Cách chữa trào ngược dạ dày thực quản

Cách chữa trào ngược dạ dày thực quản là gì?

Trào ngược dạ dày thực quản xảy ra khi cơ thắt thực quản dưới bị suy yếu hoặc đóng mở bất thường, tạo điều kiện cho acid và thức ăn trong dạ dày dâng ngược lên ống thực quản. Sự tiếp xúc thường xuyên giữa acid dạ dày và niêm mạc thực quản dễ dẫn tới kích ứng, viêm nhiễm và hàng loạt triệu chứng khó chịu như ợ nóng, ợ trớ thức ăn, đắng miệng, ho khan mạn tính hoặc khàn tiếng.

Việc can thiệp sớm và đúng phương pháp đóng vai trò quyết định trong việc bảo vệ niêm mạc đường tiêu hóa trên. Kiểm soát bệnh không đơn thuần là làm giảm cảm giác nóng rát tức thời, mà hướng tới mục tiêu phục hồi chức năng vận động của ống tiêu hóa, hạn chế tổn thương tế bào và phòng ngừa các biến chứng nguy hiểm về sau. Người bệnh cần hiểu rõ nguyên lý này để xây dựng kế hoạch chăm sóc bản thân bền vững.

Thay đổi chế độ dinh dưỡng và thói quen ăn uống

Chế độ ăn uống đóng vai trò then chốt trong việc kiểm soát các đợt bùng phát trào ngược acid dạ dày. Người bệnh nên chia nhỏ các bữa ăn trong ngày thay vì ăn quá no vào một bữa, giúp giảm bớt áp lực nội dạ dày lên cơ thắt thực quản dưới. Sau khi ăn, cần duy trì tư thế ngồi thẳng hoặc vận động nhẹ nhàng, tuyệt đối không nằm ngay.

Các loại thực phẩm giàu chất béo, đồ chiên xào, món cay nóng và trái cây có tính acid cao như cam, chanh, bưởi nên được hạn chế tối đa. Bên cạnh đó, người bệnh cần tránh xa rượu bia, cà phê, nước ngọt có gas và thuốc lá vì các chất kích thích này làm suy yếu lực co thắt của cơ vòng thực quản, khiến acid dễ dàng đẩy ngược lên trên.

Điều chỉnh tư thế ngủ và kiểm soát cân nặng hợp lý

Tư thế khi ngủ có ảnh hưởng trực tiếp đến tần suất trào ngược ban đêm. Việc nâng cao đầu giường từ 15 đến 20 cm hoặc sử dụng gối chuyên dụng chống trào ngược giúp tận dụng trọng lực ngăn dịch dạ dày dâng lên vùng họng. Người bệnh cũng nên ưu tiên nằm nghiêng về bên trái, tư thế này giúp van dạ dày nằm cao hơn mức dịch tiêu hóa.

Thừa cân, béo phì tạo áp lực liên tục lên ổ bụng, thúc đẩy trào ngược diễn tiến nặng hơn. Duy trì cân nặng hợp lý qua tập luyện thể dục đều đặn là biện pháp hỗ trợ lâu dài rất quan trọng. Ngoài ra, việc mặc trang phục rộng rãi, tránh thắt lưng quá chặt và kiểm soát căng thẳng tâm lý cũng góp phần đáng kể làm dịu các cơn co bóp bất thường của dạ dày.

Can thiệp điều trị nội khoa theo chỉ định y tế

Khi các biện pháp thay đổi lối sống không mang lại hiệu quả đầy đủ, bác sĩ chuyên khoa tiêu hóa có thể chỉ định can thiệp bằng thuốc. Các nhóm thuốc thường được sử dụng bao gồm thuốc ức chế bơm proton giúp giảm tiết acid mạnh mẽ, thuốc kháng thụ thể H2, thuốc trung hòa acid dạ dày và nhóm thuốc điều hòa vận động đường tiêu hóa.

Mục tiêu của điều trị nội khoa là làm lành các tổn thương viêm loét trên niêm mạc thực quản và đẩy lùi triệu chứng khó chịu. Người bệnh tuyệt đối không tự ý mua thuốc, không tự tăng giảm liều lượng hay đột ngột ngừng thuốc khi thấy dấu hiệu thuyên giảm mà chưa có hướng dẫn y tế, tránh nguy cơ tái phát hoặc gặp tác dụng phụ không mong muốn.

Phương pháp phẫu thuật và can thiệp chuyên sâu

Đối với các trường hợp trào ngược dạ dày thực quản mức độ nặng, không đáp ứng với điều trị nội khoa hoặc đã xuất hiện biến chứng như chít hẹp thực quản, thoát vị hoành lớn hay thực quản Barrett, bác sĩ có thể cân nhắc các biện pháp can thiệp ngoại khoa. Phẫu thuật tạo nếp gấp đáy vị là kỹ thuật thường được áp dụng nhằm gia cố cơ thắt thực quản dưới.

Bên cạnh đó, các kỹ thuật nội soi can thiệp ít xâm lấn cũng đang được nghiên cứu và ứng dụng ngày càng rộng rãi. Việc lựa chọn phương pháp can thiệp luôn được bác sĩ chuyên khoa đánh giá thận trọng dựa trên kết quả đo pH thực quản, nội soi dạ dày thực quản và tình trạng sức khỏe tổng quát của từng cá nhân.

Lưu ý an toàn

Các thông tin chăm sóc sức khỏe chỉ mang tính tham khảo tổng quan, không thay thế cho chẩn đoán hay đơn thuốc của bác sĩ. Người bệnh tuyệt đối không tự ý sử dụng các bài thuốc truyền miệng không rõ nguồn gốc hoặc lạm dụng thuốc kháng acid dài ngày. Khi có các dấu hiệu bất thường như nuốt nghẹn, sụt cân nhanh, nôn ra máu hoặc đau tức ngực dữ dội, cần đến ngay cơ sở y tế để được kiểm tra.

Tóm tắt

Kiểm soát bệnh trào ngược dạ dày thực quản đòi hỏi sự kiên trì kết hợp giữa lối sống lành mạnh và tuân thủ phác đồ y khoa. Người bệnh không nên tự ý điều trị kéo dài tại nhà mà cần thăm khám bác sĩ chuyên khoa tiêu hóa để có lộ trình can thiệp an toàn, phù hợp với tình trạng thực tế.