Tổng hợp các biểu hiện của cảm cúm thường gặp và lưu ý chăm sóc
Nội dung chỉ cung cấp thông tin tham khảo, không thay thế chẩn đoán, khám hoặc điều trị của người hành nghề y tế. Không tự ý dùng, ngừng hoặc thay đổi thuốc dựa trên bài viết.
Cảm cúm là bệnh truyền nhiễm cấp tính do virus cúm xâm nhập và tấn công hệ hô hấp. Bệnh có khả năng lây lan nhanh chóng qua các giọt bắn đường thở khi người bệnh ho, hắt hơi hoặc tiếp xúc trực tiếp với các bề mặt chứa mầm bệnh.\n\nNhận biết chính xác các biểu hiện của cảm cúm ngay từ giai đoạn đầu đóng vai trò quan trọng trong việc chăm sóc đúng cách, ngăn ngừa lây lan và kịp thời xử trí các biến chứng nguy hiểm có thể đe dọa sức khỏe.
Biểu hiện của cảm cúm là gì?
Cảm cúm, hay gọi tắt là cúm, là tình trạng nhiễm trùng đường hô hấp do các chủng virus cúm gây ra, phổ biến nhất là virus cúm A và virus cúm B. Khác với cảm lạnh thông thường, cảm cúm có xu hướng bùng phát thành các đợt dịch theo mùa và gây ra những phản ứng viêm toàn thân mạnh mẽ hơn rất nhiều.\n\nKhi xâm nhập vào cơ thể qua niêm mạc mũi họng, virus nhanh chóng nhân lên và phá hủy các tế bào biểu mô đường hô hấp, đồng thời kích hoạt hệ miễn dịch giải phóng hàng loạt chất trung gian hóa học. Điều này giải thích vì sao người mắc cảm cúm không chỉ chịu đựng các tổn thương tại chỗ như ngạt mũi, rát họng mà còn gặp phải các triệu chứng toàn thân nặng nề như sốt cao, đau nhức cơ bắp và mệt mỏi kiệt sức. Bệnh có thể xảy ra ở mọi lứa tuổi nhưng thường diễn biến phức tạp hơn ở người có cơ địa suy giảm miễn dịch.
Biểu hiện toàn thân rầm rộ khi nhiễm virus cúm
Khác với các bệnh viêm đường hô hấp thông thường vốn xuất hiện từ từ, cảm cúm thường bắt đầu rất đột ngột chỉ sau thời gian ủ bệnh ngắn từ một đến hai ngày. Biểu hiện điển hình nhất là sốt cao liên tục, thường dao động từ 38 đến 40 độ C, đi kèm cảm giác ớn lạnh dữ dội và rét run. Cơn sốt thường xuất hiện nhanh khiến người bệnh cảm thấy kiệt sức ngay từ những giờ đầu tiên.\n\nBên cạnh cơn sốt, hội chứng đau nhức toàn thân là dấu hiệu vô cùng đặc trưng của nhiễm virus cúm. Bệnh nhân thường cảm thấy đau ê ẩm các khối cơ lớn ở vùng lưng, bắp chân, bả vai và các khớp xương. Cảm giác nhức đầu dữ dội, đặc biệt là vùng trán hoặc sau hốc mắt, kết hợp với tình trạng mệt mỏi rã rời, suy giảm năng lượng khiến người bệnh khó vận động và chỉ muốn nằm nghỉ. Triệu chứng chán ăn, khô miệng và đắng miệng cũng rất phổ biến trong giai đoạn sốt cao này.
Biểu hiện tại đường hô hấp của cảm cúm
Sau các triệu chứng toàn thân ban đầu, các biểu hiện tại hệ hô hấp sẽ xuất hiện rõ rệt hơn và gây nhiều khó chịu cho người bệnh. Ở đường hô hấp trên, niêm mạc họng bị viêm đỏ khiến người bệnh cảm thấy đau rát cổ họng, khó nuốt, kèm theo cảm giác khô khốc ở vòm họng. Người bệnh có thể bị hắt hơi, ngạt mũi hoặc chảy nước mũi trong, sau đó dịch mũi có thể đặc dần theo diễn tiến viêm tự nhiên.\n\nĐối với đường hô hấp dưới, virus cúm tác động lên biểu mô thanh quản, khí quản và phế quản gây ra các cơn ho khan liên tục, dai dẳng. Cảm giác tức ngực nhẹ hoặc nóng rát sau xương ức thường đi kèm mỗi khi ho mạnh. Một số trường hợp có thể bị khản tiếng, mất giọng tạm thời do thanh quản bị phù nề. Đôi khi, đặc biệt là ở trẻ nhỏ, nhiễm virus cúm còn có thể gây ra các phản ứng đường tiêu hóa như buồn nôn, nôn trớ hoặc đi ngoài phân lỏng.
Phân biệt biểu hiện của cảm cúm với cảm lạnh thông thường
Nhiều người thường nhầm lẫn giữa cảm cúm và cảm lạnh vì cả hai đều là bệnh viêm đường hô hấp trên do virus. Tuy nhiên, việc nhận diện chính xác sự khác biệt là rất cần thiết để có thái độ theo dõi phù hợp. Cảm lạnh do các chủng virus như Rhinovirus gây ra thường phát triển chậm chãi với mức độ nhẹ, tập trung chủ yếu vào triệu chứng sổ mũi, nghẹt mũi, hắt hơi và hiếm khi gây sốt cao hoặc kiệt sức trầm trọng.\n\nTrong khi đó, cảm cúm do virus cúm typ A hoặc B gây ra lại tấn công cơ thể rất dồn dập. Bệnh nhân cảm cúm hầu như luôn trải qua tình trạng sốt cao, ớn lạnh, đau nhức cơ bắp nghiêm trọng và kiệt sức kéo dài, làm gián đoạn hoàn toàn sinh hoạt thường ngày. Nguy cơ biến chứng của cảm lạnh gần như rất thấp, trong khi cảm cúm có thể tiến triển thành viêm phổi, viêm phế quản hoặc đợt cấp của các bệnh lý mạn tính nền sẵn có.
Những biểu hiện cảm cúm cảnh báo biến chứng cần khám ngay
Phần lớn người khỏe mạnh có thể hồi phục sau khi mắc cảm cúm trong vòng 7 đến 10 ngày. Tuy nhiên, virus cúm có thể dẫn đến nhiều biến chứng nguy hiểm nếu không được phát hiện kịp thời. Người bệnh và gia đình cần đặc biệt cảnh giác với các biểu hiện cảnh báo tổn thương phổi hoặc nhiễm khuẩn thứ phát. Nếu xuất hiện triệu chứng khó thở, thở gấp, đau tức ngực dữ dội hoặc tím tái ở môi và đầu ngón tay, người bệnh cần được đưa đến cơ sở y tế ngay lập tức.\n\nNgoài ra, tình trạng sốt cao kéo dài trên 3 ngày không đáp ứng với các biện pháp hạ sốt thông thường, hoặc cơn sốt đã thuyên giảm nhưng đột ngột tái phát với mức độ nặng hơn kèm ho đờm vàng đặc, lẫn máu cũng là dấu hiệu chỉ điểm viêm phổi hoặc bội nhiễm vi khuẩn. Đối với trẻ nhỏ, các biểu hiện như li bì, khó đánh thức, co giật, bỏ bú hoặc thở co kéo lồng ngực đòi hỏi sự can thiệp y tế khẩn cấp tại chuyên khoa nhi.
Lưu ý an toàn
Mọi thông tin trong bài viết chỉ mang tính chất tham khảo giáo dục sức khỏe và không thay thế cho việc chẩn đoán hay điều trị y khoa trực tiếp từ bác sĩ chuyên khoa. Người bệnh tuyệt đối không được tự ý mua thuốc kháng sinh, thuốc kháng virus hoặc tự ý điều chỉnh các loại thuốc đang điều trị bệnh nền khi chưa có chỉ định của nhân viên y tế. Phụ nữ có thai, người cao tuổi và người mắc bệnh mạn tính khi xuất hiện dấu hiệu cảm cúm cần đến khám tại cơ sở y tế chuyên khoa để được hướng dẫn theo dõi an toàn.
Tóm tắt
Nhận biết sớm các biểu hiện của cảm cúm giúp người bệnh có kế hoạch nghỉ ngơi, chăm sóc thích hợp và hạn chế nguy cơ lây truyền cho cộng đồng. Đa số trường hợp nhẹ sẽ tự thoái lui sau khoảng một tuần nếu được chăm sóc đúng cách. Tuy nhiên, việc lắng nghe cơ thể và chủ động đến cơ sở y tế khi có dấu hiệu bất thường là biện pháp cần thiết để bảo vệ sức khỏe an toàn.
Nguồn tham khảo
FAQ – Câu hỏi thường gặp
Làm thế nào để phân biệt cảm cúm và cảm lạnh thông thường?
Cảm cúm thường khởi phát rất đột ngột với sốt cao, ớn lạnh và đau nhức cơ bắp toàn thân nghiêm trọng. Ngược lại, cảm lạnh phát triển từ từ, thường chỉ sốt nhẹ hoặc không sốt, chủ yếu gây khó chịu tại mũi họng như hắt hơi, sổ mũi và nghẹt mũi.
Các triệu chứng cảm cúm thường kéo dài trong bao lâu?
Ở người có sức đề kháng bình thường, các biểu hiện cảm cúm cấp tính như sốt cao và đau nhức cơ thường thuyên giảm sau 3 đến 5 ngày. Dù vậy, triệu chứng ho khan, cảm giác mệt mỏi hoặc suy giảm thể lực có thể kéo dài từ một đến hai tuần sau đó.
Bị cảm cúm có nên tự mua thuốc kháng sinh uống không?
Kháng sinh hoàn toàn không có tác dụng đối với bệnh cảm cúm vì nguyên nhân gây bệnh là virus cúm, không phải vi khuẩn. Việc tự ý sử dụng kháng sinh không giúp giảm triệu chứng mà còn làm tăng nguy cơ gặp tác dụng phụ và gây hiện tượng kháng thuốc nguy hiểm.
Những đối tượng nào dễ gặp biến chứng nặng khi mắc cảm cúm?
Phụ nữ mang thai, trẻ nhỏ dưới 5 tuổi, người cao tuổi trên 65 tuổi và người mắc các bệnh mạn tính như hen phế quản, suy tim, đái tháo đường là những đối tượng dễ gặp biến chứng nặng và cần được nhân viên y tế theo dõi sát sao.
Có cách nào giúp phòng ngừa cảm cúm hiệu quả trong mùa lạnh không?
Tiêm vắc xin cúm mùa hàng năm là biện pháp phòng ngừa chủ động và hiệu quả nhất. Ngoài ra, bạn nên thường xuyên rửa tay bằng xà phòng, đeo khẩu trang nơi đông người, che miệng khi ho và duy trì lối sống lành mạnh để nâng cao sức đề kháng.
