Cách khắc phục dị ứng ở mắt an toàn và hiệu quả

Cách khắc phục dị ứng ở mắt là gì?

Dị ứng ở mắt xảy ra khi màng kết mạc tiếp xúc với chất lạ gây dị ứng, kích hoạt hệ thống miễn dịch giải phóng hoạt chất trung gian histamin. Histamin làm giãn mạch máu nhỏ ở mắt, dẫn đến phản ứng viêm kết mạc dị ứng với các biểu hiện đỏ, sưng ngứa và kích thích tăng tiết nước mắt. Bệnh có thể xuất hiện theo từng mùa trong năm, đặc biệt vào mùa hoa nở hoặc diễn ra quanh năm do các tác nhân thường trực trong nhà như bụi mịn và ve mạt. Mặc dù dị ứng ở mắt hiếm khi đe dọa trực tiếp đến thị lực vĩnh viễn, cảm giác bứt rứt, xốn rát và nhạy cảm với ánh sáng kéo dài gây suy giảm đáng kể chất lượng giấc ngủ cũng như hiệu quả học tập và làm việc. Việc chủ động nhận diện tác nhân gây kích ứng và áp dụng các giải pháp giảm nhẹ khoa học sẽ giúp người mắc kiểm soát bệnh tốt hơn, hạn chế các đợt bùng phát khó chịu.

Chườm lạnh để giảm ngứa rát và sưng phù mi mắt

Chườm lạnh là một trong những biện pháp hỗ trợ đầu tiên đem lại hiệu quả làm dịu cảm giác ngứa ngáy và giảm sưng mí mắt nhanh chóng. Nhiệt độ thấp giúp các mạch máu nhỏ dưới kết mạc co lại, từ đó ức chế sự lan tỏa của chất trung gian hóa học histamin và giảm phản ứng viêm tại chỗ.

Để thực hiện đúng cách, bạn nên dùng một chiếc khăn sạch mềm nhúng vào nước lạnh hoặc bọc các viên đá nhỏ bên trong một lớp vải sạch. Nhẹ nhàng đặt khăn lên vùng mắt đang nhắm kín trong khoảng mười đến mười lăm phút mỗi lần. Biện pháp này có thể lặp lại nhiều lần trong ngày khi mắt cảm thấy khó chịu. Chú ý không đặt trực tiếp đá lạnh lên da mi mắt hoặc ấn mạnh lên nhãn cầu để tránh làm tổn thương vùng da mỏng manh quanh mắt.

Rửa mắt và làm sạch dị nguyên bằng nước muối sinh lý

Khi mắt tiếp xúc với phấn hoa, lông động vật hoặc bụi bẩn, các dị nguyên này bám dính trên bề mặt giác mạc và kết mạc gây kích ứng liên tục. Việc rửa mắt bằng dung dịch nước muối sinh lý natri clorid không phẩy chín phần trăm hoặc nước mắt nhân tạo không chứa chất bảo quản là cách tự nhiên giúp rửa trôi dị nguyên.

Nhỏ nhẹ nhàng vài giọt dung dịch vào khóe mắt rồi chớp mắt nhiều lần để đẩy bụi bẩn ra ngoài theo dòng nước mắt. Nước mắt nhân tạo còn cung cấp thêm độ ẩm cần thiết, làm êm dịu niêm mạc mắt và bảo vệ bề mặt nhãn cầu không bị khô ráp. Bạn nên ưu tiên chọn các loại tép nhỏ dùng một lần trong ngày nhằm đảm bảo vô khuẩn tuyệt đối và tránh kích ứng thêm từ các chất phụ gia bảo quản thông thường.

Kiểm soát không gian sống và cách ly các tác nhân gây dị ứng

Cách khắc phục tận gốc và phòng ngừa dị ứng ở mắt tái phát bền vững nhất là cắt đứt nguồn tiếp xúc với dị nguyên. Trong mùa phấn hoa hoặc những ngày không khí ô nhiễm nhiều bụi mịn, bạn nên hạn chế mở cửa sổ và cân nhắc sử dụng máy lọc không khí có màng lọc hiệu quả cao trong phòng ngủ.

Thường xuyên giặt giũ chăn ga gối đệm bằng nước ấm và phơi dưới ánh nắng để loại bỏ mạt bụi và nấm mốc ẩn náu. Nếu trong nhà nuôi thú cưng, bạn nên tránh cho vật nuôi vào phòng ngủ hoặc nằm lên ghế sofa, đồng thời rửa tay thật sạch bằng xà phòng sau khi tiếp xúc với chúng. Khi phải ra ngoài đường, việc đeo kính râm ôm sát mắt và khẩu trang kín sẽ tạo ra lớp chắn bảo vệ ngăn chặn đáng kể các hạt dị nguyên bay thẳng vào mắt.

Thận trọng khi sử dụng các nhóm thuốc nhỏ mắt điều trị dị ứng

Đối với những trường hợp dị ứng mắt kéo dài hoặc khó chịu nhiều, việc sử dụng thuốc có thể được chỉ định. Các nhóm thuốc nhỏ mắt phổ biến bao gồm thuốc kháng histamin giúp cắt nhanh cơn ngứa, thuốc ổn định dưỡng bào ngăn ngừa giải phóng histamin hoặc thuốc chống sung huyết làm giảm đỏ mắt tạm thời.

Tuy nhiên, người bệnh không được tự ý mua và dùng thuốc bừa bãi, đặc biệt là các loại thuốc nhỏ mắt chứa thành phần corticoid. Thuốc chống sung huyết nếu dùng quá ba đến năm ngày liên tục có thể gây hiện tượng đỏ mắt dội ngược, khiến tình trạng viêm trở nên nặng hơn. Thuốc nhỏ mắt chứa corticoid có nguy cơ dẫn đến biến chứng nguy hiểm như tăng nhãn áp, đục thủy tinh thể hoặc nhiễm trùng cơ hội nếu sử dụng không có sự theo dõi chặt chẽ của bác sĩ chuyên khoa mắt.

Thay đổi thói quen sinh hoạt và chăm sóc mắt hằng ngày

Phản xạ tự nhiên khi mắt bị ngứa là đưa tay lên dụi, nhưng hành động này vô tình làm vỡ thêm các tế bào mast, giải phóng nhiều histamin hơn và khiến mắt càng ngứa rát, sưng đỏ. Dụi mắt mạnh còn tiềm ẩn rủi ro làm xước biểu mô giác mạc và tạo cơ hội cho vi khuẩn xâm nhập gây viêm nhiễm kết hợp.

Bên cạnh đó, người có cơ địa dị ứng nên tạm ngừng đeo kính áp tròng trong thời gian mắt đang kích ứng, bởi kính áp tròng dễ giữ lại dị nguyên trên bề mặt mắt và làm tăng ma sát. Bạn cũng nên ngưng trang điểm mắt, tẩy trang sạch sẽ và vệ sinh bờ mi mỗi ngày bằng gạc chuyên dụng để giữ cho các tuyến bã nhờn ở bờ mi luôn thông thoáng, giúp mắt duy trì màng phim nước mắt ổn định và khỏe mạnh.

Lưu ý an toàn

Các biện pháp chăm sóc tại nhà chỉ mang tính hỗ trợ giảm nhẹ triệu chứng dị ứng mắt thông thường. Nếu bạn nhận thấy các dấu hiệu nghiêm trọng như đau nhức mắt dữ dội, giảm sút thị lực, nhìn mờ, mắt chảy nhiều dịch mủ đặc màu vàng xanh hoặc nhạy cảm quá mức với ánh sáng, cần đến ngay cơ sở y tế có chuyên khoa mắt để được thăm khám. Tuyệt đối không tự ý nhỏ các loại thuốc nam, đắp lá cây hay sử dụng thuốc nhỏ mắt chứa hoạt chất mạnh khi chưa có chẩn đoán xác định từ bác sĩ.

Tóm tắt

Dị ứng ở mắt hoàn toàn có thể được kiểm soát tốt nếu người bệnh biết cách cách ly dị nguyên, vệ sinh mắt sạch sẽ và làm dịu niêm mạc kịp thời. Hãy xây dựng môi trường sống trong lành, từ bỏ thói quen dụi mắt và chủ động trao đổi với bác sĩ nhãn khoa để có phác đồ điều trị an toàn, phù hợp với tình trạng sức khỏe của bản thân.