Các triệu chứng nấm mắt dễ nhầm lẫn và những lưu ý quan trọng

Triệu chứng nấm mắt là gì?

Nhiễm nấm ở mắt, phổ biến nhất là viêm giác mạc do nấm, xảy ra khi các bào tử nấm thuộc nhóm Fusarium, Aspergillus hoặc Candida xâm nhập và phát triển trên các mô mắt. Giác mạc vốn là một thấu kính trong suốt che chắn phía trước nhãn cầu, khi bị vi nấm tấn công sẽ kích hoạt phản ứng viêm và hình thành các ổ tổn thương. Khác với các bệnh nhiễm khuẩn cấp tính diễn ra ồ ạt, nấm mắt thường ủ bệnh từ vài ngày đến vài tuần và có tiến triển tương đối chậm trong những giai đoạn đầu tiên. Bệnh thường để lại sẹo giác mạc dày đặc hoặc thậm chí dẫn đến thủng giác mạc nếu không được bác sĩ nhãn khoa can thiệp đúng phương pháp y khoa.

Cảm giác cộm ngứa và đỏ mắt âm ỉ ban đầu

Ở giai đoạn đầu, nhiễm nấm ở mắt thường tiến triển âm thầm với cảm giác cộm xốn nhẹ như có hạt bụi hay dị vật nhỏ kẹt trong mi mắt. Người bệnh thường thấy mắt hơi đỏ, chảy nước mắt nhiều hơn bình thường và ngứa râm ran vùng bờ mi.

Chính vì các biểu hiện này rất giống với viêm kết mạc thông thường hoặc kích ứng do gió bụi, nhiều người chủ quan chỉ rửa nước muối hoặc tự mua thuốc nhỏ mắt. Điểm khác biệt quan trọng là tình trạng cộm đỏ do nấm thường không thuyên giảm sau vài ngày mà có xu hướng kéo dài dai dẳng, mức độ khó chịu tăng dần khi chớp mắt.

Đau nhức hốc mắt và hiện tượng tăng nhạy cảm ánh sáng

Khi vi nấm bắt đầu xâm nhập sâu hơn vào nhu mô giác mạc, phản ứng viêm sẽ trở nên rõ rệt hơn. Người bệnh bắt đầu cảm thấy đau nhức sâu bên trong hốc mắt, cơn đau có thể lan lên nửa đầu cùng bên và tăng lên rõ rệt khi tiếp xúc với ánh sáng mặt trời hoặc đèn huỳnh quang.

Hiện tượng sợ ánh sáng khiến người bệnh liên tục phải nheo mắt hoặc nhắm chặt mắt. Khác với viêm giác mạc do vi khuẩn thường gây đau dữ dội ngay từ đầu, nấm mắt có thể khởi phát cơn đau âm ỉ rồi tăng dần theo từng ngày. Ngoài ra, mắt thường tiết dịch nhầy màu trắng đục hoặc hơi vàng bám ở khóe mắt, đặc biệt là sau khi ngủ dậy.

Mờ mắt và xuất hiện đốm trắng đục trên tròng đen

Tổn thương thị lực là dấu hiệu cảnh báo tình trạng nhiễm nấm đã gây tổn hại nghiêm trọng lên cấu trúc trong suốt của giác mạc. Người bệnh sẽ thấy tầm nhìn mờ dần như có một màn sương mỏng che phủ trước mắt, nhìn thấy quầng sáng xung quanh các nguồn đèn vào ban đêm hoặc nhìn đôi.

Khi quan sát kỹ trước gương hoặc qua ánh sáng tập trung, bạn có thể nhận thấy một hoặc nhiều đốm trắng đục nhỏ trên tròng đen. Đây chính là các ổ thâm nhiễm giác mạc do sợi nấm phát triển kết hợp với phản ứng viêm của cơ thể. Bờ của các đốm này thường mờ nhạt, có dạng lông tơ hoặc xuất hiện các tổn thương vệ tinh nhỏ xung quanh ổ thâm nhiễm chính. Khi xuất hiện dấu hiệu này, nguy cơ viêm loét giác mạc đã ở mức báo động.

Bối cảnh khởi phát và những đối tượng có nguy cơ cao

Nấm mắt không tự nhiên xuất hiện trên bề mặt nhãn cầu khỏe mạnh mà thường xâm nhập sau một tổn thương cơ học cụ thể. Trường hợp phổ biến nhất là mắt bị cành cây, lá lúa, hạt bụi nông nghiệp hay đất cát quẹt trúng trong quá trình làm việc, làm vườn. Vi nấm từ môi trường tự nhiên sẽ theo vết xước đó đi thẳng vào nhu mô giác mạc.

Bên cạnh đó, thói quen vệ sinh kính áp tròng không đúng cách, đeo kính qua đêm hoặc dùng nguồn nước máy để ngâm rửa khay kính cũng tạo điều kiện thuận lợi cho nấm phát triển. Những người có tiền sử lạm dụng thuốc nhỏ mắt chứa corticosteroid trong thời gian dài mà không có chỉ định từ bác sĩ cũng đối mặt với nguy cơ rất cao do hàng rào miễn dịch tại chỗ của mắt bị suy yếu nghiêm trọng.

Hành động đúng khi phát hiện các biểu hiện bất thường ở mắt

Tự ý mua các loại thuốc nhỏ mắt phối hợp kháng sinh và kháng viêm có chứa hoạt chất corticosteroid là sai lầm phổ biến nhất khi mắt bị cộm đỏ. Hoạt chất corticosteroid làm ức chế phản ứng viêm tạm thời, có thể khiến mắt bớt đỏ trong một hai ngày đầu nhưng lại tạo cơ hội cho sợi nấm sinh sôi mãnh liệt và ăn thủng giác mạc.

Khi nghi ngờ mắt bị nhiễm nấm hoặc mắt có dấu hiệu bất thường sau chấn thương, người bệnh cần đến ngay bệnh viện mắt hoặc phòng khám chuyên khoa nhãn khoa. Bác sĩ sẽ tiến hành soi đáy mắt, cạo biểu mô giác mạc để soi tươi tìm sợi nấm và nuôi cấy định danh vi nấm nhằm lựa chọn đúng phác đồ kháng nấm đặc hiệu phù hợp cho từng bệnh nhân.

Lưu ý an toàn

Thông tin trong bài viết chỉ mang tính chất tham khảo giáo dục sức khỏe, không thay thế cho chẩn đoán y khoa chuyên sâu. Mọi tổn thương ở mắt đều cần được bác sĩ chuyên khoa nhãn khoa kiểm tra trực tiếp bằng máy sinh hiển vi. Tuyệt đối không tự ý dùng các bài thuốc dân gian đắp lá, nhỏ tinh dầu hoặc tự mua thuốc nhỏ mắt khi chưa có chỉ định. Nếu mắt đau nhức dữ dội, thị lực giảm đột ngột hoặc xuất hiện đốm trắng trên tròng đen, hãy đến ngay cơ sở cấp cứu mắt gần nhất.

Tóm tắt

Nấm mắt là bệnh lý nhãn khoa nguy hiểm nhưng hoàn toàn có thể kiểm soát nếu phát hiện sớm và can thiệp y tế đúng lúc. Khi xuất hiện bất kỳ dấu hiệu cộm xốn, đỏ mắt dai dẳng hoặc suy giảm thị lực sau chấn thương, người bệnh cần tới cơ sở chuyên khoa mắt ngay để được thăm khám chuẩn xác. Tuyệt đối không tự điều trị nhằm bảo vệ thị lực lâu dài.