Các loại thuốc điều trị ung thư vú thường được sử dụng

Thuốc điều trị ung thư vú là gì?

Ung thư vú là bệnh lý ác tính bắt nguồn từ các tế bào biểu mô của ống dẫn sữa hoặc tiểu thùy tuyến vú. Điều trị nội khoa bằng thuốc hay còn gọi là điều trị toàn thân, là phương pháp đưa các hoạt chất vào tuần hoàn máu để tìm kiếm và tiêu diệt các tế bào ung thư trên khắp cơ thể, kể cả những ổ vi di căn tiềm ẩn mà phẫu thuật hay xạ trị không thể chạm tới.

Sự phát triển của sinh học phân tử đã chia ung thư vú thành nhiều phân nhóm phụ dựa trên sự hiện diện của thụ thể estrogen, thụ thể progesterone và thụ thể HER2. Mỗi phân nhóm có cơ chế sinh bệnh và độ nhạy cảm khác nhau đối với từng loại thuốc. Nhờ đó, việc dùng thuốc ngày nay đã chuyển dần sang hướng cá thể hóa, giúp tối ưu hóa hiệu quả triệt tiêu khối u, đồng thời hạn chế tối đa các độc tính không mong muốn cho người bệnh.

Hóa trị toàn thân tiêu diệt tế bào ác tính

Hóa trị là biện pháp điều trị toàn thân sử dụng các hoạt chất gây độc tế bào nhằm tiêu diệt hoặc ức chế sự nhân lên nhanh chóng của tế bào ác tính. Phương pháp này có thể được chỉ định trước phẫu thuật nhằm thu nhỏ kích thước khối u, hoặc sau phẫu thuật nhằm tiêu diệt các tế bào ung thư còn sót lại và giảm nguy cơ tái phát xa. Trong giai đoạn muộn hoặc di căn, hóa trị đóng vai trò kiểm soát sự phát triển của bệnh và giảm nhẹ triệu chứng.

Các phác đồ hóa trị thường kết hợp nhiều nhóm thuốc khác nhau theo từng chu kỳ nhất định, xen kẽ với các khoảng thời gian nghỉ để cơ thể kịp phục hồi. Các nhóm thuốc phổ biến bao gồm nhóm anthracycline như doxorubicin, epirubicin kết hợp cùng nhóm taxane như paclitaxel, docetaxel hoặc các thuốc alkyl hóa như cyclophosphamide. Việc lựa chọn phác đồ phụ thuộc vào đánh giá chuyên môn của bác sĩ về loại khối u, tuổi tác và các bệnh lý nền đi kèm.

Liệu pháp nội tiết cho khối u nhạy cảm hormone

Liệu pháp nội tiết tố được chỉ định cho các trường hợp ung thư vú có thụ thể estrogen hoặc thụ thể progesterone dương tính. Khoảng hai phần ba số ca mắc ung thư vú thuộc nhóm này, nơi hormone sinh dục nữ đóng vai trò kích thích sự tăng trưởng của khối u. Bằng cách ngăn chặn tác động của estrogen hoặc làm giảm nồng độ hormone này trong cơ thể, thuốc giúp kìm hãm tế bào ung thư phát triển.

Các nhóm thuốc nội tiết chính gồm chất điều biến thụ thể estrogen chọn lọc như tamoxifen, thường dùng cho phụ nữ trước hoặc sau mãn kinh. Với phụ nữ đã mãn kinh, nhóm thuốc ức chế men aromatase như anastrozole, letrozole và exemestane là lựa chọn hàng đầu nhờ khả năng ngăn cản chuyển đổi androgen thành estrogen ở các mô ngoại vi. Bên cạnh đó, các thuốc đối kháng thụ thể estrogen hoàn toàn như fulvestrant hoặc các thuốc ức chế chức năng buồng trứng cũng được áp dụng linh hoạt theo từng tình trạng bệnh.

Liệu pháp nhắm trúng đích thụ thể phân tử

Liệu pháp nhắm trúng đích tác động chọn lọc vào các đặc điểm phân tử hoặc thụ thể đặc thù của tế bào ung thư, giúp hạn chế tổn hại lên các tế bào lành xung quanh so với hóa trị truyền thống. Khoảng hai mươi phần trăm trường hợp ung thư vú có sự biểu hiện quá mức của thụ thể yếu tố tăng trưởng biểu bì người số hai, khiến khối u có xu hướng phát triển nhanh và xâm lấn mạnh.

Đối với nhóm này, các kháng thể đơn dòng như trastuzumab và pertuzumab là nền tảng điều trị giúp gắn vào thụ thể và ngăn tín hiệu sinh trưởng tế bào. Ngoài ra, các thuốc phân tử nhỏ ức chế tyrosine kinase như lapatinib hoặc liên hợp kháng thể phối hợp hoạt chất độc tế bào như trastuzumab emtansine đem lại hiệu quả kiểm soát bệnh vượt trội. Bệnh nhân luôn được xét nghiệm mô bệnh học kỹ lưỡng trước khi chỉ định để đảm bảo thuốc mang lại lợi ích thực tế.

Các liệu pháp trúng đích thế hệ mới và miễn dịch

Những tiến bộ y học gần đây đã bổ sung thêm nhiều lựa chọn quan trọng cho điều trị ung thư vú tiến triển hoặc kháng trị. Nhóm thuốc ức chế kinase phụ thuộc cyclin số bốn và số sáu bao gồm palbociclib, ribociclib và abemaciclib khi kết hợp cùng liệu pháp nội tiết giúp trì hoãn đáng kể thời gian tiến triển của khối u giai đoạn di căn có thụ thể hormone dương tính.

Bên cạnh đó, các chất ức chế PARP như olaparib và talazoparib mang lại hiệu quả cao cho bệnh nhân mang đột biến gen BRCA di truyền. Liệu pháp miễn dịch với các thuốc ức chế điểm kiểm soát miễn dịch như pembrolizumab cũng được chỉ định cho ung thư vú thể tam âm có biểu hiện phối tử PD-L1, giúp kích hoạt hệ miễn dịch tự nhiên của cơ thể nhận diện và tiêu diệt các tế bào ác tính một cách bền vững.

Lưu ý an toàn

Tất cả các loại thuốc điều trị ung thư vú đều là thuốc kê đơn đặc biệt và bắt buộc phải được chỉ định, theo dõi chặt chẽ bởi bác sĩ chuyên khoa ung bướu. Người bệnh tuyệt đối không tự ý mua thuốc, không thay đổi liều lượng hay sử dụng các bài thuốc truyền miệng không rõ nguồn gốc. Mọi dấu hiệu bất thường như sốt cao, khó thở, nôn ói liên tục hoặc đau ngực cần được thông báo ngay cho cơ sở y tế điều trị.

Tóm tắt

Điều trị ung thư vú bằng thuốc là phương pháp toàn thân đóng vai trò then chốt trong kiểm soát và nâng cao tiên lượng bệnh. Người bệnh cần tuân thủ đúng phác đồ điều trị của bác sĩ chuyên khoa ung bướu, theo dõi sát các phản ứng phụ và duy trì chế độ sinh hoạt, dinh dưỡng lành mạnh để nâng cao thể trạng.