Cách giảm đau khi sinh mổ lần 2 an toàn cho sản phụ

Giảm đau khi sinh mổ lần 2 là gì?

Phẫu thuật lấy thai lần thứ hai đòi hỏi vết rạch mới thường phải can thiệp qua các lớp mô xơ sẹo đã hình thành từ trước, khiến tổn thương tại chỗ dễ gây đau rát kéo dài. Bên cạnh đó, sau nhiều lần mang thai, cơ tử cung phải co bóp với cường độ mạnh mẽ hơn để có thể co hồi về kích thước ban đầu nhằm phòng ngừa nguy cơ băng huyết sau sinh. Sự cộng hưởng giữa cơn co hồi tử cung và vết khâu thành bụng khiến mức độ đau của sản phụ mổ đẻ lần 2 thường nặng hơn lần đầu. Mục tiêu chính của việc giảm đau hậu phẫu không đơn thuần là triệt tiêu hoàn toàn cảm giác khó chịu mà là đưa cơn đau về ngưỡng kiểm soát được, giúp người mẹ có thể thở sâu, cử động nhẹ nhàng, bắt đầu nuôi con bằng sữa mẹ và giảm thiểu nguy cơ huyết khối tĩnh mạch do nằm bất động quá lâu.

Nguyên nhân khiến cơn đau sau sinh mổ lần 2 dữ dội hơn lần đầu

Nguyên nhân hàng đầu khiến sản phụ đau nhiều hơn trong lần sinh mổ thứ hai là do hiện tượng co bóp tử cung. Ở người sinh con lần đầu, trương lực cơ tử cung còn săn chắc nên việc co hồi diễn ra tương đối êm ả. Tuy nhiên, từ lần sinh thứ hai trở đi, các sợi cơ tử cung đã giãn nhiều sau thai kỳ trước nên cần những đợt co thắt mạnh hơn và kéo dài hơn để ép các mạch máu cầm máu tự nhiên.

Ngoài ra, quá trình tạo mô sẹo và kết dính phúc mạc từ lần phẫu thuật lấy thai trước cũng làm tăng độ nhạy cảm của các đầu dây thần kinh cảm giác quanh thành bụng. Khi phẫu thuật viên tiến hành bóc tách các dải xơ dính để tiếp cận buồng tử cung, các mô xung quanh sẽ chịu tác động cơ học nhiều hơn. Yếu tố tâm lý căng thẳng, sự mệt mỏi tích tụ và tâm lý lo lắng về lần đau trước cũng có thể làm giảm ngưỡng chịu đau của người mẹ trong lần vượt cạn này.

Các biện pháp giảm đau y khoa do bác sĩ chuyên khoa chỉ định

Hiện nay, các bác sĩ sản khoa và gây mê hồi sức thường áp dụng chiến lược giảm đau đa mô thức để giúp sản phụ vượt qua giai đoạn đau đớn nhất trong 24 đến 48 giờ đầu. Phương pháp này kết hợp các kỹ thuật can thiệp giảm đau tại chỗ như gây tê tủy sống có phối hợp thuốc tác dụng kéo dài, gây tê cơ vuông thắt lưng hoặc gây tê ngoài màng cứng điều khiển bởi bệnh nhân.

Khi thuốc tê hết tác dụng, sản phụ sẽ được dùng các thuốc giảm đau đường uống hoặc truyền tĩnh mạch thuộc nhóm giảm đau thông thường như paracetamol hoặc thuốc kháng viêm không steroid theo liều lượng kiểm soát chặt chẽ. Bác sĩ luôn cân nhắc lựa chọn những hoạt chất bài tiết rất ít qua sữa mẹ nhằm bảo đảm an toàn cho trẻ sơ sinh khi bú mẹ sớm. Sản phụ không nên cố gắng chịu đựng cơn đau quá mức vì đau đớn dữ dội sẽ kích hoạt phản ứng căng thẳng, làm tăng huyết áp và cản trở phản xạ tiết sữa.

Hướng dẫn vận động sớm và điều chỉnh tư thế nghỉ ngơi

Nhiều sản phụ có tâm lý sợ đau nên nằm bất động trên giường, tuy nhiên việc nằm yên quá lâu lại làm tăng nguy cơ dính ruột, ứ đọng sản dịch và hình thành cục máu đông. Khoảng 24 giờ sau mổ, khi ống thông tiểu đã được rút và thuốc tê hết hẳn, người mẹ nên bắt đầu tập xoay trở người nhẹ nhàng, co duỗi các ngón chân và xoay khớp cổ chân ngay tại giường.

Khi ngồi dậy hoặc đứng lên, sản phụ nên nghiêng người sang một bên, dùng tay chống đỡ thân mình từ từ thay vì dùng sức của nhóm cơ bụng. Khi cần ho, hắt hơi hoặc cười, mẹ nên dùng một chiếc gối mềm áp nhẹ lên vùng vết mổ để nâng đỡ thành bụng, giảm áp lực căng kéo lên đường chỉ khâu. Tư thế nằm nghiêng một bên kê gối sau lưng và kẹp gối giữa hai đầu gối cũng giúp giải tỏa áp lực cho cơ bụng, mang lại giấc ngủ sâu hơn cho sản phụ trong những đêm đầu sau phẫu thuật.

Chế độ dinh dưỡng và chăm sóc vết khâu hỗ trợ giảm đau

Chế độ ăn uống hợp lý đóng vai trò thiết yếu giúp xoa dịu những cơn đau quặn do đầy hơi và táo bón sau mổ. Khi đường ruột bắt đầu có nhu động trở lại thể hiện qua việc xì hơi, sản phụ nên bắt đầu bằng thức ăn lỏng, dễ tiêu như cháo loãng hoặc súp ấm, sau đó chuyển dần sang thực đơn giàu protein từ thịt nạc, cá, trứng cùng nhiều rau xanh và trái cây tươi chứa chất xơ mềm.

Uống đủ nước ấm trong ngày giúp kích thích nhu động đại tràng tự nhiên, hạn chế tình trạng rặn khi đi vệ sinh làm căng rách vết chỉ. Về việc chăm sóc vết mổ, sản phụ cần giữ cho băng gạc luôn khô ráo và sạch sẽ. Tránh tự ý đắp các loại lá dân gian hoặc thoa tinh dầu lên vết thương khi chưa lành hoàn toàn. Sau khi vết khâu liền miệng, sản phụ có thể chườm ấm nhẹ nhàng vùng bụng trên hoặc hai bên hông để giảm bớt cảm giác co thắt khó chịu của cơ tử cung.

Lưu ý an toàn

Thuốc giảm đau dùng cho phụ nữ sau sinh mổ phải được bác sĩ hoặc nhân viên y tế trực tiếp chỉ định về loại thuốc, cách dùng và thời gian điều trị. Sản phụ tuyệt đối không tự ý mua thêm thuốc giảm đau từ bên ngoài hoặc dùng lại đơn thuốc cũ vì có thể gây tương tác bất lợi hoặc ảnh hưởng tiêu cực đến em bé qua sữa mẹ. Khi nhận thấy các dấu hiệu bất thường như vết mổ sưng đỏ, chảy dịch hôi, bung chỉ, sốt cao rét run hoặc đau bụng dữ dội không thuyên giảm sau dùng thuốc, sản phụ cần báo ngay cho nhân viên y tế để được kiểm tra kịp thời.

Tóm tắt

Cơn đau sau sinh mổ lần 2 tuy mang lại nhiều thử thách nhưng hoàn toàn có thể kiểm soát an toàn nếu sản phụ chủ động kết hợp hướng dẫn dùng thuốc của nhân viên y tế với lối vận động sớm và nghỉ ngơi hợp lý. Giữ tinh thần thoải mái, phối hợp chặt chẽ cùng bác sĩ chuyên khoa sản và gia đình sẽ giúp người mẹ sớm vượt qua giai đoạn hậu phẫu để chăm sóc con trọn vẹn.