Các bệnh về mắt cần phẫu thuật bạn nên biết để bảo vệ thị lực

Bệnh về mắt cần phẫu thuật là gì?

Mắt là cơ quan thị giác tinh vi và nhạy cảm, dễ chịu ảnh hưởng bởi quá trình lão hóa tự nhiên, chấn thương hoặc các bệnh lý mạn tính. Trong khi nhiều vấn đề ở mắt có thể cải thiện bằng thuốc nhỏ mắt, kính mắt hoặc điều chỉnh lối sống, một số bệnh lý bắt buộc phải can thiệp ngoại khoa để giải quyết căn nguyên.

Phẫu thuật mắt được chỉ định khi cấu trúc nhãn cầu bị biến đổi cơ học, xuất hiện tổn thương thực thể không thể phục hồi bằng thuốc, hoặc khi áp lực nội nhãn đe dọa trực tiếp dây thần kinh thị giác. Các phẫu thuật nhãn khoa hiện đại hầu hết ứng dụng công nghệ vi phẫu, laser và sóng siêu âm, giúp giảm đau, rút ngắn thời gian thực hiện và nâng cao khả năng bảo tồn thị lực cho người bệnh. Việc nắm rõ các trường hợp cần mổ mắt sẽ hỗ trợ người bệnh phối hợp tốt cùng bác sĩ chuyên khoa.

Đục thủy tinh thể và phương pháp tán nhuyễn bằng sóng siêu âm

Đục thủy tinh thể là nguyên nhân hàng đầu gây suy giảm thị lực ở người lớn tuổi. Khi thể thủy tinh tự nhiên bị xơ hóa và vẩn đục, ánh sáng không thể truyền rõ nét vào võng mạc, dẫn đến hiện tượng nhìn mờ như qua màn sương, lóa mắt khi gặp ánh sáng mạnh và giảm khả năng phân biệt màu sắc. Ở giai đoạn đầu, người bệnh có thể cải thiện tạm thời bằng cách đeo kính điều chỉnh.

Tuy nhiên, khi tình trạng đục tiến triển ảnh hưởng nghiêm trọng đến sinh hoạt hàng ngày hoặc gây nguy cơ tăng nhãn áp thứ phát, phẫu thuật là giải pháp duy nhất mang lại hiệu quả bền vững. Phương pháp mổ phổ biến hiện nay là tán nhuyễn thể thủy tinh bằng sóng siêu âm qua vết mổ siêu nhỏ, sau đó đặt thể thủy tinh nhân tạo vào trong mắt. Thủ thuật này thường diễn ra nhanh chóng, ít xâm lấn và giúp thị lực cải thiện rõ rệt chỉ sau một thời gian ngắn.

Bệnh glôcôm và các can thiệp ngoại khoa kiểm soát nhãn áp

Bệnh glôcôm hay còn gọi là thiên đầu thống hoặc cườm nước, đặc trưng bởi tình trạng tăng nhãn áp gây tổn thương tiến triển dây thần kinh thị giác. Bệnh thường tiến triển âm thầm, làm thu hẹp thị trường thị giác từ ngoại vi vào trung tâm, nếu không điều trị kịp thời có thể dẫn đến mù lòa vĩnh viễn. Ban đầu, bác sĩ thường ưu tiên dùng thuốc nhỏ mắt hạ nhãn áp hoặc chiếu tia laser chọn lọc.

Khi các biện pháp nội khoa không còn kiểm soát tốt áp lực nội nhãn, hoặc bệnh nhân không dung nạp thuốc, phẫu thuật mở đường thoát thủy dịch sẽ được cân nhắc. Các kỹ thuật ngoại khoa kinh điển như phẫu thuật cắt bè củng giác mạc hoặc đặt van dẫn lưu giúp dẫn lưu dịch thừa ra ngoài, duy trì nhãn áp ở mức an toàn. Mục tiêu can thiệp ngoại khoa trong glôcôm là bảo toàn phần thị trường còn lại, ngăn ngừa tổn thương thần kinh tiếp diễn.

Bong võng mạc và các bệnh lý dịch kính võng mạc phức tạp

Bong võng mạc và các tổn thương tại vùng dịch kính võng mạc là những tình trạng cấp cứu nhãn khoa nghiêm trọng đòi hỏi can thiệp phẫu thuật khẩn trương. Khi lớp võng mạc cảm thụ ánh sáng bị bong tách khỏi biểu mô sắc tố nuôi dưỡng, người bệnh sẽ thấy các dấu hiệu như ruồi bay dày đặc, chớp sáng lóe lên trước mắt hoặc một màng đen che khuất một phần tầm nhìn.

Phẫu thuật là phương pháp duy nhất để tái áp võng mạc về vị trí ban đầu. Tùy thuộc vào vị trí và mức độ rách võng mạc, phẫu thuật viên có thể thực hiện kỹ thuật cắt dịch kính, hàn vết rách bằng tia laser hoặc áp lạnh, sau đó bơm khí nở hoặc dầu silicon nội nhãn để cố định. Việc phẫu thuật càng sớm càng giúp nâng cao cơ hội giữ lại thị lực, tránh tình trạng tế bào võng mạc bị hoại tử do thiếu máu nuôi dưỡng kéo dài.

Tật khúc xạ mắt và các phương pháp phẫu thuật điều chỉnh thị lực

Phẫu thuật khúc xạ là nhóm can thiệp ngoại khoa tự nguyện phổ biến nhằm điều chỉnh các tật cận thị, viễn thị và loạn thị, giúp người bệnh giảm bớt hoặc hoàn toàn không cần phụ thuộc vào kính gọng hay kính áp tròng. Các phương pháp phẫu thuật khúc xạ hiện đại chủ yếu sử dụng công nghệ laser exciter hoặc femtosecond laser để tái tạo lại độ cong bề mặt giác mạc, hoặc phẫu thuật đặt thấu kính nội nhãn cho những trường hợp độ khúc xạ quá cao mà giác mạc mỏng.

Để đủ điều kiện can thiệp phẫu thuật tật khúc xạ, người bệnh cần từ 18 tuổi trở lên, độ khúc xạ đã ổn định trong vòng ít nhất một năm và không mắc các bệnh lý nhãn khoa chống chỉ định như giác mạc chóp hay khô mắt nặng. Quá trình khám chuyên sâu trước mổ đóng vai trò then chốt để bác sĩ nhãn khoa đánh giá bản đồ giác mạc, độ dày giác mạc và tư vấn phương pháp can thiệp tối ưu cho từng cá nhân.

Mộng thịt tiến triển và các bệnh lý mi mắt cản trở tầm nhìn

Mộng thịt là tình trạng tăng sinh tổ chức liên kết mạch máu ở góc mắt, dần dần xâm lấn vào giác mạc. Bệnh thường liên quan đến tác động kéo dài của tia cực tím, bụi bẩn và gió khô. Khi mộng phát triển lớn, lan qua rìa giác mạc và che lấp đồng tử, mắt sẽ bị cộm cộm, đỏ mạn tính, biến dạng bề mặt giác mạc gây loạn thị và cản trở trực tiếp đến thị lực.

Phẫu thuật cắt mộng thịt kèm ghép kết mạc tự thân là phương pháp điều trị ngoại khoa tiêu chuẩn hiện nay. Thủ thuật này không chỉ loại bỏ khối mộng cản trở tầm nhìn mà còn giúp tái tạo bề mặt nhãn cầu lành lặn, giảm thiểu đáng kể nguy cơ bệnh tái phát. Bên cạnh đó, các bất thường ở mi mắt như quặm mi, sa trễ mi mắt hoặc sụp mi che khuất trục nhìn cũng là những bệnh lý thường cần đến can thiệp phẫu thuật để phục hồi cả chức năng lẫn thẩm mỹ.

Lưu ý an toàn

Thông tin trong bài viết chỉ mang tính chất tham khảo giáo dục sức khỏe và không thay thế cho chẩn đoán hay chỉ định phẫu thuật từ bác sĩ chuyên khoa mắt. Mỗi người bệnh có cấu trúc giải phẫu và tình trạng tổn thương khác nhau, do đó quyết định can thiệp ngoại khoa luôn đòi hỏi quá trình thăm khám, đo đạc chuyên sâu tại cơ sở y tế có đầy đủ trang thiết bị chuyên dụng.

Tóm tắt

Phẫu thuật mắt là giải pháp quan trọng nhằm phục hồi hoặc bảo toàn thị lực trước nhiều bệnh lý nguy hiểm. Việc nhận biết sớm dấu hiệu bất thường và đi khám tại các chuyên khoa mắt uy tín giúp bác sĩ lựa chọn thời điểm can thiệp thích hợp nhất. Người bệnh không nên chủ quan hoặc tự ý kéo dài thời gian chờ đợi khiến tổn thương mắt trở nên khó hồi phục.