Các cách điều trị giúp làm giảm cơn đau tim

Điều trị cơn đau tim là gì?

Cơn đau tim xảy ra khi một vùng cơ tim bị thiếu máu nuôi dưỡng do động mạch vành bị thu hẹp hoặc tắc nghẽn bởi cục máu đông. Người bệnh thường trải qua cảm giác đau thắt, ép chặt vùng giữa ngực, cơn đau có thể lan lên cổ, hàm, lưng hoặc dọc xuống cánh tay trái kèm theo khó thở, toát mồ hôi lạnh và chóng mặt. Đây là một biến cố tim mạch nguy hiểm đòi hỏi hành động cấp cứu khẩn cấp nhằm tái lập tuần hoàn máu nhanh nhất có thể.

Mục tiêu cốt lõi của điều trị cơn đau tim bao gồm việc làm dịu triệu chứng đau, khôi phục dòng chảy tưới máu cho cơ tim, hạn chế vùng mô tim bị hoại tử và ngăn chặn các rối loạn nhịp tim đe dọa tính mạng. Chiến lược can thiệp kết hợp linh hoạt giữa các biện pháp hồi sức cấp tính tại bệnh viện, kỹ thuật can thiệp tái tưới máu lòng mạch và phác đồ dùng thuốc duy trì phối hợp với điều chỉnh thói quen sinh hoạt mỗi ngày.

Xử trí khẩn cấp ban đầu tại chỗ khi xuất hiện cơn đau tim

Xử trí ban đầu khi cơn đau tim khởi phát có ý nghĩa quyết định đối với khả năng sống còn của mô cơ tim. Ngay khi cảm thấy đau tức ngực dữ dội lan ra cánh tay, vai hoặc hàm, người bệnh cần dừng ngay mọi hoạt động thể chất và chuyển sang tư thế nửa nằm nửa ngồi để giảm tải áp lực cho buồng tim. Việc giữ bình tĩnh và hít thở chậm giúp giảm nhu cầu tiêu thụ oxy của cơ tim đang trong tình trạng thiếu máu cục bộ.

Người nhà cần lập tức gọi cấp cứu 115 và chuẩn bị sẵn các thông tin bệnh án cần thiết. Nếu bệnh nhân trước đó đã được bác sĩ tim mạch thăm khám và kê đơn thuốc giãn mạch nhóm nitrat như nitroglycerin, có thể sử dụng đúng theo chỉ dẫn đã được hướng dẫn từ trước. Trong trường hợp người bệnh rơi vào trạng thái mất ý thức hoặc ngừng tuần hoàn, người xung quanh cần nhanh chóng tiến hành hồi sức tim phổi cơ bản bằng kỹ thuật ép tim ngoài lồng ngực liên tục trong lúc chờ đợi nhân viên y tế đến hỗ trợ.

Điều trị nội khoa cấp tính tại cơ sở y tế chuyên khoa

Tại phòng cấp cứu và đơn vị hồi sức tim mạch, mục tiêu hàng đầu là giảm đau thắt ngực, ổn định huyết động và hạn chế diện tích hoại tử cơ tim. Bệnh nhân thường được hỗ trợ thở oxy nếu độ bão hòa oxy trong máu giảm, đồng thời được dùng thuốc giảm đau chuyên dụng như morphin nhằm giải tỏa cơn đau nghiêm trọng và làm dịu phản ứng lo âu quá mức của hệ thần kinh giao cảm.

Bên cạnh kiểm soát triệu chứng đau, bác sĩ sẽ chỉ định các loại thuốc giãn mạch vành đường truyền tĩnh mạch hoặc ngậm dưới lưỡi để làm giãn nở các nhánh động mạch bị co thắt, cải thiện tưới máu vùng cơ tim thiếu máu. Đồng thời, thuốc chống kết tập tiểu cầu như aspirin kết hợp cùng thuốc chống đông được sử dụng sớm để ngăn chặn huyết khối phát triển thêm. Toàn bộ quá trình này được theo dõi sát sao qua điện tâm đồ liên tục và xét nghiệm men tim nhằm đánh giá chính xác mức độ tổn thương.

Can thiệp tái tưới máu và phẫu thuật mạch vành chuyên sâu

Khi xác định cơn đau tim bắt nguồn từ tắc nghẽn hoàn toàn hoặc một phần động mạch vành, can thiệp tái tưới máu cơ học là biện pháp điều trị tiêu chuẩn vàng cần thực hiện càng sớm càng tốt trong khung giờ vàng. Can thiệp mạch vành qua da là kỹ thuật luồn ống thông qua động mạch quay ở cổ tay hoặc động mạch đùi lên tim, sau đó dùng bóng chuyên dụng nong rộng vị trí lòng mạch bị hẹp và đặt khung đỡ kim loại hay còn gọi là stent phủ thuốc để giữ cho lòng mạch luôn thông suốt.

Đối với những bệnh nhân có tổn thương xơ vữa phức tạp tại nhiều nhánh động mạch vành chính hoặc chức năng co bóp thất trái suy giảm nặng, phẫu thuật bắc cầu động mạch vành sẽ được cân nhắc. Phương pháp ngoại khoa này sử dụng một đoạn mạch máu lấy từ tĩnh mạch chân hoặc động mạch vú trong để tạo đường dẫn máu mới đi vòng qua đoạn tắc nghẽn, khôi phục dòng máu nuôi dưỡng các vùng cơ tim bị thiếu máu cục bộ.

Điều trị duy trì và phục hồi chức năng tim mạch sau cơn đau

Sau giai đoạn cấp cứu, điều trị duy trì lâu dài là yếu tố then chốt giúp kiểm soát triệu chứng đau thắt ngực mạn tính và ngăn ngừa cơn nhồi máu tái phát. Phác đồ nội khoa thường phối hợp nhiều nhóm thuốc bao gồm thuốc ức chế thụ thể beta giao cảm nhằm hạ nhịp tim và giảm nhu cầu tiêu thụ oxy, thuốc ức chế men chuyển hoặc chẹn thụ thể angiotensin giúp bảo vệ cấu trúc buồng tim và hạ áp lực lòng mạch.

Song song đó, nhóm thuốc statin liều cao được chỉ định để hạ nồng độ cholesterol lipoprotein tỷ trọng thấp trong máu, đồng thời ổn định mảng xơ vữa nhằm giảm thiểu nguy cơ nứt vỡ. Bệnh nhân cũng cần tham gia chương trình phục hồi chức năng tim mạch có định hướng, thực hiện chế độ dinh dưỡng Địa Trung Hải giàu rau quả, hạn chế natri và chất béo bão hòa, kết hợp tập thể dục nhẹ nhàng đều đặn theo tư vấn của chuyên gia để khôi phục thể lực an toàn.

Lưu ý an toàn

Mọi thông tin trong bài viết chỉ mang tính chất giáo dục sức khỏe phổ quát và không thể thay thế cho chẩn đoán hay điều trị y khoa trực tiếp từ bác sĩ chuyên khoa tim mạch. Cơn đau tim là một tình trạng khẩn cấp đe dọa tính mạng; người bệnh tuyệt đối không được tự ý mua thuốc uống, không cạo gió, không châm chích đầu ngón tay hay trì hoãn thời gian đến bệnh viện. Việc sử dụng hoặc ngừng bất kỳ loại thuốc trợ tim, thuốc huyết áp hay thuốc hạ cholesterol nào cần phải có chỉ định cụ thể của bác sĩ điều trị dựa trên kết quả thăm khám lâm sàng.

Tóm tắt

Cơn đau tim là tình trạng y khoa khẩn cấp đòi hỏi sự can thiệp nhanh chóng và chính xác từ cơ sở y tế. Việc hiểu rõ các phương pháp điều trị từ cấp cứu ban đầu, can thiệp tái tưới máu đến phục hồi dài hạn giúp người bệnh bảo toàn chức năng tim và giảm thiểu tái phát. Chủ động duy trì lối sống lành mạnh và tuân thủ chặt chẽ chỉ định của bác sĩ tim mạch là nền tảng cốt lõi để giữ gìn trái tim khỏe mạnh.