Cách bảo vệ sức khỏe mùa nắng nóng an toàn và
Nội dung chỉ cung cấp thông tin tham khảo, không thay thế chẩn đoán, khám hoặc điều trị của người hành nghề y tế. Không tự ý dùng, ngừng hoặc thay đổi thuốc dựa trên bài viết.
Thời tiết mùa hè với nền nhiệt tăng cao kéo dài thường kéo theo nhiều hệ lụy cho sức khỏe, đặc biệt là tình trạng mất nước, kiệt sức vì nhiệt và say nắng. Việc hiểu rõ cách điều chỉnh chế độ ăn uống, sinh hoạt và chăm sóc thể trạng sẽ giúp bạn và gia đình luôn khỏe mạnh, an toàn qua những đợt nắng nóng gay gắt.
Bài viết dưới đây tổng hợp những biện pháp khoa học, thiết thực giúp bạn chủ động phòng ngừa các vấn đề sức khỏe thường gặp do thời tiết oi bức, từ khâu bổ sung nước cho đến việc sử dụng điều hòa đúng cách.
Bảo vệ sức khỏe mùa nắng nóng là gì?
Mùa nắng nóng là thời điểm cơ thể phải kích hoạt tối đa các cơ chế điều hòa thân nhiệt, chủ yếu thông qua việc giãn mạch ngoại vi và bài tiết mồ hôi. Khi nhiệt độ ngoài trời tiệm cận hoặc vượt quá thân nhiệt bình thường, khả năng tản nhiệt tự nhiên sẽ giảm sút đáng kể. Tình trạng này khiến tim phải co bóp nhiều hơn để bơm máu về phía da, làm tăng gánh nặng tuần hoàn và dễ gây tụt huyết áp tư thế hoặc mệt mỏi kéo dài.
Nếu không được bảo vệ đúng cách, việc tiếp xúc lâu dài với nền nhiệt cao sẽ dẫn tới các rối loạn từ nhẹ đến nặng như chuột rút do nhiệt, kiệt sức vì nhiệt và nguy hiểm nhất là đột quỵ do nhiệt. Nhóm đối tượng nhạy cảm bao gồm trẻ nhỏ chưa hoàn thiện hệ điều nhiệt, người cao tuổi có nhiều bệnh nền, người lao động ngoài trời và phụ nữ mang thai cần được chú ý chăm sóc đặc biệt hơn.
Bổ sung nước và chất điện giải đúng cách cho cơ thể
Khi nhiệt độ môi trường tăng cao, cơ thể liên tục tiết mồ hôi để tự làm mát, dẫn đến hao hụt nhanh chóng nguồn nước và các khoáng chất thiết yếu như natri, kali. Để bảo vệ thể trạng, mỗi người cần duy trì thói quen uống nước đều đặn trong suốt cả ngày, ngay cả khi chưa cảm thấy khát. Bạn nên ưu tiên nước lọc, nước khoáng nhẹ, nước canh rau củ thanh nhiệt hoặc dung dịch oresol được pha đúng hướng dẫn.
Bên cạnh đó, cần hạn chế tối đa các loại đồ uống chứa nhiều đường công nghiệp, bia rượu và cà phê đậm đặc. Những chất này có tính lợi tiểu nhẹ, khiến cơ thể bài tiết nước nhiều hơn qua nước tiểu, từ đó làm gia tăng tình trạng mất nước tế bào và khiến các triệu chứng mệt mỏi, đau đầu trở nên trầm trọng hơn.
Duy trì chế độ dinh dưỡng thanh đạm và an toàn vệ sinh thực phẩm
Thời tiết oi ả thường làm giảm cảm giác thèm ăn và gây áp lực lên hệ tiêu hóa. Một chế độ ăn uống khoa học cho mùa nắng nóng nên tập trung vào các món luộc, hấp, thanh đạm, giàu chất xơ và vitamin từ rau củ, quả mọng, dưa hấu, thanh long hoặc cam chanh. Những thực phẩm này vừa cung cấp dinh dưỡng, vừa hỗ trợ hydrat hóa tự nhiên cho mô và tế bào.
Nhiệt độ cao cũng tạo điều kiện thuận lợi cho vi khuẩn sinh sôi nhanh chóng trên thực phẩm tươi sống hoặc thức ăn đã nấu chín. Do đó, nguyên tắc ăn chín uống sôi và bảo quản thức ăn thừa trong tủ lạnh phải được tuân thủ nghiêm ngặt. Tuyệt đối không để thức ăn ở nhiệt độ phòng quá hai giờ nhằm phòng ngừa nguy cơ nhiễm khuẩn đường ruột, ngộ độc thực phẩm và tiêu chảy cấp.
Bảo vệ cơ thể khi làm việc hoặc di chuyển ngoài trời
Khung giờ từ 10 giờ sáng đến 16 giờ chiều thường là thời điểm chỉ số tia cực tím đạt mức đỉnh và nhiệt độ không khí oi bức nhất. Bạn nên sắp xếp công việc để hạn chế ra ngoài hoặc vận động thể lực cường độ cao trong khoảng thời gian này. Nếu bắt buộc phải làm việc ngoài trời, hãy chủ động nghỉ ngơi định kỳ từ mười lăm đến hai mươi phút tại những khu vực có bóng râm râm mát.
Khi di chuyển ngoài trời nắng, việc bảo vệ cơ thể khỏi ánh nắng trực tiếp là rất quan trọng. Bạn nên lựa chọn trang phục rộng rãi, vải cotton thoáng khí, màu sắc sáng để giảm hấp thụ bức xạ nhiệt. Đừng quên trang bị thêm nón rộng vành, kính râm chống tia cực tím và thoa kem chống nắng có chỉ số bảo vệ phù hợp cho các vùng da hở trước khi ra ngoài ít nhất hai mươi phút.
Sử dụng thiết bị làm mát hợp lý nhằm ngăn ngừa sốc nhiệt
Thói quen bước ngay vào phòng có điều hòa nhiệt độ quá thấp sau khi vừa đi ngoài trời nắng về là nguyên nhân hàng đầu dẫn đến tình trạng sốc nhiệt, co thắt mạch máu đột ngột và liệt dây thần kinh mặt ngoại biên. Mức nhiệt độ điều hòa phù hợp trong mùa nắng nóng nên được cài đặt trong khoảng 26 đến 28 độ C, kết hợp bật quạt gió thoang thoảng để không khí lưu thông tốt.
Trước khi từ phòng lạnh bước ra ngoài trời, bạn nên tắt điều hòa trước vài phút hoặc đứng nghỉ ở khu vực đệm để cơ thể kịp thời làm quen với nhiệt độ môi trường. Ngoài ra, sau khi vận động ra nhiều mồ hôi, cần dùng khăn khô lau người và nghỉ ngơi cho ráo mồ hôi rồi mới tắm bằng nước có độ ấm vừa phải, tuyệt đối không dội ngay nước lạnh lên cơ thể.
Lưu ý an toàn
Thông tin trong bài viết chỉ mang tính chất tham khảo giáo dục sức khỏe và không thay thế cho chẩn đoán hoặc chỉ định điều trị y khoa. Khi một người có biểu hiện sốt cao trên 39 độ C, da khô nóng không tiết mồ hôi, lú lẫn, thở nhanh hoặc ngất xỉu, đó là tình trạng cấp cứu khẩn cấp của say nắng sốc nhiệt. Cần gọi dịch vụ cấp cứu y tế ngay lập tức và tiến hành làm mát cơ thể người bệnh tại chỗ trong thời gian chờ nhân viên y tế đến hỗ trợ. Không tự ý dùng thuốc hạ sốt paracetamol hay aspirin cho người bị say nắng vì không mang lại hiệu quả tản nhiệt và có thể gây hại cho gan, thận.
Tóm tắt
Bảo vệ sức khỏe trong giai đoạn thời tiết oi bức đòi hỏi sự chủ động từ thói quen uống nước, dinh dưỡng lành mạnh cho đến điều chỉnh sinh hoạt ngoài trời. Khi hiểu rõ giới hạn thích nghi của cơ thể và áp dụng đúng các biện pháp phòng ngừa, bạn sẽ giảm thiểu tối đa nguy cơ kiệt sức vì nhiệt và sốc nhiệt. Nếu cơ thể xuất hiện các dấu hiệu mệt mỏi bất thường, hãy nhanh chóng nghỉ ngơi và liên hệ bác sĩ để được hỗ trợ kịp thời.
Nguồn tham khảo
FAQ – Câu hỏi thường gặp
Mỗi ngày nên uống bao nhiêu nước khi thời tiết nắng nóng?
Người trưởng thành khỏe mạnh nên uống đều đặn khoảng 1,5 đến 2 lít nước mỗi ngày, có thể tăng thêm nếu làm việc ngoài trời hoặc vận động nhiều. Nên chia nhỏ lượng nước uống thành từng ngụm, không đợi đến khi khát mới uống.
Loại nước nào giúp bù điện giải tốt trong ngày hè oi bức?
Nước lọc đun sôi để nguội, nước khoáng, nước dừa tươi hoặc dung dịch oresol pha đúng tỷ lệ là những lựa chọn phù hợp giúp bù nước và chất điện giải tự nhiên cho cơ thể khi đổ nhiều mồ hôi.
Nên cài đặt nhiệt độ máy lạnh bao nhiêu để tránh sốc nhiệt?
Nhiệt độ phòng điều hòa lý tưởng nên duy trì ở mức từ 26 đến 28 độ C. Mức nhiệt này giúp cơ thể mát mẻ dễ chịu, đồng thời không tạo sự chênh lệch nhiệt độ quá lớn với môi trường bên ngoài.
Đối tượng nào có nguy cơ cao gặp biến cố sức khỏe do nắng nóng?
Trẻ sơ sinh, trẻ nhỏ, người cao tuổi, phụ nữ có thai và người mắc các bệnh nền tim mạch, hô hấp hoặc đái tháo đường là những đối tượng rất dễ tổn thương trước tác động của nắng nóng.
Cần xử trí ban đầu thế nào khi thấy người có dấu hiệu say nắng?
Cần đưa người bệnh vào ngay chỗ râm mát, nới lỏng quần áo, chườm mát vùng cổ, nách, bẹn và cho uống từng ngụm nước nhỏ nếu còn tỉnh táo. Nếu người bệnh lơ mơ hoặc ngất xỉu, cần gọi cấp cứu ngay lập tức.
