏ mắt dội ngược và gây tổn thương bề mặt nhãn cầu.
Đeo kính chống ánh sáng xanh có thực sự giảm mỏi mắt không?
Người dùng máy tính nên hạ thấp ánh sáng xanh từ thiết bị, đồng thời đeo kính có lớp phủ chống chói hoặc lọc ánh sáng xanh để giảm tình trạng chói lóa, hạn chế mỏi cơ mắt và nâng cao chất lượng giấc ngủ sau giờ làm việc.
Khi nào tình trạng mỏi mắt và khô mắt cần đi khám chuyên khoa?
Bạn nên đi khám ngay nếu mắt đau nhức dữ dội, sợ ánh sáng gắt, nhìn mờ đột ngột hoặc xuất hiện nhiều ghèn mủ vàng xanh. Đây có thể là dấu hiệu của viêm giác mạc hoặc tổn thương bề mặt nhãn cầu cần can thiệp y tế.
