Cách đẩy búi trĩ vào trong tại nhà an toàn và giảm đau rát

Cách đẩy búi trĩ vào trong

Sa búi trĩ là hiện tượng các đám rối tĩnh mạch ở vùng hậu môn trực tràng bị giãn quá mức, mất tính đàn hồi của các mô liên kết nâng đỡ và tụt xuống qua lỗ hậu môn. Mức độ sa trĩ thường được phân loại rõ ràng trong trĩ nội, từ mức độ nhẹ chỉ thập thò khi rặn đại tiện rồi tự co lên, đến mức độ nặng hơn phải dùng tay đẩy vào hoặc nằm thường trực bên ngoài.

Thao tác hỗ trợ đẩy búi trĩ vào trong bản chất là can thiệp cơ học tạm thời, giúp đưa khối mô trĩ trở lại vị trí giải phẫu bên trong ống hậu môn. Việc làm này giúp giảm thiểu áp lực co thắt từ cơ vòng lên búi trĩ, hạn chế tình trạng ứ trệ tuần hoàn máu và ngăn ngừa nguy cơ cọ xát gây xước rách niêm mạc. Dù vậy, phương pháp này chỉ có tác dụng hỗ trợ triệu chứng và cần được thực hiện dựa trên sự hiểu biết đúng đắn về tình trạng bệnh lý.

Các trường hợp phù hợp và không nên tự đẩy búi trĩ

Thao tác đẩy búi trĩ vào trong chỉ phù hợp với các trường hợp trĩ nội sa độ hai hoặc độ ba, khi các búi tĩnh mạch còn khả năng co hồi tự nhiên hoặc dùng tay đẩy lên được. Người bệnh tuyệt đối không áp dụng kỹ thuật này cho búi trĩ ngoại vì búi trĩ ngoại hình thành dưới đường lược và được bao bọc bởi lớp da nhạy cảm quanh hậu môn.

Ngoài ra, trường hợp trĩ nội độ bốn khi búi trĩ nằm thường trực bên ngoài, sưng to, xơ hóa cứng hoặc đang có hiện tượng tắc mạch, phù nề nghiêm trọng cũng không được tự ý ấn vào. Việc cố tình nhồi nhét khi búi trĩ đang viêm cấp có thể gây rách niêm mạc, chảy máu ồ ạt, tăng cảm giác đau đớn và làm tăng nguy cơ hoại tử do nghẹt mạch máu.

Chuẩn bị vệ sinh và thư giãn cơ vòng hậu môn

Trước khi bắt đầu, người bệnh cần rửa tay thật kỹ bằng xà phòng diệt khuẩn và cắt ngắn móng tay để tránh làm xước niêm mạc hậu môn. Vùng hậu môn cần được vệ sinh sạch sẽ bằng nước ấm pha muối loãng hoặc dung dịch vệ sinh dịu nhẹ, sau đó dùng khăn mềm thấm khô hoàn toàn.

Việc ngâm hậu môn trong chậu nước ấm khoảng mười đến mười lăm phút trước khi thực hiện là bước đệm rất quan trọng. Nước ấm giúp giãn cơ vòng hậu môn, giảm cảm giác co thắt cục bộ, tăng cường lưu thông máu và làm dịu cơn đau rát. Sự chuẩn bị kỹ lưỡng này giúp mô búi trĩ mềm hơn, tạo điều kiện thuận lợi cho thao tác đẩy diễn ra êm ái.

Các bước đẩy búi trĩ vào trong nhẹ nhàng và hạn chế đau rát

Người bệnh nên lựa chọn tư thế nằm nghiêng một bên và co hai đầu gối về phía ngực, hoặc tư thế ngồi xổm nhẹ nhàng để lỗ hậu môn mở tự nhiên nhất. Đeo găng tay y tế dùng một lần, thoa một lượng vừa đủ chất bôi trơn tan trong nước hoặc gel chuyên dụng lên ngón tay trỏ và quanh bề mặt búi trĩ.

Hít một hơi thật sâu rồi thở ra từ từ để các cơ sàn chậu và cơ thắt hậu môn thả lỏng tối đa. Dùng đầu ngón tay trỏ ấn nhẹ nhàng, đều đặn vào phần trung tâm của búi trĩ, từ từ đẩy búi trĩ ngược vào bên trong ống hậu môn. Quá trình thực hiện cần diễn ra chậm rãi, không dùng móng tay bấm hoặc tác động lực đột ngột gây tổn thương thành mạch.

Chăm sóc và nghỉ ngơi sau khi hoàn thành thao tác

Để búi trĩ không bị trượt trở lại ra ngoài ngay sau khi thao tác, người bệnh cần giữ nguyên ngón tay tại cửa hậu môn trong vài giây kết hợp khép hờ cơ thắt hậu môn. Sau đó, rút ngón tay ra ngoài một cách từ tốn và nằm nghỉ ngơi ở tư thế nghiêng hoặc nằm sấp trong khoảng mười lăm đến hai mươi phút.

Tránh đứng dậy đi lại ngay, không nâng vác vật nặng và tuyệt đối không rặn mạnh. Người bệnh nên mặc quần lót bằng chất liệu cotton mềm mại, rộng rãi và thoáng khí để giảm thiểu tối đa sự cọ xát vào vùng đáy chậu, tạo thời gian cho tĩnh mạch hậu môn ổn định vị trí.

Dấu hiệu bất thường cần đến cơ sở y tế thăm khám

Tự đẩy búi trĩ chỉ là giải pháp tình thế nhằm giảm bớt cảm giác cộm vướng tạm thời, không thể thay thế phác đồ điều trị tận gốc. Nếu búi trĩ liên tục tụt ra ngoài sau mỗi lần đi vệ sinh, người bệnh cần đến bệnh viện có chuyên khoa ngoại tiêu hóa hoặc hậu môn trực tràng để được bác sĩ đánh giá mức độ bệnh.

Đặc biệt, cần đi khám khẩn cấp nếu nhận thấy búi trĩ chuyển sang màu tím sẫm, đen xỉn, đau nhức dữ dội không thuyên giảm, hậu môn chảy mủ có mùi hôi hoặc xuất huyết tươi thành giọt, thành tia. Đây là những dấu hiệu cảnh báo trĩ sa nghẹt hoặc hoại tử cần can thiệp y tế ngay lập tức.

Lưu ý an toàn

Người bệnh tuyệt đối không dùng lực mạnh, vật nhọn hoặc các dụng cụ không đảm bảo vệ sinh để nhét búi trĩ vào hậu môn. Không tự ý bôi các loại thuốc dân gian, lá cây không rõ nguồn gốc hoặc thuốc mỡ chưa qua chỉ định của bác sĩ. Mọi can thiệp cần dừng lại ngay nếu xuất hiện cơn đau nhói bất thường hoặc chảy máu nhiều.

Tóm tắt

Đẩy búi trĩ vào trong là biện pháp hỗ trợ tạm thời giúp giảm khó chịu và hạn chế cọ xát. Người bệnh cần giữ vệ sinh cẩn thận, không dùng lực mạnh và nên sớm đến cơ sở y tế chuyên khoa tiêu hóa hoặc hậu môn trực tràng để được thăm khám, xác định chính xác giai đoạn bệnh và có hướng can thiệp phù hợp.