Các bệnh nhiễm trùng da ở trẻ em hay gặp nhất và lưu ý chăm sóc

Nội dung chỉ cung cấp thông tin tham khảo, không thay thế chẩn đoán, khám hoặc điều trị của người hành nghề y tế. Không tự ý dùng, ngừng hoặc thay đổi thuốc dựa trên bài viết.

Nhiễm trùng da ở trẻ em là một trong những lý do hàng đầu khiến phụ huynh đưa con đến khám tại các phòng khám nhi khoa và chuyên khoa da liễu. Làn da non nớt của trẻ vốn có hàng rào bảo vệ mỏng manh, tạo điều kiện thuận lợi cho các tác nhân như vi khuẩn, virus hoặc nấm xâm nhập qua những vết xước nhỏ hay vết côn trùng cắn.

Hiểu rõ các bệnh nhiễm trùng da phổ biến, nhận diện đúng đặc điểm tổn thương và biết cách chăm sóc khoa học sẽ giúp phụ huynh chủ động bảo vệ sức khỏe cho con, đồng thời tránh các sai lầm nguy hiểm như tự ý đắp lá thuốc hay nặn mủ tại nhà.

Nhiễm trùng da ở trẻ em là gì?

Nhiễm trùng da ở trẻ em là tình trạng viêm nhiễm mô da và các cấu trúc phụ thuộc của da như nang lông, tuyến bã dưới tác động của vi sinh vật gây bệnh. Các tác nhân gây nhiễm trùng da chính bao gồm vi khuẩn như tụ cầu và liên cầu, các chủng virus như herpes, thủy đậu, enterovirus, cùng các loại vi nấm sợi hoặc nấm men. Bệnh có thể biểu hiện từ mức độ nhẹ tại lớp thượng bì như viêm nang lông, chốc lở cho đến các tổn thương sâu hơn ở trung bì và mô dưới da như viêm mô tế bào. Nhận thức đúng về các dạng tổn thương da giúp phụ huynh có định hướng theo dõi sát sao, không bỏ qua các dấu hiệu cảnh báo nguy hiểm có thể ảnh hưởng đến sức khỏe toàn thân của trẻ nhỏ.

Đặc điểm khiến da trẻ nhỏ dễ bị nhiễm trùng

Làn da của trẻ nhỏ có lớp sừng mỏng, hàng rào biểu mô bảo vệ chưa hoàn thiện và hệ miễn dịch còn non nớt, tạo điều kiện thuận lợi cho vi sinh vật xâm nhập. Trẻ thường xuyên hiếu động, dễ bị trầy xước khi vui chơi hoặc bị côn trùng cắn, từ đó mở đường cho vi khuẩn và nấm cư trú trên bề mặt da đi sâu vào mô mềm. Ngoài ra, thói quen cào gãi khi ngứa ngáy và điều kiện thời tiết nóng ẩm, mồ hôi ứ đọng cũng làm tăng đáng kể nguy cơ bùng phát các bệnh nhiễm trùng da ở trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ.

Các bệnh nhiễm trùng da do vi khuẩn thường gặp ở trẻ em

Chốc lở là bệnh nhiễm trùng nông trên da do tụ cầu khuẩn Staphylococcus aureus hoặc liên cầu khuẩn Streptococcus gây ra. Bệnh đặc trưng bởi các nốt mụn nước, bọng nước nhanh chóng vỡ ra, để lại vết trợt nông đóng vảy tiết màu vàng mật ong đặc trưng. Chốc thường xuất hiện quanh mũi, miệng hoặc các chi, rất dễ lây lan sang các vùng da khác hoặc lây cho trẻ khác khi dùng chung đồ chơi, khăn mặt. Nhọt và viêm nang lông cũng là các dạng nhiễm khuẩn sâu hơn quanh chân lông, gây sưng đỏ, đau nhức và tạo ổ mủ cục bộ.

Nhiễm trùng da do virus ở trẻ nhỏ

Bên cạnh vi khuẩn, virus là tác nhân gây ra nhiều bệnh lý bóng nước và sẩn ngứa trên da trẻ. Điển hình là bệnh thủy đậu do virus Varicella Zoster gây ra với các nốt ban đỏ chuyển thành phỏng nước trong suốt ngứa ngáy khắp người. Bệnh tay chân miệng do nhóm virus đường ruột gây tổn thương dạng hồng ban, bóng nước ở lòng bàn tay, lòng bàn chân, mông và vết loét đau trong khoang miệng. Ngoài ra, mụn rộp do Herpes simplex hoặc u mềm lây cũng thường gặp ở trẻ nhỏ qua tiếp xúc trực tiếp.

Bệnh nấm da và ký sinh trùng trên da trẻ em

Nhiễm nấm da ở trẻ em thường bao gồm nấm da đầu, nấm thân mình và nấm kẽ hay còn gọi là hắc lào. Tổn thương do nấm thường có dạng hình tròn hoặc bầu dục, viền đỏ gờ cao với các mụn nước nhỏ li ti xung quanh, ở giữa có xu hướng lành dần và gây ngứa ngáy nhiều khi đổ mồ hôi. Trẻ có thể nhiễm nấm từ đất bẩn, tiếp xúc với thú cưng như chó mèo hoặc lây từ người thân trong gia đình. Nếu không điều trị dứt điểm, tổn thương nấm có thể lan rộng và gây viêm da thứ phát.

Nguyên tắc chăm sóc và vệ sinh da đúng cách cho trẻ

Nguyên tắc quan trọng trong chăm sóc trẻ bị nhiễm trùng da là giữ vệ sinh vùng tổn thương sạch sẽ và khô ráo. Phụ huynh nên rửa tay sạch trước và sau khi chạm vào vết thương của trẻ, tắm rửa nhẹ nhàng bằng nước ấm và dung dịch vệ sinh dịu nhẹ phù hợp lứa tuổi. Nên cắt ngắn móng tay của trẻ để hạn chế hành động cào gãi làm trầy xước da. Cho trẻ mặc quần áo rộng rãi, thoáng mát, chất liệu cotton thấm hút mồ hôi tốt và vệ sinh khử khuẩn đồ chơi, chăn gối thường xuyên.

Lưu ý an toàn

Không tự ý bôi các loại thuốc chứa corticoid liều cao, kháng sinh dạng mỡ hoặc đắp các loại lá cây, thuốc nam gia truyền lên vết thương hở của trẻ. Mọi can thiệp dùng thuốc uống hoặc bôi ngoài da cần có sự thăm khám và chỉ định từ bác sĩ chuyên khoa da liễu hoặc bác sĩ nhi khoa để tránh nguy cơ kháng kháng sinh và tổn thương da lan rộng.

Tóm tắt

Nhiễm trùng da ở trẻ nhỏ là nhóm bệnh lý da liễu phổ biến nhưng có thể kiểm soát hiệu quả nếu phát hiện sớm và chăm sóc đúng cách. Phụ huynh nên duy trì thói quen vệ sinh thân thể sạch sẽ cho trẻ, cắt ngắn móng tay và không tự ý điều trị tại nhà bằng các loại thuốc bôi hoặc lá cây chưa qua kiểm chứng y khoa. Khi nhận thấy tổn thương da lan rộng, có mủ hoặc trẻ sốt, việc đưa trẻ đến cơ sở y tế chuyên khoa nhi hoặc da liễu là bước xử trí quan trọng nhất.