Các vị trí đau sau lưng thường gặp và nguyên nhân phổ biến

Vị trí đau sau lưng là gì?

Đau sau lưng là cảm giác nhức nhối, căng cứng hoặc đau buốt xuất hiện tại bất kỳ khu vực nào ở phía sau thân mình. Hệ thống lưng bao gồm cột sống với 33 đốt sống, các đĩa đệm giảm chấn, tủy sống, hệ thống dây thần kinh cùng mạng lưới cơ bắp và dây chằng nâng đỡ. Đồng thời, lồng ngực và khoang bụng phía trước cũng chứa nhiều cơ quan quan trọng như tim, phổi, thận, dạ dày và tụy.

Do sự liên kết mật thiết về mặt giải phẫu và dẫn truyền thần kinh, cơn đau ở lưng có thể bắt nguồn từ chính các cấu trúc cơ xương khớp tại chỗ hoặc là cảm giác đau lan truyền từ các tạng lân cận. Cơn đau có thể diễn ra ngắn ngày do vận động sai tư thế hoặc kéo dài mạn tính do bệnh lý cột sống. Việc phân vùng vị trí đau là bước quan trọng giúp xác định hướng kiểm tra y tế cần thiết.

Đau vùng lưng trên và vai gáy

Vùng lưng trên kéo dài từ đáy cổ qua hai xương bả vai đến hết đốt sống ngực trên. Vị trí này thường xuyên bị đau do co thắt các khối cơ nâng đỡ như cơ thang hoặc cơ trám. Thói quen ngồi gù lưng, cúi đầu nhìn màn hình máy tính hay điện thoại trong nhiều giờ là nguyên nhân hàng đầu khiến vùng lưng trên bị căng cứng và nhức mỏi.

Ngoài căng cơ do sinh hoạt, đau lưng trên còn có thể liên quan đến thoái hóa cột sống cổ ngực hoặc thoát vị đĩa đệm chèn ép dây thần kinh. Một số trường hợp hiếm gặp nhưng nguy hiểm, cảm giác đau nhói vùng lưng trên kèm khó thở có thể phản ánh vấn đề tim mạch hoặc phổi màng phổi. Nếu cơn đau xuất hiện dữ dội đột ngột, người bệnh cần được kiểm tra y tế kịp thời.

Đau vùng lưng giữa quanh cột sống ngực

Lưng giữa tương ứng với đoạn cột sống ngực kết nối trực tiếp với khung xương sườn. Do cấu trúc lồng ngực khá vững chắc, các đốt sống ngực ít chịu tải trọng xoay gập như vùng thắt lưng nên ít bị thoát vị đĩa đệm hơn. Dù vậy, khu vực này vẫn có thể bị đau do sai tư thế kéo dài, gù vẹo cột sống, căng cơ liên sườn hoặc chấn thương va đập.

Đặc biệt, lưng giữa là nơi thường tiếp nhận cảm giác đau quy chiếu từ các cơ quan tiêu hóa bên trong. Viêm loét dạ dày, trào ngược dạ dày thực quản thể nặng, sỏi túi mật hoặc viêm tụy cấp đều có thể gây ra cơn đau tức xuyên ra sau lưng giữa. Thêm vào đó, đau dây thần kinh liên sườn sau nhiễm virus zona cũng tạo cảm giác đau rát dọc theo khung sườn ra sau lưng.

Đau vùng thắt lưng dưới

Thắt lưng dưới là vị trí đau phổ biến nhất ở lưng vì phải gánh chịu phần lớn trọng lượng cơ thể và tham gia vào hầu hết các cử động cúi, ngửa, xoay người. Cơn đau thắt lưng cơ học thường xuất phát từ việc mang vác vật nặng sai tư thế, chấn thương dây chằng hoặc co rút khối cơ cạnh sống.

Bên cạnh tổn thương cơ học thông thường, đau thắt lưng dưới còn là biểu hiện điển hình của thoái hóa cột sống thắt lưng, trượt đốt sống hoặc thoát vị đĩa đệm cột sống thắt lưng. Khi nhân đệm chèn ép vào rễ dây thần kinh tọa, cơn đau có thể lan dọc từ thắt lưng xuống mông, đùi và bắp chân kèm theo cảm giác tê bì, châm chích. Việc chẩn đoán chính xác nguyên nhân chèn ép thần kinh cần dựa vào thăm khám chuyên khoa cơ xương khớp và chụp cộng hưởng từ.

Đau một bên thắt lưng hoặc vùng mạn sườn

Đau sau lưng lệch hẳn về một bên, đặc biệt ở vùng hố thắt lưng ngay dưới bờ sườn, thường liên quan mật thiết đến thận và đường tiết niệu. Cơn đau quặn thận do sỏi thận hoặc sỏi niệu quản thường khởi phát đột ngột, đau dữ dội từng cơn từ phía sau lưng lan ra trước bụng và xuống bẹn. Người bệnh có thể gặp thêm triệu chứng tiểu buốt, tiểu rắt hoặc tiểu máu.

Ngoài ra, nhiễm khuẩn đường tiết niệu như viêm đài bể thận cũng gây đau nhức một bên lưng kèm sốt cao và ớn lạnh. Ở nữ giới, các bệnh lý phụ khoa như u nang buồng trứng hoặc viêm phần phụ đôi khi cũng gây đau âm ỉ một bên hông lưng. Khi nhận thấy cơn đau lưng khu trú một bên kèm rối loạn tiểu tiện hoặc sốt, người bệnh không nên trì hoãn việc đến cơ sở y tế.

Lưu ý an toàn

Thông tin trong bài viết chỉ mang tính chất tham khảo kiến thức y khoa phổ thông, không thay thế cho chẩn đoán hay phác đồ điều trị của nhân viên y tế. Người bệnh không nên tự ý mua các loại thuốc giảm đau hay thuốc chống viêm liều cao về uống kéo dài, vì có thể gây tổn thương dạ dày, gan và thận. Tránh tự ý áp dụng các thủ thuật nắn bóp cột sống mạnh hoặc đắp thuốc không rõ nguồn gốc khi chưa xác định rõ nguyên nhân gây đau.

Tóm tắt

Nhận biết các vị trí đau sau lưng từ vai gáy, lưng giữa, thắt lưng đến vùng mạn sườn là bước khởi đầu quan trọng để hiểu được tín hiệu cảnh báo của cơ thể. Tùy thuộc vào vị trí và tính chất cơn đau, người bệnh nên chủ động sắp xếp thời gian thăm khám tại các chuyên khoa cơ xương khớp hoặc nội khoa để được chẩn đoán chính xác và hướng dẫn chăm sóc an toàn.