Các di chứng hậu COVID-19 có nguy hiểm không và cách chăm sóc

Di chứng hậu COVID-19 là gì?

Hội chứng hậu COVID-19, hay còn được gọi là tình trạng COVID-19 kéo dài, dùng để chỉ tập hợp các triệu chứng lâm sàng mới phát sinh, tái phát hoặc tiếp tục tồn tại sau đợt nhiễm cấp tính tối thiểu 4 tuần mà không thể giải thích bằng bất kỳ chẩn đoán y khoa nào khác. Hội chứng này có thể xảy ra ở mọi lứa tuổi, bao gồm cả những người từng mắc bệnh ở mức độ nhẹ hoặc không có triệu chứng ban đầu.

Cơ chế bệnh sinh hiện nay được cho là liên quan đến phản ứng viêm mạn tính kéo dài, rối loạn điều hòa hệ miễn dịch, tổn thương vi mạch máu hoặc sự tồn lưu của các mảnh kháng nguyên virus trong mô tế bào. Tình trạng này có thể ảnh hưởng đồng thời đến nhiều cơ quan trong cơ thể, bao gồm phổi, tim mạch, hệ thần kinh, đường tiêu hóa và thận, đòi hỏi quá trình theo dõi toàn diện.

Các biểu hiện phổ biến thường gặp sau khi khỏi bệnh

Sau giai đoạn nhiễm virus cấp tính, nhiều người tiếp tục gặp phải tình trạng mệt mỏi mạn tính, hụt hơi khi leo cầu thang, ho kéo dài, đau đầu, chóng mặt hoặc suy giảm trí nhớ tạm thời hay còn gọi là sương mù não. Một số trường hợp gặp tình trạng rối loạn giấc ngủ, lo âu kéo dài, đau mỏi cơ khớp hoặc thay đổi vị giác và khứu giác.

Những biểu hiện này thường mang tính chất dao động, có những ngày người bệnh cảm thấy khỏe mạnh nhưng triệu chứng có thể quay trở lại sau khi làm việc gắng sức hoặc căng thẳng tâm lý. Việc nhận biết sớm và ghi chép lại các biểu hiện bất thường sẽ hỗ trợ bác sĩ chuyên khoa đánh giá chính xác mức độ ảnh hưởng của hội chứng này lên cơ thể.

Mức độ nguy hiểm của các biến chứng tim mạch và hô hấp

Phần lớn các triệu chứng hậu COVID-19 như mệt mỏi hay ho khan kéo dài không đe dọa trực tiếp đến tính mạng nhưng làm suy giảm đáng kể chất lượng sống và hiệu suất lao động hàng ngày của người bệnh. Tuy nhiên, mức độ nguy hiểm thực sự nằm ở các tổn thương thực thể âm thầm tại hệ hô hấp và tim mạch nếu không được phát hiện kịp thời.

Một số biến chứng nghiêm trọng đã được y văn ghi nhận bao gồm xơ hóa phổi tiến triển gây suy giảm thông khí mạn tính, viêm cơ tim, rối loạn nhịp tim hoặc hình thành huyết khối gây tắc mạch phổi và đột quỵ não. Những người có tiền sử bệnh tim mạch, đái tháo đường, bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính hoặc từng điều trị hồi sức tích cực cần đặc biệt cẩn trọng trước các biến chứng tiềm ẩn này.

Thời điểm cần đến cơ sở y tế thăm khám ngay lập tức

Người bệnh cần đến ngay cơ sở y tế hoặc bệnh viện đa khoa có chuyên khoa tim mạch và hô hấp nếu xuất hiện các dấu hiệu cảnh báo khẩn cấp. Những biểu hiện nguy hiểm bao gồm khó thở dữ dội ngay cả khi nghỉ ngơi, đau thắt ngực lan ra vai hoặc cánh tay, ho ra máu, nhịp tim đập nhanh dồn dập kèm choáng váng hoặc ngất xỉu đột ngột.

Bên cạnh đó, các dấu hiệu thần kinh cấp tính như yếu liệt nửa người, méo miệng, nói ngọng hoặc lú lẫn bất thường cũng đòi hỏi sự can thiệp y tế tức thì để loại trừ tai biến mạch máu não. Việc phát hiện sớm các bất thường này giúp ngăn ngừa di chứng vĩnh viễn và bảo vệ tính mạng cho người bệnh.

Biện pháp chăm sóc và hỗ trợ phục hồi sức khỏe an toàn

Chế độ dinh dưỡng cân bằng đóng vai trò thiết yếu giúp cơ thể tái tạo năng lượng và phục hồi các mô bị tổn thương. Bữa ăn hàng ngày nên ưu tiên thực phẩm giàu đạm dễ tiêu, rau xanh, trái cây tươi giàu vitamin và chất khoáng, đồng thời đảm bảo uống đủ nước ấm để làm loãng dịch đờm nhớt đường hô hấp.

Ngoài ra, người bệnh cần thiết lập chu kỳ ngủ đủ giấc, tránh thức khuya và học cách thư giãn tinh thần để giảm bớt căng thẳng hệ thần kinh. Các bài tập thở chúm môi, thở cơ hoành cùng việc vận động nhẹ nhàng theo mức độ dung nạp của cơ thể sẽ thúc đẩy trao đổi khí tại phế nang và nâng cao thể trạng dần dần theo thời gian.

Lưu ý an toàn

Các thông tin y khoa trong bài viết mang tính chất tham khảo kiến thức thường thức và không thể thay thế cho chẩn đoán trực tiếp của bác sĩ. Người bệnh tuyệt đối không tự ý mua và sử dụng các loại thuốc kê đơn như kháng sinh, kháng đông, corticoid hoặc thực phẩm chức năng không rõ nguồn gốc. Khi có triệu chứng bất thường, người bệnh cần đến bệnh viện uy tín để được thăm khám toàn diện.

Tóm tắt

Phần lớn di chứng hậu COVID-19 sẽ thuyên giảm dần khi được chăm sóc đúng cách và theo dõi y tế phù hợp. Người bệnh không nên quá hoang mang nhưng cũng không được chủ quan trước các dấu hiệu bất thường về tim mạch hay hô hấp. Việc đi khám đúng chuyên khoa là giải pháp an toàn và hiệu quả nhất để bảo vệ sức khỏe lâu dài.