Cách đo huyết áp bằng máy bơm tay tại nhà đúng kỹ thuật

Cách đo huyết áp bằng máy bơm tay là gì?

Máy đo huyết áp cơ bơm tay là thiết bị y tế truyền thống bao gồm bao quấn khí bằng vải, quả bóp cao su có van xả khí, đồng hồ áp kế milimet thủy ngân và ống nghe tim mạch đi kèm. Thiết bị hoạt động dựa trên nguyên lý ép xẹp động mạch cánh tay rồi xả áp lực từ từ để lắng nghe âm thanh dòng máu lưu thông trở lại.

Chỉ số đầu tiên ghi nhận khi nghe thấy tiếng đập nhịp nhàng là huyết áp tâm thu, thể hiện áp lực tối đa trong lòng mạch khi tim co bóp. Chỉ số thứ hai ghi nhận khi tiếng đập hoàn toàn biến mất là huyết áp tâm trương, phản ánh áp lực tối thiểu khi tim giãn nghỉ. Thiết bị hoạt động hoàn toàn bằng cơ học, không phụ thuộc vào nguồn pin, nhưng đòi hỏi người đo phải có thính lực tốt và thao tác chuẩn xác.

Chuẩn bị trước khi tiến hành đo huyết áp

Khâu chuẩn bị trước khi đo quyết định phần lớn tính chính xác của chỉ số huyết áp. Người được đo cần ngồi nghỉ ngơi thư giãn ở không gian yên tĩnh từ năm đến mười phút trước khi bắt đầu. Trong vòng ba mươi phút trước khi đo, không sử dụng cà phê, rượu bia, thuốc lá và tránh các hoạt động thể lực gắng sức.

Tư thế chuẩn là ngồi thẳng lưng trên ghế có tựa, hai bàn chân đặt phẳng trên sàn nhà, tuyệt đối không bắt chéo chân. Cánh tay dùng để đo đặt trên mặt bàn phẳng sao cho nếp gấp khuỷu tay ngang tầm với tim. Nên cởi bỏ áo khoác hoặc vén tay áo rộng rãi, tránh vén áo quá chặt gây thắt nghẽn tuần hoàn chi trên.

Kỹ thuật quấn băng quấn và cố định ống nghe

Băng quấn cần được quấn quanh bắp tay trần, mép dưới cách nếp gấp khuỷu tay khoảng hai đến ba centimet. Mức độ quấn vừa khít sao cho có thể luồn vừa một ngón tay vào giữa băng và da bắp tay. Vạch dấu động mạch trên băng quấn cần được căn chỉnh thẳng theo hướng đi của động mạch cánh tay.

Tiếp theo, dùng ngón tay xác định điểm mạch đập rõ nhất ở hõm trong nếp khuỷu tay rồi đặt mặt màng ống nghe lên vị trí này. Đặt mặt ống nghe tiếp xúc êm ái với da, không ấn quá mạnh và không nhét sâu dưới mép băng quấn. Đeo ống nghe với hai đầu nghe hướng nhẹ về phía trước theo giải phẫu ống tai.

Quy trình bơm và xả khí để đọc chỉ số

Vặn chặt van xả của quả bóp theo chiều kim đồng hồ, sau đó bóp bóng bơm hơi nhanh để đưa kim đồng hồ lên mức cao hơn huyết áp tâm thu dự kiến khoảng ba mươi mmHg. Sau khi đạt mức áp lực cần thiết, mở nhẹ van xả ngược chiều kim đồng hồ để khí thoát ra từ từ với tốc độ hai đến ba mmHg mỗi giây.

Trong lúc kim đồng hồ hạ đều, chú ý lắng nghe qua ống tai. Thời điểm xuất hiện tiếng gõ đập đầu tiên tương ứng với chỉ số huyết áp tâm thu. Tiếp tục xả hơi đều đặn cho đến khi tiếng đập dứt hẳn, vạch kim chỉ thị tại thời điểm âm thanh biến mất hoàn toàn chính là huyết áp tâm trương.

Ghi chép và theo dõi chỉ số huyết áp tại nhà

Sau khi xả hết khí, người đo cần ghi lại ngay kết quả bao gồm ngày giờ, chỉ số huyết áp tâm thu, huyết áp tâm trương và nhịp tim vào sổ tay theo dõi. Nên tiến hành đo lặp lại lần thứ hai sau khoảng một đến hai phút. Nếu hai lần chênh lệch trên năm mmHg, hãy đo thêm lần thứ ba rồi lấy giá trị trung bình giữa hai lần đo sau.

Chỉ số huyết áp bình thường ở người trưởng thành thường dưới mức 120/80 mmHg. Việc lưu trữ chuỗi số liệu đo được tại các thời điểm cố định trong ngày sẽ giúp bác sĩ chuyên khoa tim mạch đánh giá chính xác dao động huyết áp và điều chỉnh kế hoạch chăm sóc phù hợp.

Lưu ý an toàn

Việc tự đo huyết áp bằng máy bơm tay tại nhà chỉ nhằm mục đích theo dõi và cung cấp dữ liệu tham khảo cho nhân viên y tế. Người bệnh tuyệt đối không tự chẩn đoán bệnh lý tim mạch, không tự ý mua thuốc hoặc thay đổi liều lượng thuốc điều trị khi chưa có hướng dẫn trực tiếp từ bác sĩ. Khi phát hiện chỉ số huyết áp tăng cao bất thường kèm theo đau tức ngực, khó thở, chóng mặt dữ dội hoặc nhìn mờ, cần nhanh chóng đến ngay cơ sở y tế gần nhất để được kiểm tra và xử trí kịp thời.

Tóm tắt

Đo huyết áp bằng máy bơm tay tại nhà là kỹ năng hữu ích giúp mỗi gia đình chủ động bảo vệ sức khỏe tim mạch. Việc thực hành đúng thao tác, kiểm tra thiết bị định kỳ và ghi chép số liệu cẩn thận sẽ mang lại kết quả theo dõi chuẩn xác, hỗ trợ đắc lực cho bác sĩ trong quá trình thăm khám và chăm sóc sức khỏe lâu dài.