Các phương pháp ngăn ngừa virus đau mắt đỏ lây lan hiệu quả trong cộng đồng

Ngăn ngừa virus đau mắt đỏ lây lan là gì?

Đau mắt đỏ do virus chủ yếu do các chủng Adenovirus, Enterovirus hoặc Coxsackievirus gây ra. Khi xâm nhập vào cơ thể, virus nhân lên nhanh chóng tại lớp màng trong suốt bao phủ lòng trắng và mặt trong mi mắt, gây ra phản ứng viêm kết mạc cấp tính với các triệu chứng như đỏ mắt, cộm xốn, chảy nước mắt và tiết nhiều ghèn dử. Bệnh có khả năng lây lan rất mạnh ngay từ giai đoạn ủ bệnh cho đến khi các biểu hiện lâm sàng thuyên giảm hoàn toàn. Mầm bệnh không chỉ truyền qua tiếp xúc trực tiếp với giọt bắn hay dịch mắt của người bệnh, mà còn tồn tại bền bỉ trên các vật dụng cá nhân, tay nắm cửa, đồ chơi và nguồn nước sinh hoạt, biến các bề mặt này thành trung gian lây truyền nguy hiểm cho cộng đồng.

Vệ sinh tay và hạn chế thói quen chạm vào mắt

Rửa tay thường xuyên bằng xà phòng dưới vòi nước chảy trong ít nhất hai mươi giây là biện pháp then chốt để loại bỏ mầm bệnh. Mọi người nên duy trì thói quen vệ sinh tay sau khi chăm sóc mắt, trước khi ăn uống và sau khi chạm vào các bề mặt dùng chung. Khi không có xà phòng, dung dịch sát khuẩn tay chứa cồn nồng độ tiêu chuẩn là lựa chọn thay thế phù hợp.

Dụi mắt là hành vi nguy hiểm nhất khiến virus từ bàn tay xâm nhập thẳng vào kết mạc, đồng thời làm tăng nguy cơ tổn thương cơ học cho giác mạc. Nếu mắt cảm thấy cộm ngứa hoặc khô ráp, người bệnh có thể sử dụng nước muối sinh lý đẳng trương để rửa nhẹ nhàng, sau đó dùng khăn giấy sạch dùng một lần để thấm khô quanh vùng mi mắt thay vì dùng tay trần chà xát.

Không dùng chung vật dụng sinh hoạt cá nhân

Virus gây đau mắt đỏ tồn tại dai dẳng trong dịch tiết mắt, nước mắt và dịch mũi họng. Do đó, người bệnh cần tuyệt đối sử dụng riêng khăn mặt, khăn tắm, gối ngủ, chăn mền và kính mắt. Khăn mặt sau khi sử dụng cần được giặt sạch bằng xà phòng, phơi dưới ánh nắng mặt trời hoặc sấy khô ở nhiệt độ cao để tiêu diệt mầm bệnh còn sót lại.

Các vật dụng cá nhân như mỹ phẩm trang điểm mắt, kẹp bấm mi và dụng cụ chăm sóc da mặt cũng không được chia sẻ với bất kỳ ai. Những loại mỹ phẩm từng sử dụng trong thời gian mắt bắt đầu có biểu hiện viêm kết mạc nên được loại bỏ để tránh nguy cơ tái nhiễm sau khi mắt đã hồi phục hoàn toàn.

Vệ sinh bề mặt tiếp xúc và không gian sống

Virus có khả năng tồn tại nhiều ngày trên các bề mặt tiếp xúc trong gia đình và nơi làm việc. Việc chủ động lau chùi, khử khuẩn hàng ngày đối với nắm cửa, tay vịn cầu thang, điều khiển từ xa, bàn phím máy tính và điện thoại di động là cực kỳ cần thiết để chặn đứng nguồn lây gián tiếp.

Dung dịch khử khuẩn chứa cồn y tế hoặc dung dịch khử trùng gia dụng thông thường có thể loại bỏ mầm bệnh hiệu quả trên các bề mặt cứng. Khi thực hiện vệ sinh khử khuẩn, người dọn dẹp nên đeo găng tay bảo hộ và mở cửa thông thoáng để không gian sống luôn khô ráo, giảm bớt mật độ lưu hành của các tác nhân gây viêm đường hô hấp và kết mạc.

Hạn chế tiếp xúc gần và tránh nơi đông người

Trong các đợt dịch đau mắt đỏ bùng phát, người bệnh nên chủ động hạn chế đến những nơi tập trung đông người như trường học, công sở, rạp chiếu phim hay các phương tiện giao thông công cộng. Việc tiếp xúc gần ở cự ly hẹp làm gia tăng đáng kể nguy cơ lây truyền qua dịch tiết hô hấp hoặc tiếp xúc tay chân vô tình.

Bể bơi công cộng là môi trường có nguy cơ lây nhiễm chéo rất cao đối với bệnh viêm kết mạc do virus. Nước hồ bơi dù được khử trùng vẫn có thể chứa lượng mầm bệnh nhất định từ người đang ủ bệnh hoặc chưa khỏi hẳn, kết hợp với hóa chất xử lý nước dễ gây kích ứng biểu mô mắt, khiến mắt dễ tổn thương và nhiễm bệnh hơn.

Quy trình vệ sinh dử mắt và sử dụng thuốc nhỏ mắt an toàn

Việc chăm sóc mắt đúng cách giúp giảm tải lượng virus và hạn chế lây lan sang bên mắt còn lại. Người bệnh nên sử dụng tăm bông hoặc gạc y tế vô trùng tẩm nước muối sinh lý để lau sạch dử mắt theo một chiều từ khóe mắt trong ra đuôi mắt ngoài, sau đó vứt bỏ ngay vào thùng rác có nắp đậy kín.

Khi nhỏ mắt, tuyệt đối không để đầu ống thuốc chạm vào mi mắt, lông mi hoặc dịch tiết để tránh làm nhiễm bẩn toàn bộ lọ thuốc. Nếu chỉ một bên mắt bị bệnh, cần chú ý chăm sóc mắt lành trước, mắt bệnh sau và rửa sạch tay giữa các lần thao tác nhằm ngăn ngừa hiện tượng lây nhiễm chéo giữa hai mắt.

Lưu ý an toàn

Các biện pháp phòng ngừa đau mắt đỏ chỉ mang tính chất hỗ trợ bảo vệ sức khỏe và không thay thế cho chẩn đoán y khoa chuyên sâu. Người bệnh tuyệt đối không tự ý mua và sử dụng các loại thuốc nhỏ mắt chứa corticoid hoặc kháng sinh khi chưa có chỉ định của bác sĩ chuyên khoa mắt, bởi việc dùng sai thuốc có thể dẫn đến biến chứng nguy hiểm như loét giác mạc, tăng nhãn áp hoặc suy giảm thị lực. Khi mắt có dấu hiệu đau nhức dữ dội, nhìn mờ, sợ ánh sáng hoặc sưng nề mi mắt nghiêm trọng, cần đến ngay cơ sở y tế để được thăm khám và xử trí kịp thời.

Tóm tắt

Đau mắt đỏ do virus là bệnh lý phổ biến, dễ bùng phát thành đợt dịch nếu thiếu các biện pháp phòng ngừa đồng bộ. Việc giữ gìn vệ sinh cá nhân, vệ sinh bề mặt sinh hoạt và hạn chế tiếp xúc gần đóng vai trò quyết định trong việc cắt đứt chuỗi lây truyền. Khi phát hiện các triệu chứng bất thường ở mắt, người bệnh cần chủ động đi khám chuyên khoa mắt để được đánh giá chính xác, bảo vệ thị lực và ngăn chặn nguy cơ lây lan cho những người xung quanh.