Cách đo nhiệt độ bằng nhiệt kế hồng ngoại chính xác tại nhà
Nội dung chỉ cung cấp thông tin tham khảo, không thay thế chẩn đoán, khám hoặc điều trị của người hành nghề y tế. Không tự ý dùng, ngừng hoặc thay đổi thuốc dựa trên bài viết.
Nhiệt kế hồng ngoại ngày càng trở nên quen thuộc trong tủ thuốc của nhiều gia đình nhờ tốc độ đo nhanh, thao tác đơn giản và không cần tiếp xúc trực tiếp lên bề mặt da. Thiết bị này đặc biệt hữu ích khi chăm sóc trẻ nhỏ hoặc theo dõi thân nhiệt cho nhiều người cùng lúc trong các đợt bùng phát dịch bệnh truyền nhiễm.
Tuy nhiên, nếu người dùng thực hiện không đúng kỹ thuật, kết quả đo có thể sai lệch từ 0,5 đến hơn 1 độ C, gây khó khăn cho việc nhận biết tình trạng sốt. Nắm vững cách sử dụng thiết bị cho từng vị trí đo sẽ giúp bạn đánh giá chính xác sức khỏe của các thành viên trong gia đình.
Đo nhiệt độ bằng nhiệt kế hồng ngoại là gì?
Nhiệt kế hồng ngoại là thiết bị y tế hoạt động dựa trên cơ chế thu nhận năng lượng bức xạ nhiệt phát ra từ cơ thể người, chuyển đổi tín hiệu này thành giá trị nhiệt độ hiển thị trên màn hình kỹ thuật số. Thiết bị thường được thiết kế để đo bức xạ nhiệt tại vùng trán, thái dương hoặc màng nhĩ tai. Ưu điểm nổi bật của dòng máy này là khả năng trả kết quả chỉ trong khoảng 1 đến 3 giây, vận hành êm ái mà không làm gián đoạn giấc ngủ của trẻ nhỏ. Nhờ tính năng không chạm hoặc hạn chế chạm trực tiếp, thiết bị cũng góp phần ngăn ngừa sự lây nhiễm chéo vi sinh vật giữa những người sử dụng liên tiếp.
Quy trình đo thân nhiệt ở trán bằng nhiệt kế hồng ngoại
Nhiệt kế hồng ngoại đo trán hoạt động dựa trên việc thu nhận bức xạ nhiệt phát ra từ động mạch thái dương. Trước khi đo, người được đo cần vén gọn tóc, lau sạch mồ hôi hoặc bụi bẩn trên vùng trán và ngồi nghỉ ngơi khoảng 5 đến 10 phút nếu vừa đi từ ngoài trời nắng hoặc lạnh về.
Khi thực hiện, người cầm máy đặt đầu cảm biến hướng thẳng góc vào giữa trán, giữ khoảng cách từ 1 đến 3 cm hoặc theo đúng chỉ dẫn của nhà sản xuất. Bấm nút đo và giữ yên tay cho đến khi nghe tín hiệu âm thanh báo hoàn tất trên thiết bị. Màn hình điện tử sẽ hiển thị ngay chỉ số thân nhiệt. Bạn nên tránh rung tay hoặc di chuyển đầu cảm biến trong suốt thời gian thiết bị đang quét tín hiệu.
Thao tác đo nhiệt độ bằng nhiệt kế hồng ngoại màng nhĩ
Nhiệt kế hồng ngoại đo tai tiếp nhận bức xạ nhiệt phát ra từ màng nhĩ, phản ánh nhanh sự thay đổi nhiệt độ ở trung tâm cơ thể. Trước khi sử dụng, cần kiểm tra đầu bọc bảo vệ cảm biến phải sạch sẽ, không bám ráy tai hay bụi bẩn.
Để thao tác chính xác, người đo cần điều chỉnh góc ống tai nhằm tạo đường thẳng giúp tia hồng ngoại tiếp cận thẳng màng nhĩ. Đối với trẻ nhỏ trên 1 tuổi, kéo nhẹ vành tai về phía sau và hơi hướng lên trên, sau đó đưa đầu dò vào sâu vừa vặn trong ống tai. Bấm nút quét và đợi tiếng thông báo kết thúc để đọc thông số. Không nên áp dụng đo màng nhĩ cho trường hợp tai đang chảy mủ, có tổn thương trầy xước hoặc vừa chịu tác động của việc bơi lội.
Các yếu tố thường gây sai lệch kết quả khi đo nhiệt độ
Nhiều người gặp hiện tượng các lần bấm máy liên tiếp cho ra thông số khác nhau. Nguyên nhân phổ biến nhất là không để thiết bị thích nghi với nhiệt độ phòng, đặc biệt khi vừa mang máy từ phòng có điều hòa nhiệt độ ra ngoài trời hoặc ngược lại. Thiết bị cần khoảng 15 đến 20 phút để cảm biến cân bằng với môi trường xung quanh.
Bên cạnh đó, việc đặt khoảng cách quá xa trán, góc quét bị nghiêng, pin yếu hoặc bề mặt thấu kính cảm biến bị mờ đục do bụi cũng tạo ra sai số đáng kể. Đo ngay sau khi đối tượng vừa vận động thể lực mạnh, tắm nước nóng hay đội mũ quá chật đều khiến kết quả ghi nhận cao hơn thân nhiệt thực tế của cơ thể.
Lưu ý an toàn
Nhiệt kế hồng ngoại là công cụ hỗ trợ định lượng thân nhiệt ban đầu và không thay thế cho các đánh giá y khoa chuyên sâu. Kết quả hiển thị chỉ mang tính tham khảo tại thời điểm đo. Người chăm sóc không nên tự ý cho người bệnh dùng thuốc hạ sốt hoặc thay đổi phác đồ điều trị mà chưa tham khảo ý kiến bác sĩ hay dược sĩ chuyên môn. Tuyệt đối không chiếu tia định vị hồng ngoại trực tiếp vào mắt người khác.
Tóm tắt
Nhiệt kế hồng ngoại là phương tiện theo dõi thân nhiệt tiện lợi, an toàn và nhanh chóng trong gia đình cũng như tại các cơ sở y tế. Để kết quả đạt độ tin cậy cao, người sử dụng cần tuân thủ khoảng cách đo, làm sạch đầu dò và ổn định cơ thể trước khi bấm máy. Khi phát hiện các dấu hiệu sốt cao kéo dài hoặc có biểu hiện bệnh lý bất thường, người bệnh nên chủ động đến các cơ sở y tế để được thăm khám kịp thời.
Nguồn tham khảo
FAQ – Câu hỏi thường gặp
Nhiệt kế hồng ngoại đo ở trán có chuẩn bằng nhiệt kế thủy ngân không?
Nhiệt độ đo tại trán hoặc màng nhĩ thường có chênh lệch nhẹ khoảng 0,3 đến 0,5 độ C so với nhiệt độ đo ở nách hoặc hậu môn. Để theo dõi sốt chính xác, bạn nên dùng cùng một thiết bị và đo tại một vị trí cố định.
Khoảng cách thời gian giữa hai lần đo liên tiếp nên là bao lâu?
Nên cách nhau tối thiểu khoảng 30 đến 60 giây giữa hai lần bấm máy. Thao tác này giúp cảm biến hồng ngoại trên thiết bị có thời gian ổn định lại vi mạch và môi trường nhiệt độ, tránh gây ra sai số.
Có nên dùng nhiệt kế hồng ngoại đo tai cho trẻ sơ sinh không?
Trẻ em dưới 3 tháng tuổi có ống tai rất hẹp và thẳng nên việc đặt đầu dò nhiệt kế màng nhĩ dễ bị lệch, làm giảm độ chuẩn xác. Đối với lứa tuổi này, đo thân nhiệt vùng trán hoặc đo nách sẽ thích hợp hơn.
Tại sao trán có mồ hôi lại làm sai lệch kết quả đo nhiệt độ?
Khi bề mặt trán có mồ hôi, sự bay hơi nước sẽ làm mát da cục bộ khiến kết quả hiển thị thấp hơn thực tế. Bạn nên dùng khăn mềm lau khô mồ hôi và để người bệnh nghỉ ngơi ít phút trước khi đo.
Cách vệ sinh đầu cảm biến nhiệt kế hồng ngoại như thế nào?
Bạn nên dùng tăm bông mềm hoặc khăn sạch thấm cồn y tế nồng độ 70 độ để lau nhẹ nhàng mắt cảm biến. Tuyệt đối không rửa trực tiếp dưới vòi nước hoặc dùng hóa chất tẩy rửa mạnh làm xước kính.
