Các thói quen xấu ảnh hưởng đến răng miệng thường gặp hằng ngày

Thói quen xấu ảnh hưởng đến răng miệng là gì?

Thói quen xấu ảnh hưởng đến răng miệng là tập hợp những hành vi lặp đi lặp lại trong sinh hoạt thường nhật tác động tiêu cực đến men răng, tủy răng, nướu và các cấu trúc nâng đỡ xung quanh. Những thói quen này có thể xuất phát từ phản xạ thần kinh vô thức, sự căng thẳng tâm lý hoặc đơn giản là do nhận thức chưa đúng về phương pháp vệ sinh cá nhân.

Cấu trúc răng miệng vốn có khả năng chịu lực nhai rất lớn nhưng lại tương đối mỏng manh trước các tác động cơ học sai hướng hoặc môi trường hóa học bất lợi. Nếu không được phát hiện và điều chỉnh kịp thời, các thói quen này sẽ dần làm tiêu mòn lớp men bảo vệ, phá vỡ liên kết mô nướu, tạo cơ hội cho vi khuẩn xâm nhập sâu vào tủy răng và xương ổ răng, gây tốn kém nhiều chi phí điều trị phục hình sau này.

Tật nghiến răng và siết chặt hàm

Nghiến răng hoặc siết chặt hai hàm răng vô thức khi ngủ và lúc căng thẳng là tình trạng phổ biến ở nhiều lứa tuổi. Lực ép liên tục và quá mức giữa các bề mặt răng khiến lớp men răng bên ngoài bị mòn vẹt, lộ lớp ngà răng nhạy cảm bên dưới, dẫn đến cảm giác ê buốt mỗi khi tiếp xúc với đồ ăn nóng lạnh.

Về lâu dài, tật nghiến răng không chỉ gây nứt vỡ thân răng, lung lay răng mà còn tạo áp lực nặng nề lên khớp thái dương hàm. Người bệnh thường xuyên thức dậy với cảm giác đau mỏi cơ hàm, nhức vùng thái dương hoặc khó há miệng. Để hạn chế biến chứng, nha sĩ có thể chỉ định đeo máng bảo vệ hàm vào ban đêm kết hợp các liệu pháp giải tỏa căng thẳng tâm lý.

Thói quen dùng răng làm công cụ và nhai vật cứng

Rất nhiều người có thói quen dùng răng cửa để cắn móng tay, cắn chỉ, xé bao bì thực phẩm, nắp chai hoặc nhai đá lạnh. Cấu trúc men răng tuy là mô cứng nhất trong cơ thể nhưng lại giòn và rất dễ tổn thương trước các lực tác động cơ học đột ngột từ vật thể cứng.

Hành động dùng răng làm dụng cụ dễ khiến cạnh cắn của răng bị mẻ, nứt dọc thân răng hoặc gãy vỡ miếng trám răng sẵn có. Ngoài ra, việc cắn móng tay còn đưa vi khuẩn từ bàn tay vào khoang miệng, làm tăng nguy cơ nhiễm khuẩn mô mềm. Hãy luôn chuẩn bị sẵn kéo hoặc đồ mở chuyên dụng thay vì tiện tay dùng răng để giải quyết công việc.

Chải răng sai kỹ thuật và dùng bàn chải lông cứng

Nhiều người lầm tưởng rằng dùng lực chải thật mạnh và chọn bàn chải lông cứng mới có thể đánh bay hết mảng bám thức ăn. Trên thực tế, thao tác chải răng theo chiều ngang với lực quá mạnh hoạt động như một chuyển động cưa mòn, làm khuyết dần lớp men răng ở vùng cổ răng sát viền nướu.

Tác động ma sát thô bạo này còn khiến mô nướu bị trầy xước, teo rút dần và dẫn đến tụt nướu, để lộ bề mặt chân răng vốn không có men bảo vệ. Khi chân răng bị lộ, vi khuẩn rất dễ xâm nhập gây sâu răng chân răng và viêm tủy. Kỹ thuật vệ sinh đúng là sử dụng bàn chải lông mềm, đặt nghiêng và chải nhẹ nhàng theo vòng tròn hoặc vuốt dọc thân răng.

Thói quen ăn vặt liên tục và tiêu thụ nhiều đường

Việc liên tục nhâm nhi đồ ăn vặt, bánh ngọt, kẹo dẻo hoặc uống nước ngọt có ga suốt cả ngày khiến khoang miệng liên tục ở trong môi trường axit. Vi khuẩn thường trú trong khoang miệng sẽ chuyển hóa carbohydrate từ thực phẩm thành axit, tấn công và hòa tan các khoáng chất trong men răng.

Nước bọt đóng vai trò trung hòa axit và tái khoáng hóa men răng tự nhiên, nhưng quá trình này cần có thời gian nghỉ giữa các bữa ăn. Khi ăn vặt liên tục, dòng nước bọt không kịp trung hòa lượng axit dư thừa, khiến nguy cơ sâu răng và xói mòn men răng tăng lên gấp nhiều lần. Nên giới hạn số lần ăn vặt và súc miệng bằng nước lọc sạch sau mỗi lần thưởng thức món ăn.

Hút thuốc lá và lạm dụng đồ uống có cồn

Khói thuốc lá chứa hàng ngàn hóa chất độc hại gây suy giảm tuần hoàn máu tại các mô quanh răng, làm chậm quá trình lành thương và ức chế hệ miễn dịch tại chỗ. Do đó, người hút thuốc có tỷ lệ mắc viêm nha chu, tiêu xương ổ răng và mất răng sớm cao hơn hẳn so với người bình thường.

Bên cạnh thuốc lá, việc lạm dụng rượu bia và đồ uống có cồn cũng làm giảm tiết nước bọt đáng kể, gây ra tình trạng khô miệng mạn tính. Môi trường thiếu nước bọt làm mất đi hàng rào bảo vệ sinh học, tạo điều kiện thuận lợi cho vi khuẩn yếm khí sinh sôi, gây hôi miệng kéo dài và thúc đẩy các tổn thương tiền ung thư niêm mạc miệng.

Lưu ý an toàn

Thông tin trong bài viết mang tính chất phổ biến kiến thức chăm sóc sức khỏe cộng đồng và không thay thế cho chẩn đoán hay phác đồ điều trị chuyên sâu từ bác sĩ nha khoa. Người đọc tuyệt đối không tự ý mua thuốc giảm đau, thuốc kháng sinh hoặc sử dụng các dụng cụ tự chế để can thiệp vấn đề răng miệng tại nhà. Khi nhận thấy răng có dấu hiệu nứt mẻ, đau buốt dữ dội hoặc chảy máu nướu kéo dài, cần đến các cơ sở y tế chuyên khoa Răng Hàm Mặt uy tín để được thăm khám cẩn thận.

Tóm tắt

Bảo vệ sức khỏe răng miệng bắt đầu từ việc nhận diện và loại bỏ các thói quen gây hại hằng ngày. Thay vì đợi đến khi xuất hiện cảm giác đau nhức hay tổn thương cấu trúc răng mới tìm cách can thiệp, mỗi người nên chủ động xây dựng lối sống lành mạnh, chăm sóc răng đúng phương pháp và thăm khám nha khoa định kỳ để duy trì hàm răng vững chắc cùng nụ cười rạng rỡ.