Cách chăm sóc và xử trí cảm cúm mùa hè hiệu quả tại nhà
Nội dung chỉ cung cấp thông tin tham khảo, không thay thế chẩn đoán, khám hoặc điều trị của người hành nghề y tế. Không tự ý dùng, ngừng hoặc thay đổi thuốc dựa trên bài viết.
Nhiều người thường cho rằng cảm cúm chỉ xuất hiện vào mùa lạnh, nhưng thực tế các đợt nhiễm trùng đường hô hấp do virus vẫn bùng phát vào những ngày hè oi bức. Thời tiết nắng nóng kết hợp thói quen sinh hoạt thay đổi khiến hệ miễn dịch suy yếu, tạo điều kiện thuận lợi cho virus tấn công.
Cảm cúm trong mùa hè thường gây mệt mỏi và kiệt sức nhiều hơn do cơ thể vừa chịu áp lực mất nước, vừa đối mặt với phản ứng viêm. Việc bổ sung nước đúng cách, điều chỉnh nhiệt độ phòng hợp lý và nghỉ ngơi khoa học sẽ giúp người bệnh mau chóng hồi phục sức khỏe.
Cảm cúm mùa hè là gì?
Cảm cúm mùa hè là tình trạng nhiễm virus cấp tính ở đường hô hấp trên xảy ra trong giai đoạn thời tiết nắng nóng. Khác với mùa lạnh khi virus phát tán mạnh trong không khí khô hanh, vào mùa hè nguy cơ lây nhiễm lại tăng cao do sinh hoạt tập trung trong các không gian khép kín có điều hòa nhiệt độ, ít thông gió. Thêm vào đó, việc di chuyển liên tục giữa môi trường ngoài trời nắng gắt và phòng lạnh sâu gây ra hiện tượng sốc nhiệt, làm niêm mạc mũi họng co mạch đột ngột và suy giảm hàng rào phòng vệ. Người mắc cảm cúm mùa hè thường bị mất nước nhanh qua mồ hôi và sốt, dẫn đến cảm giác đau đầu, khô rát họng và uể oải kéo dài nếu không được chăm sóc kịp thời.
Nguyên nhân khiến cảm cúm dễ xuất hiện và kéo dài trong mùa hè
Nguyên nhân phổ biến khiến nhiều người mắc cảm cúm vào mùa nắng nóng bắt nguồn từ sự xáo trộn môi trường sống. Việc bật điều hòa ở nhiệt độ quá thấp làm khô niêm mạc đường hô hấp, làm tê liệt tạm thời lớp lông chuyển có nhiệm vụ cản bụi và vi sinh vật. Khi bước ra ngoài trời nắng, sự thay đổi nhiệt độ đột ngột làm co giãn mạch máu bất thường, kích thích phản ứng viêm tại họng và mũi.
Bên cạnh đó, mùa hè là thời điểm nhiều gia đình tụ tập tại các khu vui chơi đông người hoặc hồ bơi công cộng, tạo điều kiện để mầm bệnh phát tán qua giọt bắn. Thói quen uống nước đá lạnh liên tục và tắm ngay khi cơ thể đang đổ mồ hôi cũng khiến thân nhiệt hạ nhanh cục bộ, làm giảm sức đề kháng tự nhiên.
Bù nước và điện giải đúng cách để giảm mệt mỏi và hạ sốt
Khi bị cảm cúm trong thời tiết nóng, cơ thể dễ mất nước nghiêm trọng do vừa toát mồ hôi để tản nhiệt vừa bị sốt làm tăng chuyển hóa. Thiếu nước khiến dịch nhầy đường hô hấp đặc quánh, gây bít tắc mũi, đau rát cổ họng và gia tăng cảm giác nhức đầu, uể oải.
Người bệnh cần chủ động uống nước đều đặn trong ngày. Nước lọc ấm, nước canh rau thanh đạm, nước dừa tươi hoặc dung dịch bù nước điện giải pha đúng tỷ lệ là những lựa chọn phù hợp. Nên chia nhỏ lượng nước và uống từng ngụm để cơ thể hấp thu tốt nhất. Cần hạn chế nước ngọt có gas hoặc cà phê vì chúng có thể gây kích ứng dạ dày và làm tăng bài tiết nước tiểu, khiến tình trạng thiếu nước thêm trầm trọng.
Điều chỉnh nhiệt độ phòng và môi trường sống hỗ trợ đường thở
Không gian nghỉ ngơi đóng vai trò quan trọng đối với sự phục hồi của niêm mạc đường thở. Nhiều người có thói quen hạ nhiệt độ điều hòa thật sâu để bớt oi bức, nhưng không khí quá lạnh và khô sẽ làm nặng thêm triệu chứng nghẹt mũi, ho khan và rát họng.
Nhiệt độ phòng ngủ nên duy trì ở mức 26 đến 28 độ C, không để chênh lệch quá nhiều so với nhiệt độ ngoài trời. Có thể đặt một chậu nước sạch hoặc dùng máy tạo ẩm phun sương nhẹ để giữ độ ẩm không khí ổn định. Tránh để luồng gió từ quạt điện hay điều hòa thổi trực tiếp vào mặt và ngực. Định kỳ mở cửa sổ vào những thời điểm dịu mát trong ngày để không khí lưu thông, làm loãng mật độ virus tích tụ trong phòng kín.
Duy trì chế độ dinh dưỡng thanh đạm và nghỉ ngơi khoa học
Thời tiết oi bức cùng phản ứng viêm thường làm người bệnh cảm cúm chán ăn, ăn không ngon miệng. Để cung cấp đủ năng lượng cho hệ miễn dịch, nên ưu tiên các món ăn dạng lỏng, mềm, ấm và dễ tiêu hóa như cháo gà, súp rau củ hoặc cháo thịt nạc nấu hành, tía tô.
Bổ sung thêm các loại trái cây giàu vitamin C tự nhiên như cam, bưởi, ổi giúp củng cố hoạt động của tế bào miễn dịch. Song song với dinh dưỡng, giấc ngủ chất lượng là yếu tố then chốt giúp cơ thể tái tạo năng lượng. Người bệnh cần hạn chế làm việc gắng sức, tránh thức khuya và dành đủ thời gian nghỉ ngơi để quá trình tự chữa lành diễn ra thuận lợi.
Lưu ý an toàn
Các biện pháp chăm sóc tại nhà chỉ mang tính hỗ trợ giảm nhẹ triệu chứng và nâng đỡ thể trạng trong khi cơ thể tự loại trừ virus. Người bệnh tuyệt đối không tự ý mua và sử dụng kháng sinh vì thuốc không có tác dụng với virus cúm và dễ gây loạn khuẩn đường ruột, kháng thuốc. Cần thận trọng khi dùng thuốc hạ sốt, giảm đau thông thường, luôn tuân thủ liều lượng theo chỉ dẫn của nhân viên y tế hoặc thông tin trên nhãn thuốc. Nếu xuất hiện triệu chứng sốt cao kéo dài không hạ, khó thở, tức ngực hoặc lơ mơ, cần đến ngay cơ sở y tế để được thăm khám.
Tóm tắt
Cảm cúm mùa hè hoàn toàn có thể kiểm soát an toàn nếu người bệnh được chăm sóc đúng cách ngay từ khi triệu chứng mới xuất hiện. Việc bổ sung đủ nước, giữ phòng thông thoáng ở nhiệt độ vừa phải, ăn uống thanh đạm và nghỉ ngơi hợp lý sẽ giúp cơ thể sớm lấy lại thể lực và ngăn ngừa các diễn tiến xấu của bệnh đường hô hấp.
Nguồn tham khảo
FAQ – Câu hỏi thường gặp
Bị cảm cúm mùa hè có nên bật điều hòa hay không?
Người bệnh vẫn có thể dùng điều hòa nhưng nên duy trì nhiệt độ từ 26 đến 28 độ C. Cần tránh để luồng gió lạnh thổi thẳng vào người và nên đặt thêm chậu nước hoặc máy tạo ẩm để hạn chế tình trạng khô niêm mạc mũi họng.
Cảm cúm mùa hè có cần uống thuốc kháng sinh không?
Kháng sinh chỉ có tác dụng tiêu diệt vi khuẩn, không có hiệu lực đối với virus cúm. Tự ý dùng kháng sinh không giúp bệnh nhanh khỏi mà còn tiềm ẩn nguy cơ dị ứng, loạn khuẩn đường ruột và gây hiện tượng kháng thuốc nguy hại.
Có nên tắm nước lạnh để hạ nhiệt khi bị cảm sốt mùa hè?
Không nên tắm nước lạnh vì sự thay đổi nhiệt độ đột ngột làm co mạch ngoại vi, khiến thân nhiệt bên trong khó tản ra và dễ dẫn đến sốc nhiệt. Người bệnh chỉ nên lau người hoặc tắm nhanh bằng nước ấm trong phòng kín gió.
Cảm cúm mùa hè thường kéo dài bao nhiêu ngày thì khỏi?
Phần lớn các trường hợp cảm cúm thông thường sẽ giảm dần triệu chứng sau 5 đến 7 ngày nếu được chăm sóc và nghỉ ngơi hợp lý. Tuy nhiên, cảm giác uể oải hoặc ho nhẹ có thể còn kéo dài thêm một vài ngày tùy theo cơ địa.
Dấu hiệu nào cảnh báo cảm cúm mùa hè cần đi khám bác sĩ?
Người bệnh cần đến gặp bác sĩ nếu sốt cao liên tục không hạ sau khi dùng thuốc, xuất hiện triệu chứng khó thở, tức ngực dữ dội, nôn nhiều không thể uống nước hoặc bệnh tình có xu hướng trầm trọng hơn sau một tuần.
