Triệu chứng viêm gan B thường gặp và cách phòng bệnh

Triệu chứng viêm gan B và cách phòng bệnh là gì?

Viêm gan B là tình trạng viêm nhiễm tại gan bắt nguồn từ virus viêm gan B, thuộc họ Hepadnaviridae. Khi xâm nhập vào cơ thể, virus tấn công và nhân lên bên trong các tế bào gan, kích hoạt phản ứng miễn dịch của cơ thể nhằm tiêu diệt mầm bệnh. Tuy nhiên, chính phản ứng viêm này lại gây tổn thương và hoại tử tế bào gan. Bệnh được chia thành hai dạng chính gồm viêm gan B cấp tính và viêm gan B mạn tính. Thể cấp tính thường kéo dài dưới sáu tháng và phần lớn người trưởng thành có thể tự đào thải virus nhờ hệ miễn dịch khỏe mạnh. Ngược lại, thể mạn tính xảy ra khi virus tồn tại dai dẳng trên sáu tháng, âm thầm làm suy giảm chức năng gan, dẫn tới nguy cơ biến chứng xơ hóa gan hoặc ung thư biểu mô tế bào gan. Việc chủ động nhận diện dấu hiệu và thực hiện tầm soát định kỳ đóng vai trò sống còn trong việc kiểm soát bệnh.

Những triệu chứng viêm gan B thường gặp ở giai đoạn sớm

Trong giai đoạn cấp tính hoặc các đợt bùng phát mạn tính, người bệnh có thể nhận thấy cơ thể mệt mỏi kéo dài không rõ nguyên nhân, sốt nhẹ về chiều và giảm cảm giác thèm ăn. Rối loạn tiêu hóa như đầy bụng, khó tiêu, buồn nôn, tiêu chảy nhẹ hoặc sợ mùi dầu mỡ cũng thường xuất hiện do gan giảm tiết dịch mật.

Bên cạnh đó, dấu hiệu đặc trưng rõ nét nhất là vàng da và vàng kết mạc mắt, xuất hiện khi nồng độ bilirubin trong máu tăng cao do tế bào gan bị tổn thương. Người bệnh cũng có thể quan sát thấy nước tiểu sẫm màu như nước trà đặc, phân nhạt màu, cảm giác tức nặng hoặc đau âm ỉ ở vùng hạ sườn phải, đôi khi kèm theo ngứa ngáy ngoài da do ứ đọng muối mật. Những biểu hiện này phản ánh tình trạng viêm cấp của nhu mô gan cần được thăm khám y khoa ngay.

Sự nguy hiểm khi viêm gan B tiến triển âm thầm không có triệu chứng

Phần lớn người nhiễm virus viêm gan B mạn tính không có bất kỳ triệu chứng rõ rệt nào trong nhiều năm, khiến người bệnh lầm tưởng cơ thể hoàn toàn khỏe mạnh. Virus vẫn âm thầm nhân lên, gây viêm hoại tử tế bào gan liên tục và kích thích hình thành các dải xơ hóa. Quá trình tổn thương thầm lặng này có thể kéo dài từ mười đến hai mươi năm mà không gây đau đớn dữ dội.

Nếu không được tầm soát phát hiện qua xét nghiệm máu định kỳ, bệnh sẽ tiến triển sang giai đoạn xơ gan với các biểu hiện nghiêm trọng như phù hai chi dưới, chướng bụng cổ trướng, tuần hoàn bàng hệ nổi rõ trên da bụng và xuất huyết tiêu hóa do vỡ giãn tĩnh mạch thực quản. Nguy hiểm hơn, xơ gan có thể biến chuyển thành ung thư biểu mô tế bào gan, đe dọa trực tiếp đến tính mạng người bệnh.

Ba con đường lây truyền chính của virus viêm gan B

Virus viêm gan B lây truyền chủ yếu qua ba con đường chính gồm đường máu, đường quan hệ tình dục không an toàn và lây truyền từ mẹ sang con trong quá trình chuyển dạ. Virus lây qua đường máu khi sử dụng chung kim tiêm, dụng cụ xăm mình, xỏ khuyên, cạo râu hoặc bàn chải đánh răng dính máu của người mang mầm bệnh.

Đối với đường tình dục, virus có mặt trong dịch tiết sinh dục và dễ dàng xâm nhập qua các vết trầy xước vi thể khi quan hệ không sử dụng bao cao su. Đối với đường mẹ sang con, nguy cơ lây truyền rất cao nếu người mẹ có tải lượng virus trong máu lớn mà trẻ sơ sinh không được can thiệp dự phòng miễn dịch kịp thời ngay sau khi chào đời. Hiểu rõ ba đường lây truyền này là cơ sở nền tảng để xây dựng lối sống phòng ngừa an toàn và hiệu quả cho cộng đồng.

Tiêm vắc xin là biện pháp phòng ngừa viêm gan B hiệu quả nhất

Biện pháp phòng ngừa viêm gan B chủ động và bền vững nhất hiện nay là tiêm phòng đầy đủ vắc xin viêm gan B. Trẻ sơ sinh cần được tiêm mũi vắc xin đầu tiên trong vòng 24 giờ đầu sau sinh, kết hợp tiêm huyết thanh kháng viêm gan B nếu người mẹ có xét nghiệm HBsAg dương tính, sau đó tiếp tục hoàn thành các mũi tiêm theo lịch tiêm chủng mở rộng.

Người lớn chưa từng nhiễm virus và chưa có kháng thể bảo vệ cũng cần xét nghiệm kiểm tra HBsAg cùng anti-HBs để tiêm phòng đủ phác đồ ba mũi. Việc duy trì nồng độ kháng thể bảo vệ đầy đủ giúp ngăn ngừa nguy cơ lây nhiễm mầm bệnh lên đến hơn chín mươi lăm phần trăm. Đây là lá chắn sinh học an toàn, tiết kiệm chi phí và mang lại hiệu quả bảo vệ sức khỏe lâu dài cho mỗi cá nhân.

Các biện pháp phòng tránh lây nhiễm viêm gan B trong sinh hoạt hàng ngày

Bên cạnh việc tiêm phòng vắc xin, duy trì lối sống lành mạnh và thực hiện các nguyên tắc vệ sinh an toàn đóng vai trò vô cùng quan trọng. Mỗi cá nhân tuyệt đối không dùng chung bơm kim tiêm, dao cạo râu, bàn chải đánh răng, dụng cụ cắt móng tay hoặc các vật dụng sắc nhọn có nguy cơ dính máu. Khi có nhu cầu xăm thẩm mỹ, bấm lỗ tai hay can thiệp nha khoa, cần lựa chọn cơ sở y tế uy tín đảm bảo vô trùng dụng cụ theo đúng quy chuẩn.

Trong sinh hoạt tình dục, việc chung thủy một bạn đời và sử dụng bao cao su đúng cách giúp ngăn ngừa hữu hiệu sự lây nhiễm virus. Ngoài ra, việc hạn chế tối đa sử dụng rượu bia, duy trì chế độ dinh dưỡng cân bằng giàu rau xanh, hạn chế mỡ động vật và vận động thể lực đều đặn sẽ giúp nâng cao sức đề kháng, bảo vệ tế bào gan luôn khỏe mạnh trước các tác nhân gây hại.

Lưu ý an toàn

Thông tin trong bài viết mang tính chất phổ biến kiến thức y khoa đại chúng và không thay thế cho chẩn đoán hay chỉ định điều trị của bác sĩ chuyên khoa. Người bệnh tuyệt đối không tự ý mua thuốc kháng virus, không tự ý ngưng thuốc điều trị hoặc sử dụng các bài thuốc truyền miệng không rõ nguồn gốc. Khi phát hiện các triệu chứng bất thường nghi ngờ tổn thương gan, người bệnh cần đến ngay các bệnh viện hoặc cơ sở y tế uy tín để được xét nghiệm chẩn đoán và theo dõi phác đồ chuẩn xác.

Tóm tắt

Viêm gan B là bệnh lý truyền nhiễm mạn tính nguy hiểm nhưng hoàn toàn có thể chủ động phòng ngừa và kiểm soát tốt. Chủ động tiêm phòng vắc xin, quan hệ tình dục an toàn, không dùng chung đồ dùng sắc nhọn và thăm khám kiểm tra chức năng gan định kỳ là chìa khóa bảo vệ sức khỏe bản thân cùng gia đình. Khi có dấu hiệu nghi ngờ, việc sớm gặp bác sĩ chuyên khoa tiêu hóa gan mật sẽ giúp bảo vệ lá gan kịp thời.