Cách bảo vệ mắt khi dùng máy tính giúp giảm mỏi và khô mắt

Bảo vệ mắt khi dùng máy tính là gì?

Hội chứng thị giác màn hình là thuật ngữ y khoa mô tả một nhóm các vấn đề về mắt và thị lực xuất phát từ việc sử dụng máy tính, máy tính bảng hoặc điện thoại thông minh trong thời gian kéo dài. Không giống như việc đọc sách báo in truyền thống, các ký tự trên màn hình kỹ thuật số được tạo thành từ hàng triệu điểm ảnh nhỏ với độ tương phản thay đổi liên tục, buộc mắt phải liên tục tái điều tiết để duy trì độ nét của hình ảnh.

Bên cạnh áp lực điều tiết của cơ thể mi, việc giảm tần số chớp mắt tự nhiên kết hợp cùng ánh sáng chói từ màn hình và không khí khô lạnh trong phòng máy lạnh khiến màng phim nước mắt mất tính bền vững. Hệ quả là mắt nhanh chóng xuất hiện cảm giác cộm xốn, cay rát, đỏ mắt và suy giảm khả năng tập trung thị giác nếu không có sự can thiệp phù hợp kịp thời.

Áp dụng quy tắc 20-20-20 để mắt được thư giãn định kỳ

Khi tập trung nhìn vào màn hình máy tính trong thời gian dài, cơ thể mi của mắt phải liên tục co rút để điều tiết điểm nhìn gần. Thói quen này kéo dài sẽ dẫn đến tình trạng quá tải cơ, gây nhức mỏi quanh hốc mắt và đau đầu.

Để khắc phục, bạn nên áp dụng quy tắc 20-20-20 đều đặn trong suốt ngày làm việc. Cứ sau mỗi 20 phút nhìn màn hình, hãy hướng tầm mắt ra xa khoảng 6 mét trong ít nhất 20 giây. Thao tác nhìn xa này tạo điều kiện cho các cơ vận nhãn thả lỏng tự nhiên, giúp giảm áp lực nội nhãn và khôi phục sự thoải mái cho đôi mắt trước khi tiếp tục công việc.

Điều chỉnh khoảng cách và góc nhìn màn hình phù hợp

Vị trí đặt màn hình máy tính có ảnh hưởng trực tiếp đến sự điều tiết của giác mạc và cả hệ cơ xương khớp vùng cổ vai gáy. Khoảng cách lý tưởng từ mắt đến bề mặt màn hình nên duy trì trong khoảng 50 đến 70 cm, tương đương với chiều dài một cánh tay.

Tâm của màn hình nên được bố trí thấp hơn tầm mắt ngang từ 10 đến 15 cm. Góc nhìn hơi chúc xuống dưới khoảng 15 đến 20 độ giúp mi mắt che phủ nhiều diện tích bề mặt nhãn cầu hơn. Nhờ đó, diện tích tiếp xúc của màng phim nước mắt với không khí giảm đi đáng kể, hạn chế tình trạng bay hơi ẩm và giảm thiểu kích ứng khô rát cho giác mạc.

Cài đặt độ sáng tương phản và kích thước phông chữ tối ưu

Độ sáng màn hình quá cao hoặc quá thấp so với môi trường xung quanh đều buộc mắt phải căng ra để phân biệt chi tiết hình ảnh. Bạn nên cân chỉnh độ sáng của màn hình tương đương với mức sáng của căn phòng đang làm việc.

Bên cạnh đó, việc tăng độ tương phản của chữ viết trên nền màn hình và phóng to kích thước phông chữ sẽ giúp việc đọc tài liệu trở nên nhẹ nhàng hơn. Hạn chế sử dụng các thiết lập màn hình có màu sắc quá chói, đồng thời bật chế độ ban đêm hoặc giảm nhiệt độ màu vào buổi tối để hạn chế sự kích thích quá mức lên võng mạc.

Chủ động chớp mắt và duy trì độ ẩm cho bề mặt nhãn cầu

Ở trạng thái nghỉ ngơi bình thường, một người chớp mắt trung bình từ 15 đến 20 lần mỗi phút để trải đều lớp dịch làm ẩm lên bề mặt giác mạc. Tuy nhiên, khi chăm chú theo dõi thông tin trên màn hình thiết bị điện tử, tần số chớp mắt thường sụt giảm nghiêm trọng, chỉ còn một phần ba so với bình thường.

Người dùng máy tính cần chủ động nhắc nhở bản thân chớp mắt đầy đủ và dứt khoát. Trong môi trường văn phòng sử dụng điều hòa nhiệt độ có độ ẩm thấp, bạn có thể cân nhắc sử dụng thêm nước mắt nhân tạo dạng đơn liều không chứa chất bảo quản dưới sự tư vấn của chuyên viên y tế để hỗ trợ duy trì độ ẩm ổn định cho nhãn cầu.

Kiểm soát ánh sáng xung quanh và hạn chế phản xạ chói lóa

Hiện tượng lóa sáng do ánh đèn trần hoặc ánh sáng mặt trời chiếu trực tiếp vào màn hình là một trong những nguyên nhân hàng đầu gây mỏi mắt kỹ thuật số. Người sử dụng máy tính nên tránh đặt màn hình quay lưng trực tiếp ra cửa sổ hoặc đối diện với nguồn sáng mạnh.

Nếu phòng làm việc có nhiều ánh sáng tự nhiên gay gắt, hãy sử dụng rèm che để điều tiết cường độ sáng. Bố trí đèn bàn chiếu gián tiếp, tránh chiếu thẳng vào mắt hoặc phản chiếu bóng sáng lên bề mặt kính máy tính. Việc trang bị thêm tấm dán chống chói cho màn hình cũng là giải pháp hữu hiệu giúp mắt cảm thấy dễ chịu hơn khi làm việc.

Lưu ý an toàn

Các biện pháp chăm sóc mắt tại chỗ chỉ đóng vai trò hỗ trợ và giảm thiểu căng thẳng thị giác do thói quen làm việc. Người dùng không nên tự ý mua các loại thuốc nhỏ mắt chứa thành phần co mạch hoặc kháng viêm corticosteroid kéo dài mà không có chỉ định từ bác sĩ chuyên khoa mắt. Khi xuất hiện các dấu hiệu bất thường như giảm thị lực đột ngột, chớp sáng hoặc đau nhức dữ dội, người bệnh cần đến ngay cơ sở y tế chuyên khoa để được thăm khám cẩn thận.

Tóm tắt

Chăm sóc đôi mắt khi làm việc với máy tính không đòi hỏi kỹ thuật phức tạp mà phụ thuộc vào việc duy trì các thói quen lành mạnh mỗi ngày. Kết hợp quy tắc nghỉ ngơi định kỳ, bố trí bàn làm việc khoa học và lắng nghe các phản ứng của mắt sẽ giúp duy trì thị lực ổn định, giảm mỏi mắt và nâng cao hiệu suất lao động lâu dài.