Cách chăm sóc và hỗ trợ điều trị viêm xoang hàm tại nhà

Chăm sóc viêm xoang hàm tại nhà

Viêm xoang hàm có thể xuất phát từ nhiều nguyên nhân khác nhau như nhiễm virus sau đợt cảm cúm, nhiễm vi khuẩn, dị ứng thời tiết hoặc xuất phát từ các vấn đề nha khoa như sâu răng, viêm quanh cuống răng hàm trên. Khi niêm mạc xoang bị phù nề, lỗ thông xoang bị bít tắc khiến dịch mủ không thoát ra được, tạo áp lực lớn lên thành xoang và gây đau nhức khu trú ở một hoặc hai bên má.

Các biện pháp chăm sóc hỗ trợ tại nhà hướng đến mục tiêu chính là giữ ẩm niêm mạc, làm loãng chất nhầy ứ đọng và khơi thông đường dẫn lưu tự nhiên của xoang mũi. Khi được phối hợp song song với phác đồ hướng dẫn của nhân viên y tế, việc tự chăm sóc đúng cách sẽ giúp người bệnh cảm thấy dễ chịu hơn, hạn chế lạm dụng thuốc không cần thiết và rút ngắn thời gian hồi phục của đường hô hấp trên.

Vệ sinh mũi xoang bằng nước muối sinh lý đúng kỹ thuật

Rửa mũi xoang bằng dung dịch nước muối sinh lý đẳng trương không phẩy chín phần trăm là bước nền tảng giúp làm sạch khoang mũi. Nước muối hỗ trợ làm loãng dịch nhầy ứ đọng, rửa trôi bụi bẩn, dị nguyên và vi khuẩn bám trên bề mặt niêm mạc, từ đó giải phóng lỗ thông xoang hàm và giảm áp lực căng tức vùng mặt. Người bệnh nên sử dụng bình rửa mũi chuyên dụng hoặc bình xịt phun sương bán tại các cơ sở y tế uy tín. Khi thực hiện, cần nghiêng đầu nhẹ sang một bên trên bồn rửa, thở bằng miệng và bơm dung dịch nhẹ nhàng vào một bên mũi để nước chảy qua bên kia. Tuyệt đối không xì mũi quá mạnh sau khi rửa vì áp lực cao có thể đẩy dịch bẩn ngược lên tai giữa gây viêm tai. Dụng cụ rửa mũi cần được vệ sinh sạch sẽ và để khô ráo sau mỗi lần sử dụng nhằm ngăn ngừa nấm mốc hay vi khuẩn phát triển.

Liệu pháp xông hơi ấm và chườm nóng giảm căng tức gò má

Xông mũi bằng hơi nước ấm giúp cấp ẩm trực tiếp cho niêm mạc đường hô hấp trên, làm mềm dịch tiết đặc quánh và kích thích hoạt động của các biểu mô lông chuyển. Người bệnh có thể chuẩn bị một bát nước nóng, trùm khăn sạch qua đầu để hít thở hơi nước bốc lên nhẹ nhàng trong khoảng mười đến mười lăm phút. Một số loại thảo mộc tự nhiên như sả, gừng hoặc tinh dầu bạc hà, khuynh diệp có thể được thêm vào với lượng nhỏ để tạo cảm giác the mát, thông mũi dễ chịu. Tuy vậy, cần giữ khoảng cách mặt an toàn với miệng bát nước nóng để tránh nguy cơ bỏng nhiệt cho da và niêm mạc. Bên cạnh xông hơi, chườm một chiếc khăn ấm sạch lên vùng gò má, trán và quanh mắt trong mười phút cũng là cách hiệu quả giúp làm dịu cảm giác đau nhức do ứ tắc dịch xoang.

Bổ sung đủ nước và điều chỉnh tư thế nghỉ ngơi hợp lý

Việc cung cấp đủ nước cho cơ thể đóng vai trò then chốt trong việc duy trì độ ẩm tự nhiên của niêm mạc và làm giảm độ quánh dính của dịch xoang. Người bệnh nên uống nhiều nước lọc ấm, nước canh hoặc các loại nước ép trái cây giàu vitamin trong suốt cả ngày, hạn chế các thức uống chứa nhiều cồn hoặc caffeine vì chúng có xu hướng gây mất nước. Khi ngủ, nên sử dụng gối kê cao đầu khoảng mười lăm đến hai mươi độ so với mặt giường nhằm hỗ trợ dịch xoang hàm tự thoát ra ngoài theo trọng lực, hạn chế tình trạng ứ đọng gây nghẹt mũi ban đêm. Giữ phòng ngủ thông thoáng, sạch bụi bẩn và có thể cân nhắc dùng máy tạo độ ẩm không khí trong phòng nếu thường xuyên sử dụng máy điều hòa nhiệt độ.

Chăm sóc sức khỏe răng miệng để phòng ngừa ổ nhiễm khuẩn

Viêm xoang hàm có đặc thù giải phẫu là nằm rất gần các chân răng hàm trên, do đó nhiễm trùng cuống răng, viêm quanh chóp răng hay sâu răng nặng là một trong những nguyên nhân trực tiếp dẫn đến bệnh. Người bệnh cần chú ý chải răng kỹ lưỡng ít nhất hai lần mỗi ngày, dùng chỉ nha khoa làm sạch kẽ răng và súc miệng bằng nước muối sinh lý hoặc dung dịch sát khuẩn chuyên dụng. Nếu cảm thấy đau nhức âm ỉ ở cung hàm trên hoặc hơi thở có mùi hôi tanh khó chịu, người bệnh không nên chỉ dựa vào các mẹo tại nhà mà cần đến cơ sở chuyên khoa răng hàm mặt để kiểm tra. Xử lý triệt để ổ nhiễm trùng răng miệng là điều kiện tiên quyết để điều trị dứt điểm viêm xoang hàm có nguồn gốc từ răng.

Lưu ý an toàn

Người bệnh tuyệt đối không tự ý mua và sử dụng kháng sinh hoặc các loại thuốc xịt co mạch kéo dài quá năm ngày khi chưa có chỉ định của bác sĩ chuyên khoa tai mũi họng. Tránh tự ý nhét tỏi, hành hay các loại lá cây tươi chưa qua kiểm chứng vào mũi vì rất dễ gây bỏng hóa học, kích ứng loét niêm mạc và bội nhiễm nguy hiểm. Nếu các triệu chứng không thuyên giảm sau bảy ngày hoặc kèm theo sốt cao, sưng mắt thì cần đi khám ngay.

Tóm tắt

Chăm sóc viêm xoang hàm tại nhà là giải pháp hỗ trợ giúp giảm bớt cảm giác nặng mặt, nghẹt mũi và tăng cường dẫn lưu dịch nhầy. Tuy nhiên, các mẹo dân gian hoặc biện pháp hỗ trợ không thể thay thế phác đồ chuyên khoa từ bác sĩ tai mũi họng hoặc răng hàm mặt. Người bệnh nên chủ động thăm khám sớm để xác định đúng căn nguyên và điều trị dứt điểm, ngăn ngừa biến chứng mạn tính.