Cách chăm sóc giảm đau khi bị viêm lợi có mủ tại nhà

Viêm lợi có mủ là gì?

Viêm lợi có mủ xuất hiện khi phản ứng viêm tại mô nướu chuyển sang giai đoạn mưng mủ do hoạt động của vi khuẩn kỵ khí. Hiện tượng này thường bắt nguồn từ mảng bám vôi răng lâu ngày không được cạo sạch, sâu răng tiến triển vào tủy làm biến chứng xuống cuống răng, hoặc thức ăn giắt vào kẽ răng gây viêm túi nha chu cấp tính.

Khi túi mủ hình thành, người bệnh thường cảm thấy nướu sưng đỏ, căng mọng, chạm vào thấy đau nhức nhối, hơi thở có mùi hôi rõ rệt và đôi khi thấy dịch mủ màu trắng đục hoặc vàng nhạt rỉ ra từ chân răng. Cơn đau có thể lan lên thái dương, gây sốt nhẹ hoặc nổi hạch góc hàm. Mọi biện pháp chăm sóc tại nhà đều hướng tới việc duy trì vệ sinh và giảm phù nề, hoàn toàn không thể thay thế cho các can thiệp chuyên khoa như rạch tháo mủ hay làm sạch túi nha chu.

Súc miệng bằng nước muối ấm pha loãng

Nước muối sinh lý 0,9% hoặc nước muối ấm pha loãng ở nồng độ thích hợp là giải pháp làm sạch khoang miệng an toàn và dễ thực hiện nhất. Nước muối tạo môi trường ưu trương nhẹ, giúp làm dịu mô nướu bị kích ứng, hỗ trợ rửa trôi mảng bám thức ăn thừa và vi khuẩn trên bề mặt niêm mạc miệng.

Người bệnh nên ngậm và súc miệng nhẹ nhàng bằng một ngụm nước muối ấm trong khoảng 30 đến 60 giây, lặp lại từ 2 đến 3 lần mỗi ngày sau các bữa ăn. Lưu ý không nên pha muối quá mặn vì nồng độ muối cao có thể làm tổn thương thêm niêm mạc miệng quanh ổ mủ. Khi súc miệng, hãy thao tác nhẹ nhàng, tránh tạo áp lực khoang miệng quá mạnh làm vỡ đột ngột bọc mủ gây nhiễm trùng lan tỏa.

Sử dụng dung dịch súc miệng sát khuẩn chứa chlorhexidine

Trong các trường hợp nướu đang viêm sưng và tích tụ vi khuẩn, sử dụng các dung dịch súc miệng chuyên dụng chứa hoạt chất kháng khuẩn như chlorhexidine gluconate giúp hỗ trợ kiểm soát mầm bệnh trong khoang miệng. Hoạt chất này có khả năng bám dính trên bề mặt mô mềm và men răng, hỗ trợ ức chế vi sinh vật bề mặt.\n\nNgười bệnh cần tuân thủ hướng dẫn sử dụng trên bao bì sản phẩm hoặc tư vấn của dược sĩ, nha sĩ về cách súc miệng, nhổ bỏ sau khi súc và tuyệt đối không nuốt dung dịch. Tránh tự ý lạm dụng dung dịch chlorhexidine kéo dài liên tục nhiều tuần khi chưa có chỉ định vì có thể gây ố vàng men răng tạm thời hoặc làm biến đổi vị giác. Biện pháp này chỉ giúp hỗ trợ giảm tải lượng vi khuẩn trong miệng trước khi tiến hành điều trị chuyên khoa.

Chườm lạnh bên ngoài má để xoa dịu cơn đau

Cảm giác sưng đau nhức nhối do ổ mủ gây ra thường khiến người bệnh khó chịu, mất ngủ và gặp khó khăn trong sinh hoạt. Chườm lạnh bên ngoài má tại vị trí tương ứng với vùng nướu bị sưng là cách thức vật lý an toàn giúp co mạch máu tại chỗ, từ đó giảm phù nề và ức chế các thụ thể thần kinh dẫn truyền cảm giác đau.

Người bệnh bọc vài viên đá lạnh hoặc túi gel làm lạnh vào một chiếc khăn vải sạch mềm, sau đó áp nhẹ lên má trong khoảng 15 đến 20 phút mỗi lần. Có thể lặp lại cách này sau mỗi 2 đến 3 giờ khi cảm thấy đau nhức. Tuyệt đối không chườm nóng lên má vì nhiệt độ cao sẽ kích thích lưu thông máu làm tăng sinh mủ nhanh chóng và khiến bọng viêm sưng to hơn.

Vệ sinh răng miệng nhẹ nhàng với bàn chải lông mềm

Dù nướu đang đau đớn, việc ngừng chải răng hoàn toàn là sai lầm nguy hiểm vì mảng bám thức ăn tích tụ sẽ khiến vi khuẩn phát triển mạnh mẽ hơn. Người bệnh cần duy trì thói quen làm sạch răng miệng nhưng phải thay đổi dụng cụ và kỹ thuật chải răng sao cho hạn chế tối đa kích thích cơ học lên vùng nướu tổn thương.

Nên sử dụng bàn chải đánh răng có sợi lông siêu mềm mảnh, đặt bàn chải nghiêng 45 độ hướng về phía viền nướu và rung nhẹ nhàng từng nhóm răng. Kết hợp dùng chỉ nha khoa để nhẹ nhàng lấy sạch cặn thức ăn ở các kẽ răng lân cận mà không ấn sâu vào túi mủ. Tránh dùng tăm tre nhọn xỉa trực tiếp vào kẽ răng vì đầu nhọn có thể làm rách bọc mủ, gây chảy máu và bội nhiễm vi khuẩn.

Điều chỉnh chế độ ăn uống ưu tiên thực phẩm mềm và nguội

Chế độ dinh dưỡng trong những ngày nướu bị viêm mủ đóng vai trò quan trọng trong việc bảo vệ tổn thương khỏi những va chạm cơ học không đáng có. Người bệnh nên lựa chọn các món ăn mềm, lỏng, dễ nuốt như cháo dinh dưỡng, súp gà, canh rau nghiền, sữa chua hoặc nước ép hoa quả tươi để cơ hàm không phải dùng lực nhai quá nhiều.

Cần tránh tuyệt đối các món ăn quá dai cứng, thức ăn giòn dễ tạo mảnh vụn mắc kẹt vào kẽ răng, cũng như đồ ăn quá nóng hoặc cay nồng vì chúng gây giãn mạch và kích thích cảm giác đau rát dữ dội. Ngoài ra, hạn chế các món ăn nhiều đường và tinh bột dính vì chúng là nguồn dinh dưỡng thuận lợi nuôi dưỡng vi khuẩn kỵ khí gây mủ trong khoang miệng.

Lưu ý an toàn

Người bệnh tuyệt đối không dùng kim, tăm nhọn hoặc vật sắc nhọn để tự chọc hay nặn mủ tại nhà vì hành động này có thể đẩy vi khuẩn vào sâu trong dòng máu gây nhiễm trùng huyết hoặc viêm mô tế bào vùng hàm mặt. Không tự ý mua thuốc kháng sinh hay thuốc giảm đau để uống mà không có đơn thuốc từ bác sĩ. Khi phát hiện các dấu hiệu nghiêm trọng như sưng to biến dạng khuôn mặt, sốt cao, há miệng khó khăn hoặc khó thở, cần đến ngay cơ sở y tế để được can thiệp cấp cứu kịp thời.

Tóm tắt

Các cách chăm sóc tại nhà chỉ đóng vai trò hỗ trợ kiểm soát triệu chứng khó chịu và giữ vệ sinh tạm thời khi bị viêm lợi có mủ. Bản chất của tình trạng này là ổ nhiễm trùng sâu bên dưới mô quanh răng cần được nha sĩ xử lý triệt để. Người bệnh nên chủ động sắp xếp thời gian đến phòng khám nha khoa sớm nhất để được bác sĩ chẩn đoán chính xác nguyên nhân và can thiệp điều trị an toàn, dứt điểm.