Phát hiện buồng trứng phải có nang 19mm có cần mổ không?

Buồng trứng phải có nang 19mm là gì?

Nang buồng trứng là thuật ngữ mô tả sự xuất hiện của một túi chứa dịch lỏng hoặc chất bán đặc nằm tại buồng trứng. Với kích thước 19mm, tức là chưa đầy 2cm, đây được xếp vào nhóm nang kích thước nhỏ. Ở phụ nữ đang trong độ tuổi sinh hoạt tình dục và sinh đẻ, mỗi tháng buồng trứng đều phát triển các nang noãn chứa trứng. Một nang noãn trưởng thành ngay trước thời điểm rụng trứng có thể đạt kích thước từ 18mm đến 24mm. Do đó, hình ảnh một nang 19mm tại buồng trứng phải rất có thể chính là nang noãn sinh lý bình thường đang chuẩn bị rụng hoặc nang hoàng thể sau phóng noãn. Chỉ khi nang tiếp tục phát triển bất thường, kích thước tăng nhanh hoặc tồn tại qua nhiều chu kỳ kinh nguyệt thì mới được xem xét là nang bệnh lý thực thể.

Nang buồng trứng phải 19mm có cần phẫu thuật mổ hay không

Câu trả lời cho phần lớn các trường hợp phát hiện buồng trứng phải có nang 19mm là không cần mổ. Trong chuyên khoa sản phụ khoa, chỉ định can thiệp phẫu thuật thường chỉ được cân nhắc khi khối u nang có kích thước lớn, thông thường từ 50mm trở lên, hoặc khi khối nang có cấu trúc phức tạp nghi ngờ ác tính như có chồi nhú, vách ngăn dày, thành nang gồ ghề hay tăng sinh mạch máu bất thường.

Với kích thước 19mm, nếu kết quả siêu âm mô tả nang có vỏ mỏng, bờ đều, dịch bên trong thuần nhất và không có dấu hiệu bất thường, bác sĩ thường sẽ xếp loại vào nhóm nang cơ năng lành tính. Hướng xử trí y khoa chuẩn mực lúc này là theo dõi định kỳ mà chưa cần dùng thuốc đặc trị hay mổ bóc tách nang. Phẫu thuật ở giai đoạn này không mang lại lợi ích lâm sàng rõ ràng, thậm chí còn có thể gây tổn thương mô buồng trứng lành xung quanh và ảnh hưởng đến chức năng dự trữ buồng trứng của người phụ nữ.

Phân biệt nang cơ năng sinh lý và các dạng nang thực thể

Để có hướng theo dõi đúng, bác sĩ chuyên khoa sẽ dựa vào hình ảnh siêu âm đầu dò âm đạo hoặc siêu âm ổ bụng nhằm phân loại bản chất của nang buồng trứng. Nang cơ năng bao gồm nang noãn hoặc nang hoàng thể, xuất hiện do hoạt động nội tiết bình thường của buồng trứng và thường tự xẹp đi sau khoảng một đến ba chu kỳ kinh nguyệt mà không để lại di chứng.

Ngược lại, nang thực thể là những khối u xuất phát từ các tổn thương thực thể ở mô buồng trứng, chẳng hạn như u nang bì, u nang thanh dịch, u nang nhầy hoặc nang lạc nội mạc tử cung. Những khối u này sẽ không tự biến mất theo thời gian. Mặc dù vậy, ngay cả khi là nang thực thể nhưng nếu kích thước mới chỉ 19mm, không gây triệu chứng đau đớn và không có dấu hiệu nguy hiểm trên chẩn đoán hình ảnh thì phương án ưu tiên hàng đầu vẫn là quan sát, đánh giá tốc độ phát triển định kỳ thay vì mổ ngay lập tức.

Kế hoạch theo dõi y khoa và thời điểm siêu âm kiểm tra lại

Phương pháp quản lý phù hợp nhất cho người bệnh có nang buồng trứng phải 19mm là hẹn lịch tái khám sau chu kỳ kinh nguyệt tiếp theo. Thời điểm lý tưởng nhất để thực hiện siêu âm kiểm tra lại buồng trứng là vào ngày thứ 5 đến ngày thứ 7 của chu kỳ kinh, tức là ngay sau khi vừa sạch kinh hoàn toàn.

Lý do chọn thời điểm sạch kinh là vì lúc này các nang noãn mới của chu kỳ tiếp theo chưa kịp phát triển lớn. Nếu nang 19mm phát hiện trước đó là nang cơ năng sinh lý thì tại thời điểm này nang sẽ teo nhỏ lại hoặc biến mất hoàn toàn trên hình ảnh siêu âm. Trường hợp nang vẫn tồn tại nhưng không tăng kích thước và không thay đổi tính chất, bác sĩ có thể tiếp tục hướng dẫn người bệnh theo dõi định kỳ sau 3 đến 6 tháng. Ngược lại, nếu nang tăng kích thước nhanh chóng hoặc xuất hiện thêm các thành phần đặc bên trong, các xét nghiệm chuyên sâu hơn như xét nghiệm dấu ấn sinh học sẽ được chỉ định.

Các dấu hiệu cảnh báo biến chứng cần nhập viện kiểm tra ngay

Mặc dù nang buồng trứng 19mm rất hiếm khi gây ra biến chứng cấp tính do kích thước còn nhỏ, người bệnh vẫn cần trang bị kiến thức để nhận biết những bất thường sức khỏe kịp thời. Hai biến chứng cấp cứu ngoại khoa nguy hiểm nhất liên quan đến phần phụ là xoắn buồng trứng và vỡ nang xuất huyết.

Người bệnh cần đến ngay cơ sở y tế hoặc bệnh viện có chuyên khoa sản phụ khoa nếu đột ngột xuất hiện cơn đau nhói dữ dội ở vùng bụng dưới, đặc biệt là đau lệch về phía hố chậu phải. Cơn đau có thể lan ra sau lưng hoặc xuống đùi, kèm theo các biểu hiện như buồn nôn, nôn mửa liên tục, vã mồ hôi lạnh, hoa mắt chóng mặt hoặc ngất xỉu. Ngoài ra, tình trạng ra máu âm đạo bất thường không trùng với kỳ kinh nguyệt kèm theo mệt mỏi nhiều cũng là tín hiệu cảnh báo cần được bác sĩ thăm khám và can thiệp y tế khẩn cấp nhằm bảo vệ an toàn tính mạng và chức năng sinh sản.

Lưu ý an toàn

Thông tin trong bài viết chỉ mang tính chất tham khảo kiến thức y khoa đại chúng, không thay thế cho việc thăm khám lâm sàng và chẩn đoán cá nhân từ bác sĩ chuyên khoa sản phụ khoa. Người bệnh tuyệt đối không tự ý mua và sử dụng các loại thuốc điều hòa nội tiết tố, thực phẩm chức năng tiêu u hoặc các bài thuốc thảo dược truyền miệng khi chưa có chỉ định y khoa. Việc tự ý can thiệp sai cách có thể làm rối loạn chu kỳ kinh nguyệt hoặc che lấp các dấu hiệu bệnh học thực sự.

Tóm tắt

Tóm lại, phát hiện buồng trứng phải có nang 19mm phần lớn là hiện tượng sinh lý bình thường và không cần can thiệp phẫu thuật mổ. Biện pháp xử trí tốt nhất là người bệnh giữ tâm lý thoải mái, tuân thủ lịch tái khám siêu âm sau khi sạch kinh và đến bệnh viện ngay nếu xuất hiện các cơn đau bụng bất thường.