Cách chữa đau mắt đỏ nhanh và hiệu quả an toàn tại nhà
Nội dung chỉ cung cấp thông tin tham khảo, không thay thế chẩn đoán, khám hoặc điều trị của người hành nghề y tế. Không tự ý dùng, ngừng hoặc thay đổi thuốc dựa trên bài viết.
Đau mắt đỏ, hay viêm kết mạc, là bệnh lý nhãn khoa phổ biến có thể gây cộm xốn, đỏ mắt, chảy nước mắt và nhiều ghèn rỉ khó chịu. Khi gặp tình trạng này, nhiều người thường nóng lòng tìm cách chữa đau mắt đỏ nhanh chóng để sớm quay trở lại nhịp sinh hoạt bình thường.
Tuy nhiên, không có phương pháp thần tốc nào có thể làm bệnh biến mất chỉ sau một đêm mà không cần thời gian phục hồi tự nhiên của niêm mạc mắt. Hướng xử trí hiệu quả và an toàn nhất là kết hợp chăm sóc vệ sinh đúng cách, làm dịu triệu chứng khoa học và tuân thủ chặt chẽ chỉ định chuyên môn từ bác sĩ chuyên khoa mắt để tránh biến chứng nguy hiểm cho thị lực.
Cách chữa đau mắt đỏ là gì?
Đau mắt đỏ là thuật ngữ thông thường dùng để chỉ tình trạng viêm kết mạc, tức là lớp màng trong suốt bao phủ phần lòng trắng của nhãn cầu và mặt trong mi mắt bị sưng viêm, xung huyết mạch máu. Bệnh có thể xảy ra ở mọi lứa tuổi và rất dễ bùng phát thành đợt dịch trong cộng đồng, đặc biệt vào thời điểm giao mùa ẩm ướt.
Nguyên nhân phổ biến nhất dẫn đến đau mắt đỏ là do các chủng virus như Adenovirus, hoặc do vi khuẩn, dị ứng thời tiết, bụi bẩn và hóa chất kích ứng. Mặc dù phần lớn các trường hợp viêm kết mạc nhẹ có xu hướng tự giới hạn sau khoảng một đến hai tuần, nhưng nếu người bệnh áp dụng sai phương pháp điều trị hoặc tự ý dùng thuốc bừa bãi, bệnh có thể kéo dài dai dẳng và dẫn đến những tổn thương giác mạc nghiêm trọng, ảnh hưởng trực tiếp đến thị lực lâu dài.
Vệ sinh mắt đúng cách bằng dung dịch vô khuẩn
Bước căn bản và quan trọng nhất để mắt nhanh hồi phục là làm sạch dử mắt và tiết dịch bám quanh bờ mi. Người bệnh nên sử dụng nước muối sinh lý natri clorid 0,9% loại chuyên dùng cho mắt kết hợp gạc y tế tiệt trùng dùng một lần. Khi vệ sinh, cần lau nhẹ nhàng từ góc trong khóe mắt ra phía ngoài, sau đó thay miếng gạc mới cho bên mắt còn lại để tránh lây nhiễm chéo.
Nước mắt nhân tạo không chứa chất bảo quản cũng có thể được bác sĩ khuyến cáo sử dụng nhằm bôi trơn bề mặt nhãn cầu, làm dịu cảm giác cộm xốn và rát buốt. Cần lưu ý không để đầu lọ thuốc chạm vào lông mi hay kết mạc mắt nhằm giữ độ vô khuẩn tối đa cho dung dịch nhỏ mắt.
Chườm mát giúp giảm sưng phù và xoa dịu kích ứng
Để làm giảm cảm giác sưng phù, nóng rát và phù nề mi mắt, người bệnh có thể áp dụng biện pháp chườm mát. Hãy dùng một chiếc khăn sạch nhúng nước mát hoặc bọc túi đá nhỏ qua lớp khăn mềm sạch rồi đặt nhẹ lên vùng mắt đang nhắm trong khoảng 5 đến 10 phút, mỗi ngày thực hiện 2 đến 3 lần. Biện pháp này giúp co mạch máu nông tại kết mạc, từ đó xoa dịu phản ứng viêm cục bộ rất hiệu quả.
Ngược lại, người bệnh cần tuyệt đối tránh chườm nóng hoặc xông hơi mắt bằng các loại lá cây dân gian. Hơi nóng và các chất kích thích tự nhiên có thể làm giãn mạch máu nhanh chóng, khiến mắt sưng đỏ nhiều hơn và làm tổn hại lớp biểu mô giác mạc mỏng manh.
Dùng thuốc nhỏ mắt đúng chỉ định của bác sĩ chuyên khoa
Đau mắt đỏ có thể xuất phát từ virus, vi khuẩn hoặc phản ứng dị ứng. Với viêm kết mạc do virus, các loại thuốc kháng sinh thông thường hoàn toàn không có tác dụng tiêu diệt mầm bệnh mà chỉ được cân nhắc khi có nguy cơ bội nhiễm vi khuẩn theo đánh giá chuyên môn của bác sĩ.
Sai lầm nguy hiểm nhất mà nhiều người mắc phải là tự ý mua các loại thuốc nhỏ mắt phối hợp chứa kháng sinh liều cao hoặc corticoid để giảm đỏ tức thì. Corticoid có thể làm giảm nhanh triệu chứng viêm nhưng lại làm suy giảm miễn dịch tại chỗ, tạo điều kiện cho virus bùng phát, gây viêm loét giác mạc và tăng nguy cơ biến chứng glôcôm rất khó phục hồi. Bệnh nhân chỉ dùng thuốc khi đã có chỉ định rõ ràng sau khi khám mắt trực tiếp.
Bảo vệ mắt và tạm ngưng các tác nhân gây kích ứng
Trong suốt thời gian mắt đang viêm đỏ, bệnh nhân cần tạm ngừng hoàn toàn việc đeo kính áp tròng cho đến khi mắt khỏi hẳn và được bác sĩ xác nhận an toàn. Các dụng cụ trang điểm mắt, mascara hay kem dưỡng vùng mi cũng phải loại bỏ hoặc ngừng dùng để không tích tụ vi khuẩn.
Bên cạnh đó, việc cho mắt nghỉ ngơi điều độ là yếu tố then chốt giúp tổn thương kết mạc mau lành. Người bệnh nên hạn chế nhìn liên tục vào màn hình điện thoại, máy tính hoặc tivi; đeo kính râm bảo vệ mắt khi đi ra ngoài trời nhằm tránh ánh sáng chói, bụi bẩn và gió lốc gây kích thích thêm.
Ngăn ngừa lây lan chéo và tái nhiễm mầm bệnh
Một phần quan trọng giúp quá trình điều trị đạt hiệu quả cao là ngăn chặn tái nhiễm và lây lan trong gia đình hay cộng đồng. Viêm kết mạc rất dễ phát tán qua dịch tiết mắt dính trên tay hoặc các bề mặt tiếp xúc chung.
Người bệnh cần rửa tay thường xuyên bằng xà phòng và nước sạch, đặc biệt là trước và sau khi tra thuốc nhỏ mắt. Sử dụng khăn mặt, gối và chăn riêng biệt, đồng thời giặt giũ phơi khô dưới ánh nắng mặt trời. Tuyệt đối không dùng chung lọ thuốc nhỏ mắt giữa hai người hoặc giữa mắt đau và mắt lành, vì đây là con đường lây truyền trực tiếp mầm bệnh nhanh nhất.
Lưu ý an toàn
Mọi thông tin trong bài viết mang tính chất tham khảo giáo dục sức khỏe, không thay thế cho chẩn đoán và đơn thuốc của bác sĩ. Người bệnh tuyệt đối không đắp lá cây, nhỏ sữa mẹ hoặc tự mua thuốc nhỏ mắt chứa thành phần corticoid. Nếu xuất hiện các dấu hiệu cảnh báo như đau nhức mắt dữ dội, sợ ánh sáng gắt, nhìn mờ, giảm thị lực hoặc mắt tiết mủ đặc kéo dài, cần đến ngay cơ sở y tế có chuyên khoa mắt để được thăm khám kịp thời.
Tóm tắt
Đau mắt đỏ là tình trạng thường gặp nhưng không nên chủ quan tự chữa trị bằng các biện pháp truyền miệng. Việc kết hợp chăm sóc mắt đúng cách, vệ sinh cá nhân cẩn thận và tuân thủ hướng dẫn của bác sĩ chuyên khoa mắt sẽ giúp tổn thương nhanh hồi phục, đồng thời hạn chế tối đa nguy cơ lây lan cho những người xung quanh.
Nguồn tham khảo
FAQ – Câu hỏi thường gặp
Bệnh đau mắt đỏ thường kéo dài trong bao lâu thì khỏi?
Hầu hết các đợt đau mắt đỏ do virus tự khỏi sau 7 đến 14 ngày. Việc chườm mát, nhỏ nước muối sinh lý và giữ vệ sinh tốt giúp giảm bớt cảm giác khó chịu và rút ngắn thời gian hồi phục tự nhiên của mắt.
Có nên tự rửa mắt bằng nước muối sinh lý hàng ngày không?
Người bệnh hoàn toàn có thể dùng nước muối sinh lý natri clorid 0,9% chuyên dụng cho mắt để rửa trôi tiết dịch, ghèn mắt và làm dịu niêm mạc kết mạc nhiều lần trong ngày một cách an toàn.
Xông lá trầu không có giúp chữa đau mắt đỏ nhanh hơn không?
Tuyệt đối không nên xông mắt bằng lá trầu không hay các loại thảo dược. Nhiệt độ cao và tinh dầu bay hơi dễ gây bỏng biểu mô giác mạc, kích ứng nặng hơn và tăng nguy cơ bội nhiễm vi khuẩn.
Có thể tự mua thuốc nhỏ mắt chứa corticoid để mắt nhanh hết đỏ không?
Thuốc nhỏ mắt chứa corticoid chỉ được dùng khi có chỉ định chặt chẽ từ bác sĩ chuyên khoa mắt. Tự ý dùng có thể làm tổn thương giác mạc, tăng nhãn áp và thậm chí dẫn đến giảm thị lực vĩnh viễn.
Cần làm gì để tránh lây đau mắt đỏ cho người thân trong gia đình?
Người bị đau mắt đỏ nên hạn chế tối đa dụi mắt, không dùng chung khăn mặt, thường xuyên rửa tay bằng xà phòng, tránh đi bơi và nên tạm nghỉ học hoặc nghỉ làm nếu dịch tiết mắt quá nhiều.
