Cách chữa viêm thanh quản tại nhà an toàn và
Nội dung chỉ cung cấp thông tin tham khảo, không thay thế chẩn đoán, khám hoặc điều trị của người hành nghề y tế. Không tự ý dùng, ngừng hoặc thay đổi thuốc dựa trên bài viết.
Viêm thanh quản là tình trạng niêm mạc thanh quản và dây thanh âm bị phù nề, dẫn đến các triệu chứng đặc trưng như khàn tiếng, hụt hơi, mất giọng, đau rát hoặc vướng víu cổ họng khi giao tiếp. Phần lớn các trường hợp khởi phát sau một đợt nhiễm siêu vi đường hô hấp trên hoặc do việc lạm dụng giọng nói quá mức trong thời gian ngắn.
Nhiều người bệnh tìm kiếm những cách chữa viêm thanh quản tại nhà nhằm xoa dịu cảm giác khó chịu và nhanh chóng lấy lại giọng nói tự nhiên. Việc áp dụng đúng các biện pháp chăm sóc bảo tồn, kết hợp thói quen sinh hoạt khoa học có thể tạo điều kiện lý tưởng để các mô mềm tự sửa chữa và phục hồi chức năng phát âm một cách an toàn.
Cách chữa viêm thanh quản tại nhà là gì?
Thanh quản là cơ quan nằm ở phần trên của khí quản, đóng vai trò quan trọng trong việc bảo vệ đường dẫn khí và tạo ra âm thanh thông qua sự rung động nhịp nhàng của hai dây thanh âm. Khi thanh quản bị viêm, lớp màng niêm mạc bao phủ bị sưng nề và xung huyết, làm thay đổi khẩu độ khe thanh môn và biến dạng sóng âm, gây ra hiện tượng khàn tiếng hoặc mất giọng hoàn toàn.
Viêm thanh quản cấp tính thường xuất hiện đột ngột và có xu hướng kéo dài trong khoảng một đến hai tuần. Việc can thiệp sớm bằng các biện pháp chăm sóc tại nhà tập trung vào việc giảm tải áp lực cơ học lên dây thanh âm, giữ ẩm biểu mô và loại bỏ các tác nhân gây kích ứng là bước hỗ trợ quan trọng giúp đẩy nhanh tiến trình hồi phục mà không cần can thiệp thuốc xâm lấn khi chưa có chỉ định.
Nghỉ ngơi giọng nói để bảo vệ dây thanh âm
Biện pháp quan trọng hàng đầu khi bị viêm thanh quản cấp là cho thanh quản và dây thanh âm có thời gian nghỉ ngơi hoàn toàn. Khi niêm mạc thanh quản đang sưng huyết, mọi hoạt động phát âm lớn, hò hét, ca hát hoặc nói chuyện liên tục đều làm tăng cọ xát và tổn thương mô mềm. Người bệnh nên hạn chế nói chuyện đến mức tối đa trong 2 đến 3 ngày đầu. Cần lưu ý không nên cố nói thầm vì hành động thì thầm đòi hỏi dây thanh âm phải siết chặt với áp lực lớn hơn bình thường, vô tình gây hại nhiều hơn. Khi bắt buộc phải giao tiếp, hãy nói bằng giọng tự nhiên với âm lượng nhỏ nhẹ hoặc sử dụng giấy bút và tin nhắn điện thoại để trao đổi thông tin.
Uống đủ nước ấm và giữ ẩm niêm mạc họng
Uống đủ nước lọc ấm trong ngày là cách đơn giản giúp giữ ẩm tự nhiên cho toàn bộ biểu mô đường hô hấp trên. Khi cơ thể đủ nước, lớp màng nhầy bao phủ bề mặt dây thanh âm sẽ mỏng hơn và linh hoạt hơn, hạn chế ma sát gây đau rát khi hít thở và nuốt. Ngoài nước lọc, người bệnh có thể sử dụng nước ấm pha chút mật ong nguyên chất hoặc trà hoa cúc ấm để tạo cảm giác dễ chịu ở cổ họng. Nên tránh các loại thức uống có chứa cồn, caffeine như cà phê hay nước ngọt có ga vì chúng làm tăng đào thải nước qua đường tiểu, khiến niêm mạc thanh quản bị khô ráp và lâu lành hơn.
Xông hơi ẩm và duy trì độ ẩm không khí
Không khí khô hanh hoặc việc thường xuyên làm việc trong phòng máy lạnh nhiệt độ thấp dễ làm niêm mạc đường hô hấp mất nước, gia tăng cảm giác ngứa ngáy và kích thích ho khan. Sử dụng máy tạo độ ẩm phun sương trong phòng ngủ giúp cải thiện chất lượng không khí hít vào, làm loãng chất tiết nhầy và dịu các mô đang viêm đỏ. Biện pháp xông hơi đường thở bằng một tô nước nóng sạch trong 10 đến 15 phút cũng mang lại tác dụng tích cực. Hơi nước ấm đi thẳng vào mũi và hầu họng giúp các mao mạch giãn nở nhẹ, giảm co thắt và giải phóng tình trạng ứ đọng dịch nhờn một cách tự nhiên.
Súc họng bằng nước muối sinh lý ấm
Súc họng bằng dung dịch nước muối sinh lý ấm từ 2 đến 3 lần mỗi ngày giúp làm sạch vùng hầu họng, rửa trôi bớt vi khuẩn và chất nhầy đọng phía sau thành họng. Mặc dù nước súc họng không thể tiếp xúc trực tiếp tới lòng thanh quản do phản xạ đóng của nắp thanh môn, nhưng việc giữ vùng họng sạch sẽ giúp ngăn ngừa tình trạng nhiễm trùng lan xuống dưới và làm dịu các cơn kích ứng ho. Người bệnh nên súc sâu xuống họng thay vì chỉ tráng trong khoang miệng, nhổ ra sạch sẽ và không nuốt dung dịch súc miệng. Không nên tự pha nước muối quá mặn tại nhà vì nồng độ muối cao dễ làm tổn thương thêm lớp niêm mạc đang nhạy cảm.
Hạn chế tác nhân kích thích và phòng ngừa trào ngược dạ dày
Khói thuốc lá trực tiếp và khói thuốc thụ động là tác nhân gây kích ứng thanh quản vô cùng mạnh mẽ, làm kéo dài phản ứng viêm và gia tăng nguy cơ polyp hoặc hạt xơ dây thanh. Bên cạnh đó, tình trạng trào ngược acid từ dạ dày lên thực quản và thanh quản cũng là nguyên nhân phổ biến khiến thanh quản khó hồi phục. Người bệnh cần tránh ăn quá no, không nằm ngay sau khi ăn trong vòng 2 đến 3 giờ và hạn chế tối đa các thực phẩm kích thích như đồ cay nóng, nhiều gia vị chua, đồ chiên rán nhiều mỡ để phòng ngừa acid dạ dày trào ngược làm bỏng rát dây thanh âm.
Lưu ý an toàn
Các phương pháp chăm sóc tại nhà chỉ phù hợp cho những trường hợp viêm thanh quản cấp tính nhẹ và không thay thế cho phác đồ chẩn đoán của bác sĩ chuyên khoa. Người bệnh tuyệt đối không tự ý mua thuốc kháng sinh, thuốc chống viêm nhóm corticoid hoặc thuốc xịt họng chứa hoạt chất mạnh khi chưa có chỉ định y khoa. Khi triệu chứng khàn tiếng kéo dài trên hai tuần, xuất hiện khó thở, nuốt nghẹn, sốt cao hoặc ho khạc ra máu, cần đến ngay bệnh viện để được nội soi thanh quản và điều trị kịp thời.
Tóm tắt
Chăm sóc tại nhà đóng vai trò quan trọng trong việc hỗ trợ phục hồi tổn thương niêm mạc thanh quản và dây thanh âm. Tuy nhiên, các biện pháp này chỉ mang tính chất nâng đỡ và làm dịu triệu chứng. Người bệnh không nên chủ quan tự ý kéo dài việc điều trị tại nhà nếu giọng nói không cải thiện hoặc xuất hiện dấu hiệu bất thường, mà cần đến cơ sở y tế để được thăm khám kịp thời.
Nguồn tham khảo
FAQ – Câu hỏi thường gặp
Bị khàn tiếng do viêm thanh quản có nên nói thầm không?
Nói thầm khiến hai dây thanh âm phải căng siết mạnh hơn so với khi phát âm bình thường, làm tăng ma sát và khiến tình trạng phù nề niêm mạc trở nên trầm trọng hơn. Do đó, người bệnh nên nói nhẹ nhàng với âm lượng vừa phải hoặc hạn chế nói tối đa.
Súc nước muối có chữa khỏi hoàn toàn viêm thanh quản không?
Nước muối sinh lý 0,9 phần trăm có tác dụng làm sạch đờm nhớt, dịu niêm mạc họng và giảm lượng vi sinh vật vùng hầu họng. Tuy nhiên súc họng chỉ tác động phía trên, không thay thế được việc nghỉ ngơi dây thanh âm hay điều trị y khoa khi có nhiễm trùng sâu.
Khàn tiếng do viêm thanh quản bao lâu thì khỏi?
Viêm thanh quản cấp tính do cảm lạnh hoặc lạm dụng giọng nói thường thuyên giảm sau khoảng 7 đến 10 ngày nếu chăm sóc đúng cách. Nếu tình trạng khàn tiếng kéo dài trên hai tuần, người bệnh cần đi khám chuyên khoa tai mũi họng để loại trừ tổn thương thực thể.
Bị viêm thanh quản có cần uống thuốc kháng sinh không?
Phần lớn các đợt viêm thanh quản cấp tính là do virus hoặc do căng dây thanh quá mức, vì vậy kháng sinh không có tác dụng. Việc tự ý mua và dùng kháng sinh không giúp bệnh nhanh khỏi mà còn làm tăng nguy cơ kháng thuốc và tác dụng phụ đường tiêu hóa.
Người bị viêm thanh quản nên kiêng những đồ ăn thức uống nào?
Người bệnh nên tránh hút thuốc lá, uống rượu bia, cà phê, nước đá lạnh cùng thức ăn quá cay nóng hoặc nhiều dầu mỡ, vì các chất này dễ kích ứng niêm mạc và kích thích trào ngược dạ dày làm tăng viêm thanh quản.
