Cách chăm sóc trẻ bị viêm họng kèm sốt tại nhà an toàn và hiệu quả

Chăm sóc trẻ bị viêm họng kèm sốt là gì?

Viêm họng ở trẻ em là tình trạng viêm nhiễm niêm mạc vùng hầu họng, thường đi kèm phản ứng sốt khi hệ miễn dịch của trẻ đang tích cực chống lại tác nhân gây bệnh. Tác nhân phổ biến nhất là các loại virus đường hô hấp, trong khi một số trường hợp khác có thể do vi khuẩn như liên cầu khuẩn nhóm A gây ra. Khi niêm mạc họng bị tổn thương, trẻ thường cảm thấy đau rát, vướng víu khi nuốt, kèm theo ho, sổ mũi hoặc khàn tiếng nhẹ. Sốt có thể xuất hiện từ mức độ nhẹ đến sốt cao tùy thuộc vào nguyên nhân và thể trạng của từng bé. Hiểu rõ bản chất của đợt viêm họng kèm sốt giúp phụ huynh giữ vững tâm lý, tập trung vào việc chăm sóc nâng đỡ thể trạng và theo dõi sát sao, thay vì vội vã áp dụng các biện pháp can thiệp khi chưa có chỉ dẫn của bác sĩ.

Theo dõi thân nhiệt và hạ sốt an toàn cho trẻ

Khi trẻ sốt, phụ huynh cần đo nhiệt độ cơ thể bằng nhiệt kế điện tử ở nách hoặc trán để có con số chính xác. Hãy cho trẻ mặc quần áo rộng rãi, chất liệu cotton thoáng khí, thấm hút mồ hôi và nằm nghỉ trong phòng thoáng mát, tránh gió lùa trực tiếp. Có thể dùng khăn mềm nhúng nước ấm để lau nhẹ vùng nách, bẹn giúp cơ thể tỏa nhiệt dễ dàng hơn.

Nếu trẻ sốt cao gây mệt mỏi hoặc quấy khóc, việc dùng thuốc hạ sốt cần tuân thủ nghiêm ngặt chỉ định của bác sĩ hoặc hướng dẫn trên bao bì theo đúng cân nặng của trẻ, không dùng theo độ tuổi. Hai lần dùng thuốc hạ sốt thông thường cần cách nhau đúng khoảng thời gian khuyến cáo. Tuyệt đối không tự ý phối hợp nhiều loại thuốc hạ sốt khác nhau nếu chưa có ý kiến chuyên môn y tế. Phụ huynh nên ghi chép lại thời gian sốt và nhiệt độ của từng cữ để theo dõi diễn tiến sức khỏe của trẻ.

Làm dịu niêm mạc họng và giữ sạch đường hô hấp

Tình trạng đau rát họng khiến trẻ khó nuốt, hay quấy khóc và biếng ăn. Để làm dịu niêm mạc họng, phụ huynh có thể hướng dẫn trẻ lớn súc miệng nhẹ nhàng bằng dung dịch nước muối sinh lý ấm nhiều lần trong ngày. Nước muối giúp làm sạch chất nhầy, giảm cảm giác ngứa rát và hạn chế vi sinh vật phát triển tại hầu họng.

Đối với trẻ nhỏ chưa biết súc miệng, việc nhỏ vài giọt nước muối sinh lý để vệ sinh mũi họng hàng ngày cũng giúp làm thông thoáng đường thở. Duy trì độ ẩm thích hợp trong phòng bằng máy tạo ẩm hoặc đặt một chậu nước nhỏ giúp niêm mạc đường hô hấp trên không bị khô nứt. Giữ môi trường sống sạch sẽ, tuyệt đối không để trẻ tiếp xúc với khói thuốc lá, bụi bẩn, phấn hoa hoặc các loại hóa chất tẩy rửa có mùi nồng gắt vì chúng làm tăng kích ứng họng.

Dinh dưỡng lỏng và bù nước đúng cách cho trẻ

Khi bị sốt và viêm họng, cơ thể trẻ rất dễ mất nước qua mồ hôi và hơi thở nhanh, do đó việc bù nước là ưu tiên hàng đầu. Trẻ còn bú mẹ cần được tăng cường cữ bú theo nhu cầu. Với trẻ lớn hơn, nên khuyến khích trẻ uống nước ấm, nước canh thanh đạm, nước trái cây tươi pha loãng hoặc dung dịch bù nước điện giải theo đúng tỷ lệ hướng dẫn pha chế. Cho trẻ uống từng ngụm nhỏ rải rác trong ngày thay vì uống nhiều cùng lúc.

Thực đơn hàng ngày nên ưu tiên các món ăn mềm, lỏng, mịn và giàu dinh dưỡng như cháo xay, súp thịt hầm, sữa ấm hoặc sinh tố trái cây. Tránh cho trẻ ăn thức ăn quá nóng, quá lạnh, đồ chiên rán nhiều dầu mỡ hoặc thực phẩm có cạnh sắc giòn như bánh quy vì dễ cọ xát gây đau họng. Chia nhỏ các bữa ăn thành nhiều lần giúp trẻ dễ nuốt, hấp thu tốt hơn mà không bị nôn trớ hay cảm thấy áp lực khi ăn.

Nhận biết các dấu hiệu cảnh báo cần đưa trẻ đi khám ngay

Phần lớn các đợt viêm họng kèm sốt do virus có thể tự thuyên giảm sau vài ngày chăm sóc đúng cách, nhưng phụ huynh không được chủ quan trước các biến chứng nguy hiểm. Cần đưa trẻ đến khám tại cơ sở y tế chuyên khoa nhi ngay khi trẻ có biểu hiện thở nhanh, thở khó, ngực lõm rút khi hít vào, hoặc phát ra tiếng thở rít khò khè bất thường.

Những dấu hiệu nguy hiểm khác bao gồm trẻ sốt cao liên tục không hạ dù đã áp dụng biện pháp hạ sốt, trẻ li bì, khó đánh thức, lờ đờ, hoặc xuất hiện cơn co giật do sốt cao. Ngoài ra, nếu trẻ không thể nuốt nước bọt, chảy nước dãi liên tục, nôn ói nhiều lần, có dấu hiệu mất nước như môi khô, mắt trũng, khóc không có nước mắt, hoặc tình trạng đau họng không cải thiện sau ba ngày, trẻ cần được bác sĩ thăm khám và can thiệp kịp thời.

Lưu ý an toàn

Mọi thông tin trong bài viết chỉ mang tính chất tham khảo giáo dục sức khỏe, không thay thế cho chẩn đoán và phác đồ y khoa từ bác sĩ chuyên khoa nhi. Tuyệt đối không tự ý cho trẻ dùng kháng sinh, thuốc kháng viêm hay thuốc ức chế ho khi chưa có đơn thuốc. Không sử dụng aspirin cho trẻ em vì nguy cơ mắc hội chứng Reye nguy hiểm. Tránh dùng các bài thuốc dân gian truyền miệng chưa được kiểm chứng khoa học để bôi, nhỏ hoặc đắp vào họng của trẻ. Khi có bất kỳ nghi ngờ nào về diễn tiến bệnh, hãy tham khảo ý kiến nhân viên y tế ngay lập tức.

Tóm tắt

Viêm họng kèm sốt là tình trạng phổ biến và phần lớn đáp ứng tốt nếu được chăm sóc đúng cách. Phụ huynh nên bình tĩnh hỗ trợ làm dịu triệu chứng, đảm bảo dinh dưỡng và bù nước đầy đủ. Quan trọng nhất là luôn theo dõi sát các phản ứng của cơ thể trẻ để kịp thời đưa bé đến cơ sở y tế khi xuất hiện bất kỳ dấu hiệu bất thường nào.