Các biểu hiện nhiễm trùng mắt thường gặp và thời điểm cần đi khám
Nội dung chỉ cung cấp thông tin tham khảo, không thay thế chẩn đoán, khám hoặc điều trị của người hành nghề y tế. Không tự ý dùng, ngừng hoặc thay đổi thuốc dựa trên bài viết.
Nhiễm trùng mắt là thuật ngữ chỉ tình trạng viêm nhiễm xảy ra khi các tác nhân vi sinh vật như vi khuẩn, virus hoặc nấm xâm nhập vào mắt. Các vị trí dễ bị tổn thương nhất bao gồm kết mạc, giác mạc, bờ mi và tuyến lệ. Tình trạng này có thể xuất hiện ở một hoặc cả hai bên mắt với nhiều mức độ khác nhau.
Người bị nhiễm trùng mắt thường gặp phải các triệu chứng khó chịu như đỏ mắt, cộm ngứa, tăng tiết dịch ghèn hoặc sợ ánh sáng. Nếu được phát hiện sớm và xử trí phù hợp dưới sự hướng dẫn y khoa, phần lớn trường hợp có thể phục hồi tốt mà không để lại di chứng.
Nhiễm trùng mắt là gì?
Nhiễm trùng mắt xảy ra khi các bề mặt bảo vệ của nhãn cầu hoặc các tổ chức phụ cận bị vi sinh vật tấn công. Tác nhân phổ biến nhất là virus gây viêm kết mạc dịch, vi khuẩn tụ cầu hoặc liên cầu, và một số loại vi nấm hoặc ký sinh trùng qua việc dùng kính áp tròng không đúng cách. Mắt là cơ quan nhạy cảm với cấu trúc mô tinh vi, vì vậy bất kỳ phản ứng viêm nào cũng có thể gây kích ứng màng bọc, phù nề mi mắt và làm rối loạn màng phim nước mắt. Mức độ nhiễm khuẩn có thể nhẹ và tự giới hạn trong vài ngày, nhưng cũng có thể tiến triển sâu vào mô giác mạc gây viêm loét đe dọa chức năng thị giác. Việc hiểu rõ các biểu hiện lâm sàng ban đầu giúp người bệnh chủ động theo dõi và tìm kiếm can thiệp y tế đúng lúc.
Đỏ mắt và cảm giác cộm xốn như có dị vật
Đỏ mắt là một trong những phản ứng sớm nhất và dễ quan sát nhất khi mắt bị nhiễm trùng. Hiện tượng này xuất hiện do các mạch máu nông ở màng kết mạc bị giãn nở nhằm đưa các tế bào miễn dịch đến vị trí viêm. Màu đỏ có thể lan tỏa toàn bộ lòng trắng hoặc tập trung nhiều hơn ở khóe mắt và rìa mi. Đi kèm với tình trạng cương tụ mạch máu là cảm giác cộm xốn, nhức nhối hoặc ngứa ngáy giống như có hạt bụi hay cát mắc kẹt bên trong mắt. Người bệnh thường có phản xạ muốn dụi mắt liên tục để giải tỏa sự khó chịu, tuy nhiên hành động này có thể làm trầy xước biểu mô bề mặt giác mạc và khiến tình trạng nhiễm khuẩn lan rộng hơn. Mức độ đỏ mắt có thể tăng dần trong một đến hai ngày đầu tùy thuộc vào mức độ phản ứng viêm của từng cá nhân.
Tăng tiết dịch nhầy và đóng vảy ghèn ở bờ mi
Sự thay đổi về tính chất và số lượng dịch tiết ở mắt là dấu hiệu quan trọng phản ánh tình trạng nhiễm trùng. Khi bị kích thích bởi tác nhân gây bệnh, mắt sẽ tăng tiết nước mắt sinh lý kết hợp với xác tế bào bạch cầu và chất nhầy tạo thành ghèn mắt. Ở các trường hợp nhiễm khuẩn, dịch tiết thường có màu vàng nhạt hoặc xanh lục, đặc quánh và có xu hướng làm dính chặt hai mi mắt lại với nhau sau khi ngủ dậy. Ngược lại, nhiễm trùng do virus hoặc kích ứng nhẹ thường tạo ra chất dịch trong, loãng như nước và tiết ra liên tục. Việc dịch tiết ứ đọng nhiều ở khóe mắt không chỉ gây cản trở tầm nhìn tạm thời mà còn tạo điều kiện cho vi khuẩn tiếp tục sinh sôi nếu không được vệ sinh sạch sẽ bằng nước muối sinh lý vô trùng.
Sưng phù mi mắt và tăng tính nhạy cảm với ánh sáng
Phản ứng viêm tại tổ chức mắt thường kéo theo tình trạng phù nề mí mắt trên hoặc mi dưới. Mi mắt có thể trở nên căng mọng, sụp nhẹ và ấm hơn so với vùng da xung quanh do ứ đọng dịch viêm. Bên cạnh đó, tình trạng nhạy cảm với ánh sáng hay còn gọi là chứng sợ ánh sáng là biểu hiện rất đáng chú ý. Khi tiếp xúc với ánh sáng mặt trời hoặc ánh đèn điện cường độ cao, mắt bị kích thích mạnh, gây nhói buốt và co thắt mi khiến người bệnh khó mở to mắt. Biểu hiện sợ ánh sáng rõ rệt thường gợi ý rằng phản ứng viêm đã bắt đầu ảnh hưởng đến giác mạc hoặc các cấu trúc sâu hơn bên trong nhãn cầu, đòi hỏi sự thăm khám cẩn trọng của bác sĩ nhãn khoa.
Những biểu hiện cảnh báo tổn thương mắt nghiêm trọng
Một số triệu chứng tại mắt không đơn thuần là khó chịu bề mặt mà cảnh báo nguy cơ tổn thương sâu cần được can thiệp y tế khẩn cấp. Dấu hiệu đáng lo ngại nhất là tình trạng suy giảm thị lực đột ngột, nhìn mờ, nhìn đôi hoặc thấy quầng sáng xung quanh nguồn sáng. Cơn đau nhức mắt dữ dội lan lên vùng trán hoặc nửa đầu, cảm giác căng tức hốc mắt kèm theo buồn nôn cũng là dấu hiệu nguy hiểm. Ngoài ra, sự xuất hiện của các đốm trắng đục trên tròng đen biểu thị tổn thương loét giác mạc nghiêm trọng. Khi xuất hiện bất kỳ dấu hiệu nào trong số này, người bệnh cần đến ngay cơ sở y tế chuyên khoa Mắt để được thăm khám chi tiết, tránh nguy cơ suy giảm thị lực vĩnh viễn.
Lưu ý an toàn
Các thông tin về triệu chứng nhiễm trùng mắt chỉ mang tính chất tham khảo kiến thức y khoa, không thay thế cho chẩn đoán trực tiếp từ bác sĩ chuyên khoa Mắt. Người bệnh tuyệt đối không tự ý mua và dùng các loại thuốc nhỏ mắt chứa kháng sinh, kháng nấm hay corticosteroid khi chưa có chỉ định y tế, vì việc dùng sai thuốc có thể làm lu mờ triệu chứng hoặc gây biến chứng tăng nhãn áp và đục thủy tinh thể. Cần tránh dụi mắt, ngưng dùng kính áp tròng ngay khi có biểu hiện lạ và không đắp lá hay áp dụng mẹo dân gian chưa được kiểm chứng lên mắt.
Tóm tắt
Nhận biết kịp thời các biểu hiện nhiễm trùng mắt giúp người bệnh có hướng chăm sóc đúng đắn và chủ động bảo vệ đôi mắt. Khi mắt xuất hiện tình trạng đỏ cộm, tiết dịch bất thường hoặc đau nhức kéo dài, việc thăm khám tại cơ sở chuyên khoa Mắt là bước cần thiết nhất để xác định chính xác nguyên nhân và nhận hướng dẫn xử trí an toàn.
Nguồn tham khảo
FAQ – Câu hỏi thường gặp
Nhiễm trùng mắt có khả năng tự khỏi mà không cần can thiệp y tế không?
Một số trường hợp viêm kết mạc do virus nhẹ có thể tự thoái lui sau vài ngày nghỉ ngơi. Tuy nhiên, các dạng nhiễm trùng do vi khuẩn, vi nấm hoặc có tổn thương giác mạc sẽ tiến triển nặng nếu không được điều trị đúng, do đó người bệnh nên đi khám để xác định rõ nguyên nhân.
Có nên tiếp tục đeo kính áp tròng khi mắt đang có dấu hiệu đỏ và cộm không?
Người bệnh cần tháo kính áp tròng ngay lập tức khi xuất hiện cảm giác cộm rát hoặc đỏ mắt. Việc tiếp tục đeo kính có thể làm tăng ma sát, bẫy vi khuẩn trên bề mặt giác mạc và làm gia tăng đáng kể nguy cơ viêm loét giác mạc nguy hiểm.
Nhiễm trùng mắt ở một bên có nguy cơ lây sang mắt còn lại không?
Nhiều tác nhân như virus và vi khuẩn rất dễ lây sang mắt đối diện hoặc lây cho người khác qua tay, khăn lau và gối. Để phòng tránh, người bệnh cần rửa tay thường xuyên bằng xà phòng, dùng khăn riêng và tránh chạm tay từ mắt bệnh sang mắt lành.
Vệ sinh mắt bị nhiễm trùng tại nhà như thế nào cho an toàn?
Người bệnh có thể dùng nước muối sinh lý đẳng trương loại chuyên dùng cho mắt để rửa trôi dịch ghèn và bụi bẩn. Nên thấm nước muối vào gạc y tế vô trùng, lau nhẹ từ khóe mắt ra đuôi mắt một lần rồi bỏ, tránh chà xát mạnh gây trầy xước.
Khi nào tình trạng đỏ và đau mắt cần được cấp cứu nhãn khoa ngay lập tức?
Người bệnh cần đến bệnh viện cấp cứu ngay nếu mắt bị mờ đột ngột, đau nhức dữ dội trong nhãn cầu, xuất hiện đốm trắng đục trên giác mạc hoặc mắt bị chấn thương, tiếp xúc với hóa chất trước khi xuất hiện triệu chứng viêm.
