Các phương pháp cắt trĩ phổ biến và những điều cần biết
Nội dung chỉ cung cấp thông tin tham khảo, không thay thế chẩn đoán, khám hoặc điều trị của người hành nghề y tế. Không tự ý dùng, ngừng hoặc thay đổi thuốc dựa trên bài viết.
Cắt trĩ là can thiệp ngoại khoa nhằm loại bỏ hoặc giảm lượng máu nuôi các búi trĩ phì đại, thường được cân nhắc khi điều trị nội khoa hoặc thay đổi lối sống không còn mang lại hiệu quả. Tùy thuộc vào loại trĩ nội, trĩ ngoại hay trĩ hỗn hợp và mức độ sa búi trĩ, bác sĩ chuyên khoa tiêu hóa hoặc ngoại hậu môn trực tràng sẽ chỉ định kỹ thuật can thiệp phù hợp.
Việc tìm hiểu rõ ưu điểm, hạn chế và chỉ định của từng phương pháp cắt trĩ giúp người bệnh chuẩn bị tâm lý vững vàng, chủ động trao đổi với nhân viên y tế để lựa chọn giải pháp an toàn và hạn chế tối đa nguy cơ tái phát.
Phương pháp cắt trĩ
Bệnh trĩ hình thành do sự giãn nở quá mức của các đám rối tĩnh mạch ở vùng hậu môn và trực tràng dưới. Khi búi trĩ tiến triển nặng, xuất hiện các biến chứng như sa nghẹt, tắc mạch hoặc chảy máu kéo dài gây thiếu máu, các biện pháp can thiệp ngoại khoa sẽ được đưa vào xem xét. Mục tiêu chính của phẫu thuật cắt trĩ là loại bỏ triệt để tổ chức trĩ bệnh lý, giải phóng triệu chứng khó chịu, phục hồi chức năng giải phẫu bình thường của ống hậu môn và bảo toàn tối đa hoạt động của cơ thắt hậu môn. Quyết định can thiệp phẫu thuật luôn cần sự thăm khám cẩn trọng từ bác sĩ ngoại khoa tiêu hóa, dựa trên đánh giá cụ thể về giai đoạn bệnh, thể trạng chung và tiền sử bệnh lý đi kèm của từng người bệnh.
Phương pháp phẫu thuật cắt trĩ truyền thống
Phẫu thuật cắt trĩ kinh điển bao gồm hai kỹ thuật phổ biến là phương pháp Milligan Morgan và phương pháp Ferguson. Với kỹ thuật Milligan Morgan, bác sĩ ngoại khoa sẽ tiến hành bộc lộ, thắt cuống mạch và cắt bỏ từng búi trĩ riêng biệt, sau đó để hở vết thương cho mô hạt tự liền sẹo từ đáy lên. Trong khi đó, kỹ thuật Ferguson thực hiện việc khâu đóng kín niêm mạc sau khi cắt bỏ tổ chức búi trĩ. Ưu điểm nổi bật của nhóm phương pháp truyền thống là xử lý triệt để được cả trĩ nội sa độ nặng, trĩ ngoại kích thước lớn và trĩ hỗn hợp phức tạp với tỷ lệ tái phát tương đối thấp. Tuy nhiên, do can thiệp trực tiếp vào vùng da nhạy cảm dưới đường lược nơi có nhiều thụ cảm thể cảm giác, người bệnh thường phải đối mặt với cảm giác đau đớn nhiều sau mổ và cần thời gian chăm sóc vết thương kéo dài từ vài tuần đến hơn một tháng để hồi phục hoàn toàn.
Phương pháp phẫu thuật cắt trĩ Longo
Phương pháp Longo là kỹ thuật sử dụng máy khâu bấm tròn chuyên dụng để đồng thời cắt bỏ một khoanh niêm mạc và dưới niêm mạc phía trên đường lược, sau đó bấm nối hai đầu niêm mạc lại với nhau. Kỹ thuật này làm gián đoạn nguồn máu nuôi đến các búi trĩ nội, khiến tổ chức trĩ dần teo nhỏ lại, đồng thời kéo đệm hậu môn sa tụt trở về đúng vị trí giải phẫu ban đầu. Nhờ đường cắt nằm hoàn toàn ở vùng niêm mạc không có thụ cảm thể thần kinh cảm giác đau, phẫu thuật Longo giúp người bệnh giảm đau rõ rệt sau mổ, rút ngắn thời gian nằm viện và có thể nhanh chóng trở lại sinh hoạt thường ngày sau vài ngày. Mặc dù vậy, phương pháp này thường chỉ thích hợp cho các trường hợp trĩ nội độ ba, độ bốn hoặc trĩ vòng, đòi hỏi chi phí thiết bị tiêu hao cao hơn và không xử lý được các búi trĩ ngoại đơn thuần.
Kỹ thuật triệt mạch trĩ dưới hướng dẫn siêu âm Doppler
Kỹ thuật triệt mạch trĩ dưới hướng dẫn của đầu dò siêu âm Doppler, thường được biết đến với tên gọi THD, là một can thiệp ít xâm lấn hiện đại. Bác sĩ sử dụng sóng siêu âm để xác định chính xác các nhánh động mạch trực tràng trên cấp máu cho búi trĩ, sau đó tiến hành khâu thắt các nhánh mạch này lại. Khi nguồn cung cấp máu bị ngắt, áp lực trong búi trĩ giảm đi nhanh chóng, giúp tổ chức trĩ co lại và giảm thiểu tình trạng chảy máu. Sau đó, phần niêm mạc trĩ sa cũng có thể được khâu treo cố định vào thành trực tràng. Do không cắt bỏ mô niêm mạc và không tạo vết mổ hở ở ống hậu môn, phương pháp này ít gây đau đớn, hạn chế tối đa nguy cơ biến chứng chảy máu hoặc tổn thương cơ thắt hậu môn. Thủ thuật phù hợp với trĩ nội độ hai và độ ba nhưng cần bác sĩ có kỹ năng chuyên môn sâu để định vị mạch máu chuẩn xác.
Chăm sóc phục hồi sau khi thực hiện can thiệp cắt trĩ
Quá trình hồi phục sau phẫu thuật cắt trĩ đóng vai trò quyết định đến kết quả điều trị và khả năng phòng ngừa biến chứng hậu phẫu. Người bệnh cần tuân thủ nghiêm ngặt chế độ ăn giàu chất xơ từ rau củ quả, uống đủ nước mỗi ngày để giữ phân luôn mềm, tránh hiện tượng táo bón gây rặn mạnh làm tổn thương vết mổ. Việc vệ sinh vùng hậu môn sạch sẽ bằng nước ấm sau mỗi lần đại tiện và ngâm hậu môn theo hướng dẫn của bác sĩ điều trị giúp giảm đau, chống viêm nhiễm và kích thích lưu thông máu tại chỗ. Ngoài ra, người bệnh nên vận động nhẹ nhàng, tránh ngồi lâu hoặc mang vác vật nặng trong những tuần đầu tiên. Nếu xuất hiện dấu hiệu bất thường như chảy máu tươi liên tục, sốt cao, bí tiểu hoặc đau rát dữ dội không thuyên giảm, người bệnh cần liên hệ ngay với cơ sở y tế để được xử trí kịp thời.
So sánh một số phương pháp can thiệp trĩ phổ biến
| Phương pháp | Nguyên lý can thiệp | Mức độ đau sau mổ | Chỉ định phổ biến |
|---|---|---|---|
| Cắt trĩ truyền thống | Cắt bỏ trực tiếp búi trĩ dưới đường lược | Đau nhiều, cần chăm sóc vết thương | Trĩ nội độ nặng, trĩ ngoại, trĩ hỗn hợp |
| Phẫu thuật Longo | Cắt khoanh niêm mạc và khâu nối bằng máy trên đường lược | Ít đau, phục hồi nhanh | Trĩ nội độ 3, độ 4, trĩ vòng |
| Triệt mạch trĩ THD | Khâu thắt động mạch nuôi trĩ dưới hướng dẫn Doppler | Ít đau, bảo tồn cấu trúc giải phẫu | Trĩ nội độ 2, độ 3 chảy máu nhiều |
Lưu ý an toàn
Phẫu thuật cắt trĩ là thủ thuật ngoại khoa cần được chỉ định và thực hiện bởi bác sĩ chuyên khoa ngoại tiêu hóa tại các bệnh viện có đủ trang thiết bị đạt chuẩn. Người bệnh tuyệt đối không tự ý áp dụng các biện pháp truyền miệng, đắp lá thuốc không rõ nguồn gốc vào vùng hậu môn hoặc tự mua thuốc cầm máu tại nhà. Mọi quyết định can thiệp cần căn cứ vào kết quả thăm khám trực tiếp và tư vấn y khoa cụ thể để tránh các rủi ro nhiễm trùng, hẹp hậu môn hay rối loạn tự chủ cơ thắt.
Tóm tắt
Hiện nay y học đã phát triển nhiều phương pháp can thiệp trĩ từ phẫu thuật kinh điển đến các kỹ thuật ít xâm lấn hiện đại, mỗi phương pháp đều có ưu điểm và phạm vi áp dụng riêng biệt. Việc chủ động đi khám sớm tại các cơ sở y tế chuyên khoa giúp người bệnh được chẩn đoán chính xác và lựa chọn giải pháp can thiệp an toàn, phù hợp nhất với tình trạng sức khỏe cụ thể.
Nguồn tham khảo
- British Journal of Surgery: 352 Systematic Review and Meta Analysis: Transanal Hemorrhoidal Dearterialization (THD) versus Milligan-Morgan Hemorrhoidectomy (MMH) in Grade III/IV Hemorrhoids
- Research Square Platform LLC: Milligan-Morgan hemorrhoidectomy combined with non-Doppler hemorrhoidal artery ligation for the treatment of grade III/IV hemorrhoids: A single centre retrospective study
FAQ – Câu hỏi thường gặp
Phẫu thuật cắt trĩ có đau nhiều không?
Mức độ đau phụ thuộc vào từng kỹ thuật. Các phương pháp can thiệp trên đường lược như Longo hoặc THD thường ít gây đau đớn, trong khi mổ truyền thống có thể gây đau nhiều hơn và cần dùng thuốc kiểm soát đau theo hướng dẫn y khoa.
Sau khi cắt trĩ bao lâu thì có thể sinh hoạt bình thường?
Với các kỹ thuật ít xâm lấn như Longo hay triệt mạch THD, người bệnh thường có thể đi lại nhẹ nhàng sau một đến hai ngày. Riêng phẫu thuật cắt trĩ truyền thống có thể cần từ hai đến bốn tuần để vết thương liền sẹo hoàn toàn.
Bệnh trĩ có tái phát sau khi đã phẫu thuật cắt bỏ không?
Can thiệp ngoại khoa giúp loại bỏ các búi trĩ hiện hữu nhưng bệnh vẫn có nguy cơ tái phát nếu người bệnh duy trì chế độ ăn thiếu chất xơ, uống ít nước, ít vận động hoặc thường xuyên bị táo bón kéo dài sau mổ.
Khi nào người mắc bệnh trĩ cần được chỉ định phẫu thuật?
Can thiệp phẫu thuật thường được chỉ định khi trĩ nội tiến triển đến độ ba hoặc độ bốn, búi trĩ sa nghẹt, hình thành huyết khối gây tắc mạch đau đớn, chảy máu nhiều gây thiếu máu hoặc khi điều trị bảo tồn thất bại.
Chế độ ăn uống sau khi cắt trĩ cần lưu ý những gì?
Người bệnh nên tăng cường thực phẩm giàu chất xơ, uống đủ nước mỗi ngày, ăn thức ăn mềm dễ tiêu và tránh xa đồ ăn cay nóng hoặc rượu bia nhằm giữ phân mềm, hạn chế tối đa áp lực rặn lên vết mổ.
