Cách giảm đau và chăm sóc bệnh gout tại nhà

Cách chữa gout tại nhà là gì?

Bệnh gout là bệnh lý viêm khớp do sự lắng đọng các tinh thể monosodium urat tại màng hoạt dịch khớp và các mô xung quanh, thường xuất hiện sau những giai đoạn nồng độ acid uric máu tăng cao kéo dài. Cơn đau gout cấp tính đặc trưng bởi tình trạng sưng tấy, nóng rát và đau nhức dữ dội, phổ biến nhất ở khớp bàn ngón chân cái, khớp cổ chân hoặc khớp gối, khiến người bệnh gặp rất nhiều trở ngại trong việc đi lại và sinh hoạt thường nhật.

Mặc dù các mẹo chăm sóc tại nhà đóng vai trò hỗ trợ rất tốt trong việc xoa dịu cơn đau cấp và hạn chế tần suất tái phát, người bệnh cần hiểu rõ rằng không có một phương pháp dân gian hay mẹo tại nhà nào có thể thay thế hoàn toàn việc kiểm soát y khoa. Mục tiêu cốt lõi của việc quản lý bệnh gout là giữ nồng độ acid uric máu ở ngưỡng an toàn để hòa tan dần tinh thể urat, bảo vệ sụn khớp và phòng ngừa các biến chứng nguy hiểm lên hệ tiết niệu.

Biện pháp hỗ trợ làm dịu cơn đau khớp gout cấp tính tại chỗ

Khi cơn viêm khớp gout cấp tính bùng phát, việc đầu tiên người bệnh cần làm là để khớp bị ảnh hưởng được nghỉ ngơi hoàn toàn. Tránh đi lại hoặc tì đè lực lên khớp viêm, có thể dùng gối mềm kê cao vị trí tổn thương để giúp máu lưu thông tốt hơn và giảm cảm giác căng tức mô mềm.

Chườm lạnh là biện pháp vật lý đơn giản mang lại hiệu quả xoa dịu sưng đau rõ rệt. Người bệnh nên dùng túi gel lạnh hoặc bọc đá viên qua một lớp khăn vải mềm rồi nhẹ nhàng đặt lên vùng khớp bị đau trong khoảng 15 đến 20 phút mỗi lần, lặp lại sau mỗi 2 đến 3 giờ khi cần. Tránh chườm trực tiếp đá lạnh lên da để không gây bỏng lạnh và không xoa bóp dầu nóng vào vùng khớp đang viêm cấp tính.

Điều chỉnh chế độ dinh dưỡng nhằm giảm lượng purin nạp vào

Chế độ dinh dưỡng giữ vai trò nền tảng trong việc kiểm soát bệnh gout lâu dài. Người bệnh cần hạn chế tối đa các thực phẩm chứa hàm lượng purin cao như thịt bò, thịt cừu, thịt dê, gan, cật, tim, lòng, cùng các loại hải sản như tôm, cua, sò điệp, cá trích. Bên cạnh đó, các loại đồ uống có cồn như rượu bia và đồ uống ngọt chứa nhiều đường siro ngô giàu fructose cần được loại bỏ khỏi thực đơn vì chúng làm tăng sinh tổng hợp acid uric và cản trở thận đào thải chất này.

Thay vào đó, khẩu phần ăn hàng ngày nên ưu tiên các loại rau củ tươi, trái cây giàu vitamin C như ổi, bưởi, cam, kiwi, cùng các loại đậu đỗ lành mạnh và sữa ít béo hoặc tách béo. Những nhóm thực phẩm này giúp bổ sung dưỡng chất thiết yếu cho cơ thể mà không làm gia tăng áp lực chuyển hóa purin trong máu.

Uống đủ nước mỗi ngày để hỗ trợ thận đào thải acid uric

Thận là cơ quan chịu trách nhiệm đào thải phần lớn lượng acid uric dư thừa ra khỏi cơ thể qua đường bài tiết nước tiểu. Việc uống đủ từ 2 đến 3 lít nước mỗi ngày giúp làm loãng nồng độ acid uric trong dịch ngoại bào, đồng thời thúc đẩy thận lọc bỏ tinh thể urat nhanh chóng hơn, ngăn ngừa sự lắng đọng tạo thành sỏi thận urat.

Người bệnh nên duy trì thói quen uống từng ngụm nhỏ rải rác trong suốt cả ngày, không đợi đến khi khát mới uống. Ngoài nước lọc thông thường, có thể kết hợp thêm nước dừa tươi hoặc nước khoáng có tính kiềm nhẹ tự nhiên để góp phần cân bằng môi trường kiềm trong nước tiểu, tạo điều kiện thuận lợi cho acid uric được đào thải dễ dàng.

Duy trì cân nặng hợp lý và vận động thể lực phù hợp

Duy trì cân nặng ở mức lý tưởng đóng vai trò rất lớn trong việc giảm áp lực lên các khớp chịu tải như khớp bàn ngón chân cái, khớp cổ chân và khớp gối, đồng thời cải thiện tình trạng kháng insulin vốn liên quan mật thiết đến tăng acid uric máu. Khi cơn đau cấp đã lui hẳn, người bệnh nên thiết lập thói quen vận động nhẹ nhàng khoảng 30 phút mỗi ngày thông qua các bộ môn như đi bộ, bơi lội hoặc đạp xe đạp tại chỗ.

Tuy nhiên, người thừa cân không nên áp dụng các biện pháp nhịn ăn tiêu cực hoặc giảm cân quá nhanh trong thời gian ngắn. Tình trạng sụt cân đột ngột có thể làm tăng giải phóng thể ceton và acid lactic trong cơ thể, cạnh tranh trực tiếp với quá trình đào thải acid uric tại ống thận, từ đó vô tình châm ngòi cho các đợt bùng phát gout cấp tính.

Cẩn trọng với việc tự ý dùng thuốc và các bài thuốc truyền miệng

Rất nhiều người bệnh thường tìm kiếm các loại lá cây, bài thuốc truyền miệng không rõ nguồn gốc hoặc tự ý ra hiệu thuốc mua các chế phẩm giảm đau chống viêm nhanh để cắt cơn gout. Nhiều sản phẩm trôi nổi có thể bị trộn tân dược chứa corticoid, gây ra nhiều biến chứng nguy hiểm cho sức khỏe như viêm loét dạ dày, suy tuyến thượng thận, tăng huyết áp hoặc suy giảm chức năng thận nghiêm trọng.

Bên cạnh đó, việc người bệnh tự ý dùng thuốc hạ acid uric ngay giữa đợt viêm khớp cấp tính khi chưa có chỉ định của bác sĩ chuyên khoa cơ xương khớp cũng có thể khiến nồng độ acid uric trong huyết thanh biến động đột ngột, làm tinh thể urat di chuyển và khiến khớp viêm đau kéo dài, dữ dội hơn. Mọi quyết định can thiệp dùng thuốc cần tuân thủ đúng phác đồ điều trị của bác sĩ chuyên môn.

Lưu ý an toàn

Các biện pháp chăm sóc tại nhà chỉ mang tính hỗ trợ giảm nhẹ triệu chứng và phòng ngừa tiến triển, không thể thay thế cho việc chẩn đoán và điều trị của bác sĩ chuyên khoa cơ xương khớp. Người bệnh tuyệt đối không tự ý mua thuốc giảm đau, thuốc chống viêm hay dùng các bài thuốc nam không rõ nguồn gốc. Khi khớp sưng đau kéo dài kèm theo sốt cao hoặc xuất hiện hạt tophi vỡ loét, cần đến ngay cơ sở y tế để được xử trí kịp thời.

Tóm tắt

Các biện pháp chăm sóc tại nhà đóng vai trò quan trọng trong việc xoa dịu cơn đau và phòng ngừa cơn gout tái phát. Tuy nhiên, người bệnh không nên tự ý chữa trị hoặc lạm dụng mẹo dân gian chưa được kiểm chứng. Thăm khám định kỳ tại cơ sở y tế và tuân thủ phác đồ của bác sĩ chuyên khoa là chìa khóa then chốt để bảo vệ chức năng xương khớp lâu dài.