Cách khắc phục khi bị cảm cúm mất vị giác an toàn và hiệu quả
Nội dung chỉ cung cấp thông tin tham khảo, không thay thế chẩn đoán, khám hoặc điều trị của người hành nghề y tế. Không tự ý dùng, ngừng hoặc thay đổi thuốc dựa trên bài viết.
Cảm cúm là bệnh nhiễm trùng đường hô hấp phổ biến do virus gây ra, thường đi kèm các triệu chứng như nghẹt mũi, chảy nước mũi, đau họng và mệt mỏi. Trong quá trình bị bệnh, rất nhiều người gặp phải tình trạng mất vị giác hoặc suy giảm khả năng nếm khiến thức ăn trở nên nhạt nhẽo và không còn cảm giác ngon miệng.
Thực tế, vị giác và khứu giác có mối liên hệ mật thiết với nhau trong việc tiếp nhận mùi vị món ăn. Khi virus cúm gây viêm nhiễm và sưng phù niêm mạc mũi họng, các thụ thể cảm nhận bị cản trở khiến người bệnh cảm thấy như bị mất hoàn toàn vị giác. Việc áp dụng đúng các biện pháp chăm sóc tại nhà sẽ giúp đường hô hấp sớm thông thoáng và phục hồi vị giác một cách tự nhiên.
Cảm cúm mất vị giác là gì?
Mất vị giác trong đợt cảm cúm phần lớn xuất phát từ hiện tượng suy giảm khứu giác thứ phát. Khi các thụ thể thần kinh tại vòm mũi bị che lấp bởi lớp dịch nhầy đặc và niêm mạc cuốn mũi sưng to, não bộ sẽ không nhận đủ tín hiệu mùi hương đồng thời với tín hiệu vị giác từ các gai vị giác trên lưỡi. Sự gián đoạn này khiến người bệnh cảm thấy không nếm được vị mặn, ngọt, chua hay đắng của thức ăn.
Thông thường, tình trạng suy giảm vị giác này mang tính chất tạm thời và có thể tự thuyên giảm sau khi cơ thể đào thải hết virus cúm. Tuy nhiên, việc chăm sóc đúng cách đóng vai trò rất quan trọng nhằm ngăn ngừa nguy cơ viêm xoang thứ phát, đồng thời thúc đẩy các tế bào niêm mạc hồi phục nhanh hơn. Việc hiểu rõ cơ chế này giúp người bệnh yên tâm hơn và chủ động xây dựng lộ trình chăm sóc sức khỏe phù hợp ngay tại nhà.
Vệ sinh mũi họng và thông thoáng đường hô hấp
Vệ sinh khoang mũi họng là bước quan trọng giúp giải phóng đường thở và phục hồi khứu giác, từ đó hỗ trợ cải thiện vị giác. Người bệnh nên sử dụng dung dịch nước muối sinh lý 0,9% để súc họng và rửa mũi đều đặn từ hai đến ba lần mỗi ngày. Việc này giúp làm mềm các lớp vảy đặc, loại bỏ dịch nhầy chứa virus và vi khuẩn, đồng thời làm dịu niêm mạc họng đang bị kích ứng.
Bên cạnh đó, xông mũi bằng hơi nước ấm là cách làm loãng chất nhầy rất hiệu quả. Bạn có thể sử dụng nước ấm pha chút tinh dầu bạc hà, sả hoặc khuynh diệp để xông nhẹ trong khoảng mười đến mười lăm phút. Hơi ẩm ấm áp giúp lưu thông máu tại vùng cuốn mũi, giảm nghẹt mũi tức thì và tạo điều kiện thuận lợi cho các đầu dây thần kinh khứu giác tiếp xúc trở lại với các phân tử mùi trong không khí.
Điều chỉnh chế độ dinh dưỡng kích thích cảm giác ngon miệng
Khi mất vị giác, cảm giác chán ăn thường xuất hiện khiến cơ thể dễ bị thiếu hụt dinh dưỡng. Người bệnh nên ưu tiên các món ăn mềm, lỏng, ấm nóng như cháo gà, súp rau củ hoặc canh hầm dinh dưỡng. Thức ăn ấm nóng vừa dễ nuốt vừa bốc hơi nhẹ, kích thích khứu giác hoạt động tốt hơn khi đưa vào miệng.
Thay vì nêm nếm quá nhiều muối hay đường nhân tạo, bạn nên tận dụng các loại gia vị tự nhiên giàu tinh dầu như hành, tỏi, gừng, sả và tía tô để tăng hương vị cho món ăn. Những thảo mộc này không chỉ giúp đánh thức giác quan mà còn hỗ trợ kháng viêm, làm ấm cơ thể. Hãy chia nhỏ khẩu phần thành năm đến sáu bữa ăn nhỏ trong ngày để đảm bảo nạp đủ năng lượng mà không tạo cảm giác ngấy hay áp lực khi ăn uống.
Bổ sung đủ nước và nghỉ ngơi giúp cơ thể hồi phục
Nước đóng vai trò thiết yếu trong việc duy trì độ ẩm cho niêm mạc hô hấp và hỗ trợ quá trình trao đổi chất của tế bào. Người bệnh cảm cúm nên uống đủ từ hai đến hai lít rưỡi nước mỗi ngày, bao gồm nước lọc ấm, nước ép trái cây giàu vitamin C hoặc các loại trà thảo mộc dịu nhẹ như trà hoa cúc, trà gừng. Nước ấm giúp làm loãng dịch đờm đặc trong khoang miệng và hầu họng, giúp bề mặt lưỡi luôn sạch sẽ.
Cùng với việc bù nước, người bệnh cần dành nhiều thời gian để nghỉ ngơi tại không gian thoáng mát, yên tĩnh và tránh gió lùa trực tiếp. Giấc ngủ đầy đủ giúp hệ thống miễn dịch hoạt động hiệu quả để chống lại virus cúm. Khi cơ thể dần bình phục và phản ứng viêm toàn thân hạ nhiệt, các tế bào biểu mô vị giác cùng tế bào thần kinh khứu giác sẽ nhanh chóng tái tạo và hoạt động bình thường trở lại.
Lưu ý an toàn
Các biện pháp chăm sóc tại nhà chỉ mang tính hỗ trợ phục hồi và cải thiện triệu chứng nhẹ. Người bệnh tuyệt đối không tự ý mua và sử dụng các loại thuốc xịt mũi co mạch hoặc thuốc kháng sinh khi chưa có chỉ định của bác sĩ chuyên khoa. Không lạm dụng các bài thuốc truyền miệng không rõ nguồn gốc để nhỏ vào mũi họng vì có thể gây tổn thương niêm mạc vĩnh viễn. Nếu có bất kỳ dấu hiệu nhiễm trùng nặng hoặc mất vị giác kéo dài, cần đến cơ sở y tế để được thăm khám.
Tóm tắt
Hiện tượng mất vị giác sau cảm cúm đa phần là phản ứng tạm thời và sẽ tự hồi phục khi tình trạng viêm đường hô hấp thuyên giảm. Người bệnh nên duy trì chế độ dinh dưỡng cân đối, uống đủ nước và vệ sinh mũi họng sạch sẽ mỗi ngày. Nếu tình trạng này kéo dài bất thường hoặc kèm theo các dấu hiệu suy nhược, việc thăm khám bác sĩ chuyên khoa tai mũi họng là cần thiết để bảo vệ sức khỏe toàn diện.
Nguồn tham khảo
FAQ – Câu hỏi thường gặp
Vì sao nghẹt mũi do cảm cúm lại làm giảm cảm nhận vị giác?
Khứu giác đóng vai trò nhận diện hương vị thức ăn thông qua các thụ thể mùi. Khi cảm cúm làm nghẹt mũi và phù nề niêm mạc, đường dẫn khí đến các thụ thể này bị cản trở, khiến não bộ không cảm nhận trọn vẹn mùi vị và người bệnh cảm thấy thức ăn bị nhạt nhẽo.
Tình trạng mất vị giác do cảm cúm thường kéo dài trong bao lâu?
Thời gian phục hồi vị giác thông thường kéo dài từ một đến hai tuần sau khi các triệu chứng cảm cúm thuyên giảm hoàn toàn. Ở một số trường hợp niêm mạc tổn thương chậm lành hơn, quá trình này có thể cần thêm vài tuần để khôi phục trọn vẹn chức năng.
Có nên ăn đồ thật mặn hoặc thật cay để kích thích vị giác không?
Người bệnh không nên ăn đồ quá mặn hoặc quá cay vì có thể gây kích ứng niêm mạc họng đang viêm và làm tăng huyết áp. Thay vào đó, hãy sử dụng các loại rau thơm tự nhiên, gừng hoặc sả để kích thích nhẹ nhàng cảm giác thèm ăn.
Rửa mũi bằng nước muối sinh lý có giúp cải thiện vị giác không?
Rửa mũi bằng dung dịch nước muối sinh lý giúp làm sạch dịch nhầy ứ đọng, giảm phù nề niêm mạc mũi và thông thoáng đường thở. Khi khứu giác hoạt động tốt hơn, khả năng cảm nhận hương vị của thức ăn cũng sẽ dần được cải thiện.
Khi nào người bị mất vị giác sau cảm cúm cần đi khám bác sĩ?
Người bệnh nên đi khám nếu tình trạng mất vị giác kéo dài trên ba đến bốn tuần sau khi đã hết cảm cúm, hoặc khi xuất hiện các dấu hiệu bất thường như sụt cân nhanh, sốt cao kéo dài hoặc khó nuốt để được chẩn đoán chính xác.
