Block xoang nhĩ độ 2 và thông tin cần biết về phân loại, nguyên nhân

Block xoang nhĩ độ 2 là gì?

Block xoang nhĩ độ 2 là một dạng rối loạn dẫn truyền điện thế trong tim, xảy ra khi xung điện do nút xoang phát ra bị gián đoạn một phần và không thể truyền hoàn toàn đến cơ nhĩ để kích thích tim co bóp. Nút xoang vốn đóng vai trò là nhịp trưởng tự nhiên của tim, chịu trách nhiệm tạo ra các xung điện nhịp nhàng để kiểm soát tần số tim. Khi xảy ra tình trạng block xoang nhĩ độ 2, một số xung điện sẽ bị nghẽn lại trên đường truyền, dẫn đến việc tim bị bỏ sót một hoặc nhiều nhịp bóp. Tình trạng này có thể xuất hiện ngắt quãng hoặc kéo dài tùy thuộc vào căn nguyên gây bệnh. Mặc dù một số trường hợp không gây ra triệu chứng rõ rệt, rối loạn này vẫn phản ánh sự bất thường trong hệ thống dẫn truyền tim và cần được theo dõi y khoa chuyên sâu để phòng ngừa các biến chứng nguy hiểm liên quan đến thiếu máu cơ quan.

Phân loại block xoang nhĩ độ 2

Trên lâm sàng, block xoang nhĩ độ 2 được chia thành hai dạng chính dựa vào đặc điểm dẫn truyền xung điện trên điện tâm đồ.

Dạng thứ nhất là block xoang nhĩ độ 2 kiểu 1, hay còn gọi là chu kỳ Wenckebach. Ở kiểu này, thời gian dẫn truyền xung điện từ nút xoang ra cơ nhĩ kéo dài dần qua từng nhịp tim cho đến khi một xung điện bị ngắt hoàn toàn, làm mất một sóng P trên điện tâm đồ. Sau khoảng tạm ngưng đó, chu kỳ dẫn truyền lại bắt đầu lặp lại.

Dạng thứ hai là block xoang nhĩ độ 2 kiểu 2. Trong trường hợp này, thời gian dẫn truyền các xung điện trước đó hoàn toàn bình thường và ổn định, nhưng đột ngột có một hoặc nhiều xung điện không thể truyền ra cơ nhĩ. Khoảng tạm ngưng tim ở kiểu 2 thường là bội số chính xác của chu kỳ nhịp tim cơ bản. Kiểu 2 thường phản ánh tổn thương hệ thống dẫn truyền nghiêm trọng hơn so với kiểu 1.

Nguyên nhân dẫn đến hiện tượng block xoang nhĩ độ 2

Block xoang nhĩ độ 2 có thể khởi phát từ các yếu tố nội tại tại tim hoặc do tác động ngoại tại từ môi trường bên ngoài.

Về nguyên nhân nội tại, tình trạng xơ hóa thoái hóa hệ thống dẫn truyền do tuổi tác là yếu tố phổ biến ở người cao tuổi. Bên cạnh đó, các bệnh lý cơ tim như thiếu máu cục bộ cơ tim, nhồi máu cơ tim, viêm cơ tim hoặc bệnh cơ tim thâm nhiễm cũng làm tổn thương tế bào nút xoang và vùng mô xung quanh.

Về nguyên nhân ngoại tại, sự gia tăng trương lực thần kinh phế vị quá mức có thể làm chậm nhịp tim và gây ra block tạm thời. Đặc biệt, việc sử dụng một số nhóm thuốc điều trị tim mạch như thuốc chẹn beta, thuốc chẹn kênh calci, digoxin hoặc thuốc chống rối loạn nhịp tim cũng là tác nhân thường gặp gây ra rối loạn dẫn truyền này.

Biểu hiện lâm sàng thường gặp khi bị block xoang nhĩ độ 2

Biểu hiện của block xoang nhĩ độ 2 phụ thuộc vào tần số tim trung bình và độ dài của các khoảng ngưng nhịp tim. Khi các khoảng ngưng nhịp diễn ra ngắn và thưa thớt, người bệnh có thể hoàn toàn không nhận thấy bất kỳ dấu hiệu bất thường nào.

Tuy nhiên, khi tim ngưng nhịp kéo dài hoặc tần số tim giảm xuống mức quá thấp, lượng máu cung cấp cho não và các cơ quan quan trọng sẽ bị sụt giảm. Lúc này, người bệnh thường xuất hiện các triệu chứng như hoa mắt, chóng mặt, loạng choạng, cảm giác hẫng hụt ở ngực hoặc mệt mỏi mạn tính. Trong những trường hợp nghiêm trọng hơn, việc thiếu máu não cấp tính do tim ngừng bóp tạm thời có thể dẫn đến hiện tượng ngất xỉu, té ngã gây chấn thương.

Phương pháp chẩn đoán và nguyên tắc theo dõi block xoang nhĩ độ 2

Để xác định chính xác block xoang nhĩ độ 2, công cụ chẩn đoán hàng đầu là ghi điện tâm đồ bề mặt. Tuy nhiên, do các đợt block xoang nhĩ có thể xuất hiện ngắt quãng, điện tâm đồ tiêu chuẩn tại phòng khám đôi khi không ghi nhận được bất thường. Khi đó, bác sĩ có thể chỉ định theo dõi điện tâm đồ liên tục bằng máy Holter ECG trong 24 đến 48 giờ hoặc lâu hơn.

Về nguyên tắc theo dõi và xử trí, mục tiêu hàng đầu là tìm kiếm và loại bỏ các nguyên nhân có thể hồi phục được, chẳng hạn như điều chỉnh liều lượng hoặc dừng các thuốc gây chậm nhịp tim. Đối với những trường hợp có triệu chứng lâm sàng rõ rệt hoặc có nguy cơ diễn tiến nặng, bác sĩ chuyên khoa tim mạch sẽ đánh giá chỉ định đặt máy tạo nhịp tim vĩnh viễn nhằm đảm bảo duy trì tần số tim an toàn.

Lưu ý an toàn

Thông tin trong bài viết chỉ mang tính chất giáo dục và tham khảo kiến thức chung, không thay thế cho việc chẩn đoán hoặc đưa ra phác đồ điều trị y khoa cá thể hóa. Rối loạn nhịp tim như block xoang nhĩ độ 2 có sự đa dạng về nguyên nhân và mức độ nguy hiểm ở mỗi người. Người đọc tuyệt đối không tự ý ngưng, thay đổi liều dùng thuốc tim mạch đang sử dụng hoặc tự mua thuốc điều trị khi chưa có sự thăm khám và chỉ định trực tiếp từ bác sĩ chuyên khoa.

Tóm tắt

Block xoang nhĩ độ 2 là một dạng rối loạn dẫn truyền tim cần được quan tâm đúng mức. Việc nhận biết sớm các dạng phân loại, nguyên nhân tiềm ẩn và triệu chứng liên quan sẽ hỗ trợ quá trình theo dõi sức khỏe hiệu quả. Khi xuất hiện các dấu hiệu nghi ngờ như chóng mặt, mệt mỏi kéo dài hoặc ngất xỉu, việc đến cơ sở y tế để được kiểm tra điện tâm đồ và tư vấn chuyên môn là điều vô cùng cần thiết.