Cách chăm sóc và hỗ trợ giảm đau mắt đỏ tại nhà

Chăm sóc đau mắt đỏ tại nhà là gì?

Đau mắt đỏ là thuật ngữ thông thường để chỉ viêm kết mạc cấp. Kết mạc chứa rất nhiều mạch máu nhỏ, khi bị kích ứng hoặc viêm nhiễm bởi các tác nhân như adenovirus, enterovirus hay phế cầu khuẩn, các mạch máu này sẽ giãn nở khiến lòng trắng chuyển sang màu đỏ hoặc hồng.

Tùy thuộc vào nguyên nhân, viêm kết mạc có thể tự thoái lui sau khoảng một đến hai tuần nếu là do virus thông thường, hoặc cần sự can thiệp y tế cụ thể nếu do vi khuẩn hoặc dị ứng nặng. Không có một phương pháp dân gian nào có thể lập tức dứt điểm được căn nguyên gây bệnh chỉ sau một đêm.

Mục tiêu chính của việc chăm sóc đau mắt đỏ tại nhà là giữ cho bề mặt nhãn cầu luôn sạch sẽ, làm dịu các cơn ngứa rát, giảm sưng nề mi mắt và bảo vệ mắt khỏi bụi bẩn. Việc thực hiện đúng các bước vệ sinh sẽ giúp rút ngắn thời gian khó chịu và ngăn ngừa những biến chứng nguy hiểm ảnh hưởng đến thị lực về sau.

Vệ sinh mắt nhẹ nhàng bằng dung dịch nước muối sinh lý

Sử dụng dung dịch natri clorid không phẩy chín phần trăm chuyên dùng cho mắt là bước làm sạch cơ bản và an toàn nhất trong quá trình tự chăm sóc. Nước muối sinh lý giúp rửa trôi dử mắt, bụi bẩn và các chất tiết tích tụ trên bờ mi, từ đó làm giảm cảm giác cộm xốn khó chịu.

Người bệnh nên dùng gạc y tế vô trùng thấm nước muối để lau nhẹ từ hốc mắt trong ra ngoài đuôi mắt, sau đó bỏ gạc ngay và không dùng chung cho cả hai mắt. Cần tránh nhỏ quá nhiều lần trong ngày gây khô mắt thứ phát và tuyệt đối không để đầu lọ thuốc chạm vào lông mi hay kết mạc.

Trước và sau khi vệ sinh mắt, bàn tay phải được rửa sạch kỹ lưỡng bằng xà phòng dưới vòi nước chảy. Việc giữ vệ sinh nghiêm ngặt sẽ hạn chế tối đa nguy cơ đưa thêm các chủng vi khuẩn bên ngoài vào làm tình trạng viêm trở nên trầm trọng hơn.

Chườm mát hoặc chườm ấm hỗ trợ làm dịu kích ứng mi mắt

Liệu pháp chườm là phương pháp vật lý đơn giản giúp xoa dịu cảm giác nóng rát và giảm phù nề mí mắt rất hiệu quả. Tùy thuộc vào tình trạng tiết ghèn và sự thoải mái của từng người, bạn có thể lựa chọn chườm mát hoặc chườm ấm nhẹ nhàng.

Chườm mát thường phù hợp khi mắt bị kích ứng do dị ứng hoặc viêm do virus, giúp làm co mạch máu tạm thời và giảm cảm giác ngứa rát. Trong khi đó, chườm ấm nhẹ có thể giúp làm mềm các lớp vảy ghèn khô bám chặt vào chân lông mi sau một đêm ngủ dậy, giúp việc vệ sinh mắt buổi sáng dễ dàng hơn.

Khi thực hiện, cần sử dụng khăn mềm sạch thấm nước rồi vắt ráo, hoặc dùng túi chườm bọc qua lớp vải mỏng vô trùng đặt nhẹ lên mi mắt khép kín trong khoảng năm đến mười phút. Khăn chườm cho mỗi bên mắt phải tách biệt hoàn toàn để tránh lây chéo vi sinh vật gây bệnh.

Những thói quen xấu cần kiêng cữ để tránh tổn thương giác mạc

Trong thời gian bị đau mắt đỏ, người bệnh tuyệt đối không được dùng tay dụi mắt dù cảm thấy ngứa ngáy hay cộm xốn dữ dội. Hành động dụi mắt sẽ tạo ma sát cơ học làm rách biểu mô kết mạc, thậm chí gây trầy xước giác mạc, tạo điều kiện thuận lợi cho vi khuẩn và nấm xâm nhập gây loét giác mạc nguy hiểm.

Bên cạnh đó, người đang mắc bệnh cần tạm dừng hoàn toàn việc đeo kính áp tròng cho đến khi mắt khỏi hẳn và có sự đồng ý của bác sĩ chuyên khoa mắt. Sử dụng kính áp tròng trong lúc viêm nhiễm làm tăng đột biến nguy cơ thiếu oxy bề mặt nhãn cầu và nhiễm trùng sâu.

Người bệnh cũng nên hạn chế trang điểm vùng mắt, tránh sử dụng mascara, phấn mắt hoặc kẻ mí vì các hạt phấn li ti rất dễ rơi vào trong mắt gây kích ứng nặng nề. Đồng thời, cần giảm thời gian tiếp xúc liên tục với màn hình máy tính, điện thoại để mắt có thời gian nghỉ ngơi và hồi phục.

Phòng ngừa lây nhiễm đau mắt đỏ cho người thân trong gia đình

Viêm kết mạc do virus lây lan rất nhanh qua đường tiếp xúc trực tiếp với dịch tiết từ mắt hoặc qua các vật dụng trung gian. Để bảo vệ những người xung quanh, người bệnh cần tuân thủ nghiêm ngặt nguyên tắc cách ly vật dụng sinh hoạt cá nhân.

Các đồ dùng thường ngày như khăn mặt, khăn tắm, gối nằm, chăn màn, cốc uống nước và chai thuốc nhỏ mắt cần được để riêng biệt. Vỏ gối và khăn lau mặt nên được giặt sạch hàng ngày bằng xà phòng, phơi dưới ánh nắng mặt trời hoặc sấy khô ở nhiệt độ cao để tiêu diệt mầm bệnh.

Người mắc bệnh nên chủ động đeo khẩu trang khi tiếp xúc gần, thường xuyên khử khuẩn tay bằng dung dịch cồn và tránh đưa tay sờ lên các bề mặt dùng chung như nắm đấm cửa, điều khiển tivi. Trẻ em hoặc học sinh bị đau mắt đỏ nên nghỉ học vài ngày để tránh bùng phát thành ổ dịch tại trường lớp.

Thời điểm cần đến bệnh viện khám chuyên khoa mắt

Mặc dù nhiều trường hợp viêm kết mạc có thể tự thuyên giảm sau quá trình chăm sóc tại nhà, người bệnh không được chủ quan trước các dấu hiệu bất thường. Cần đến ngay cơ sở y tế có chuyên khoa mắt nếu xuất hiện tình trạng suy giảm thị lực, nhìn mờ, nhìn đôi hoặc cảm thấy sợ ánh sáng chói lọi.

Những biểu hiện khác như đau nhức mắt dữ dội lan lên vùng trán, chảy mủ đặc màu vàng xanh liên tục, mí mắt sưng húp không mở được hoặc lòng trắng xuất hiện các đốm đỏ xuất huyết lớn cũng là dấu hiệu cảnh báo bệnh đang diễn tiến nặng.

Đặc biệt, những người có bệnh lý nền như đái tháo đường, suy giảm miễn dịch hoặc người từng có tiền sử phẫu thuật mắt cần đi khám sớm ngay từ khi khởi phát triệu chứng. Bác sĩ sẽ soi đèn khe để đánh giá chính xác mức độ tổn thương và chỉ định loại thuốc đặc hiệu thích hợp.

Lưu ý an toàn

Tuyệt đối không tự ý áp dụng các mẹo dân gian truyền miệng như xông lá trầu không, đắp lá dâu tằm, nhỏ sữa mẹ hoặc nhỏ nước cốt chanh vào mắt vì dễ gây bỏng hóa chất và nhiễm trùng giác mạc nặng nề. Người bệnh cũng không được tự mua các loại thuốc nhỏ mắt chứa thành phần corticoid để sử dụng khi chưa có chỉ định của bác sĩ chuyên khoa mắt, bởi việc lạm dụng hoạt chất này có thể dẫn tới biến chứng tăng nhãn áp, đục thủy tinh thể hoặc loét thủng giác mạc gây mất thị lực vĩnh viễn.

Tóm tắt

Chăm sóc đau mắt đỏ tại nhà đúng phương pháp giúp xoa dịu triệu chứng và bảo vệ thị lực an toàn. Hãy luôn giữ vệ sinh mắt sạch sẽ, dành thời gian nghỉ ngơi và chủ động theo dõi sát sao tiến triển của bệnh. Khi có bất kỳ biểu hiện nghi ngờ tổn thương sâu, việc thăm khám trực tiếp cùng bác sĩ chuyên khoa mắt là điều kiện tiên quyết để bảo vệ đôi mắt khỏe mạnh.