Cách chăm sóc và giảm khô rát mắt sau mổ lasik

Nội dung chỉ cung cấp thông tin tham khảo, không thay thế chẩn đoán, khám hoặc điều trị của người hành nghề y tế. Không tự ý dùng, ngừng hoặc thay đổi thuốc dựa trên bài viết.

Khô rát mắt sau mổ lasik là một trong những hiện tượng phổ biến nhất mà hầu hết người bệnh đều trải qua trong giai đoạn đầu hồi phục thị lực. Cảm giác cộm xốn, xót mắt, châm chích như có hạt bụi bên trong hoặc nhìn mờ thoáng qua thường khiến nhiều người cảm thấy lo lắng sau khi phẫu thuật khúc xạ.

Tình trạng này xuất hiện do quá trình tạo vạt giác mạc đã tạm thời làm gián đoạn các sợi thần kinh cảm giác bề mặt, khiến phản xạ tiết nước mắt tự nhiên bị suy giảm trong một khoảng thời gian nhất định. Để quá trình phục hồi diễn ra êm ả và đạt chất lượng thị giác tốt nhất, việc nắm vững các phương pháp chăm sóc mắt đúng cách đóng vai trò vô cùng quan trọng.

Khô rát mắt sau mổ lasik là gì?

Khô rát mắt sau mổ lasik là phản ứng sinh lý thường gặp sau khi phẫu thuật điều chỉnh tật khúc xạ. Trong quy trình mổ, việc sử dụng tia laser hoặc dao vi phẫu để tạo vạt giác mạc làm tạm ngừng dẫn truyền của một số nhánh thần kinh chi phối cảm giác bề mặt nhãn cầu. Khi cung phản xạ thần kinh này bị gián đoạn, tuyến lệ không nhận được tín hiệu đầy đủ để tiết ra lượng nước mắt tương ứng, dẫn tới màng phim nước mắt mất ổn định và bay hơi nhanh hơn bình thường. Ngoài ra, sự thay đổi độ cong của giác mạc sau phẫu thuật cũng ảnh hưởng tới sự tiếp xúc đồng đều giữa mi mắt và bề mặt nhãn cầu khi chớp mắt. Hiện tượng này thường đạt đỉnh điểm trong tháng đầu tiên và sẽ thuyên giảm dần theo thời gian khi các đầu dây thần kinh giác mạc tái sinh. Quá trình hồi phục hoàn toàn có thể kéo dài từ vài tháng đến nửa năm tùy theo cơ địa từng người.

Sử dụng nước mắt nhân tạo và thuốc nhỏ mắt theo chỉ dẫn y khoa

Nước mắt nhân tạo đóng vai trò thay thế màng phim nước mắt tự nhiên, giúp bôi trơn nhãn cầu, giảm cảm giác cộm xốn và hỗ trợ biểu mô giác mạc nhanh lành. Sau can thiệp lasik, bác sĩ thường chỉ định các dung dịch bôi trơn dạng tép đơn liều không chứa chất bảo quản nhằm tránh kích ứng mô mắt nhạy cảm. Người bệnh cần nhỏ mắt đều đặn theo đúng tần suất được hướng dẫn, không chờ đến khi mắt có cảm giác cay rát dữ dội mới sử dụng. Khi nhỏ thuốc, cần rửa sạch tay bằng xà phòng, tránh để đầu lọ chạm vào lông mi hay kết mạc mắt. Nếu cần phối hợp nhiều loại thuốc tra mắt, người bệnh nên giữ khoảng cách giữa các lần nhỏ tối thiểu năm đến mười phút để thuốc phát huy tác dụng tối ưu.

Bảo vệ mắt khỏi tác động cơ học và môi trường xung quanh

Trong những ngày đầu sau can thiệp, vạt giác mạc còn rất nhạy cảm và dễ tổn thương nếu có lực tác động trực tiếp. Người bệnh tuyệt đối không được dụi mắt, không chớp mắt quá mạnh hoặc tác động lực lên vùng quanh hốc mắt. Việc đeo kính bảo hộ kể cả khi ở trong nhà và sử dụng chụp mắt bảo vệ khi đi ngủ là biện pháp bắt buộc để ngăn ngừa vô tình quẹt tay vào mắt. Bên cạnh đó, người bệnh cần tránh môi trường nhiều khói bụi, hóa chất độc hại, hơi cay và hạn chế tối đa để nước sinh hoạt, dầu gội dính trực tiếp vào mắt trong tuần đầu tiên nhằm phòng tránh nguy cơ nhiễm trùng bề mặt nhãn cầu.

Điều chỉnh thói quen sử dụng thiết bị điện tử và thời gian nghỉ ngơi

Ánh sáng xanh từ màn hình máy tính, điện thoại thông minh và tivi khiến tần suất chớp mắt giảm đi đáng kể, làm màng phim nước mắt bay hơi nhanh hơn và trầm trọng thêm tình trạng khô rát mắt sau mổ lasik. Người bệnh cần điều chỉnh thời gian làm việc trực quan hợp lý, áp dụng thói quen nghỉ ngơi định kỳ sau mỗi hai mươi phút làm việc bằng cách nhìn xa sáu mét trong vòng hai mươi giây. Đồng thời, nên chủ động chớp mắt chậm và sâu để dàn đều lớp nước mắt lên bề mặt giác mạc. Đặt độ sáng màn hình ở mức vừa phải, tránh làm việc trong phòng tối và giữ khoảng cách mắt an toàn với thiết bị điện tử sẽ giảm bớt gánh nặng điều tiết cho mắt.

Duy trì độ ẩm không gian sống và bổ sung dinh dưỡng hợp lý

Môi trường không khí khô hanh do sử dụng điều hòa nhiệt độ liên tục có thể làm gia tăng tốc độ bay hơi của nước mắt. Việc đặt máy tạo độ ẩm trong phòng ngủ hoặc phòng làm việc sẽ giúp duy trì độ ẩm không khí ở mức lý tưởng cho bề mặt nhãn cầu. Về mặt dinh dưỡng, người bệnh nên uống đủ nước mỗi ngày để hỗ trợ cơ thể sản xuất dịch lỏng tự nhiên. Chế độ ăn uống giàu axit béo omega-3 từ các loại cá béo, hạt lanh hoặc quả óc chó, kết hợp cùng vitamin A và chất chống oxy hóa từ rau xanh, củ quả tươi sẽ góp phần cải thiện chất lượng màng nước mắt và nâng cao sức khỏe thị giác tổng thể.

Lưu ý an toàn

Người bệnh tuyệt đối không tự ý mua và sử dụng các loại thuốc nhỏ mắt chứa corticoid, chất co mạch hoặc thuốc kháng sinh kéo dài khi chưa có chỉ định từ bác sĩ chuyên khoa mắt. Mọi loại nước mắt nhân tạo dạng gel hoặc dạng nước đều cần tuân thủ hướng dẫn về liều lượng và thời hạn mở nắp. Người bệnh không được áp dụng các biện pháp dân gian như xông lá, đắp thảo dược hoặc nhỏ nước muối tự pha vào mắt sau mổ lasik vì có thể gây nhiễm trùng nặng và tổn thương vạt giác mạc.

Tóm tắt

Khô rát mắt sau phẫu thuật lasik thường là phản ứng tạm thời và sẽ dần hồi phục khi bề mặt giác mạc ổn định. Việc chăm sóc cẩn thận, sử dụng nước mắt nhân tạo đều đặn và tuân thủ lịch tái khám định kỳ là chìa khóa giúp bảo vệ thị lực lâu dài. Khi có bất kỳ biểu hiện khác thường nào, người bệnh cần chủ động liên hệ với bác sĩ nhãn khoa để được thăm khám kịp thời.