Biểu hiện đau mắt đỏ và cách chăm sóc, xử trí đúng cách

Đau mắt đỏ là gì?

Đau mắt đỏ thực chất là tình trạng viêm lớp màng trong suốt bao phủ tròng trắng của mắt và lót bên trong mí mắt. Khi các mạch máu nhỏ ở màng kết mạc bị kích ứng hoặc viêm nhiễm, chúng sẽ giãn nở ra, khiến nhãn cầu có màu đỏ hoặc hồng nhạt. Bệnh có thể khởi phát ở một bên mắt rồi nhanh chóng lan sang mắt còn lại sau một vài ngày tiếp xúc.

Tình trạng này xuất phát từ nhiều nguyên nhân khác nhau như nhiễm virus, nhiễm khuẩn, dị ứng thời tiết hoặc kích ứng cơ học với môi trường khói bụi. Đa số các đợt viêm kết mạc nhẹ có xu hướng thoái lui tự nhiên nếu được giữ vệ sinh chu đáo, tuy nhiên một số trường hợp có thể diễn tiến phức tạp, tác động xấu đến giác mạc nếu người bệnh xử trí sai cách hoặc tự ý dùng thuốc điều trị không phù hợp.

Các biểu hiện đặc trưng thường gặp khi bị đau mắt đỏ

Khi bị đau mắt đỏ, người bệnh thường nhận thấy một hoặc cả hai bên mắt chuyển sang màu đỏ hồng do các mạch máu tại màng kết mạc bị sung huyết. Đi kèm với đó là cảm giác cộm xốn, ngứa ngáy, khó chịu như có hạt bụi hay dị vật mắc kẹt bên trong mi mắt.

Mắt thường xuyên chảy nước mắt và tăng tiết nhiều dịch rỉ mắt, hay còn gọi là ghèn mắt. Dịch tiết này có thể trong suốt, nhiều nước nếu do virus hoặc dị ứng, nhưng cũng có thể đặc quánh, màu vàng hoặc xanh nhạt khi có bội nhiễm vi khuẩn. Hiện tượng dính mi mắt vào buổi sáng sau khi ngủ dậy rất phổ biến, khiến người bệnh gặp khó khăn khi mở mắt.

Ngoài ra, mí mắt có thể bị sưng nề nhẹ, người bệnh trở nên nhạy cảm hơn với ánh sáng mặt trời hoặc ánh đèn mạnh. Một số trường hợp có thể đi kèm triệu chứng toàn thân nhẹ như mệt mỏi, sốt nhẹ hoặc nổi hạch nhỏ trước tai.

Những nguyên nhân chủ yếu dẫn đến viêm kết mạc

Đau mắt đỏ là tên gọi dân gian của tình trạng viêm kết mạc, lớp màng trong suốt bao phủ lòng trắng của nhãn cầu và mặt trong mí mắt. Nguyên nhân phổ biến nhất trong cộng đồng là do nhiễm các chủng virus đường hô hấp, đặc biệt là Adenovirus, có khả năng lây lan nhanh tạo thành dịch vào thời điểm giao mùa.

Bên cạnh virus, vi khuẩn cũng là tác nhân gây bệnh đáng chú ý, thường gây tiết nhiều dịch mủ đặc màu vàng xanh và dễ dẫn đến tổn thương giác mạc nếu không được kiểm soát. Ngoài ra, tiếp xúc với các dị nguyên như phấn hoa, lông thú nuôi, mạt bụi nhà hoặc hóa chất từ mỹ phẩm, nước hồ bơi cũng kích hoạt phản ứng viêm kết mạc dị ứng.

Việc xác định chính xác nguyên nhân gây bệnh đóng vai trò then chốt vì hướng chăm sóc và can thiệp cho viêm kết mạc do virus, vi khuẩn hay dị ứng hoàn toàn khác nhau.

Cách chăm sóc và vệ sinh mắt đúng cách tại nhà

Chăm sóc mắt tại nhà đúng cách giúp xoa dịu cảm giác khó chịu và hỗ trợ quá trình hồi phục tự nhiên. Người bệnh có thể sử dụng nước muối sinh lý đẳng trương không chứa chất bảo quản để rửa trôi dịch tiết và ghèn mắt nhiều lần trong ngày, dùng gạc y tế vô khuẩn riêng biệt cho từng mắt để lau từ góc trong ra góc ngoài.

Chườm mát bằng khăn sạch hoặc túi chườm lạnh áp nhẹ bên ngoài mí mắt giúp làm dịu cảm giác ngứa, cộm rát và giảm sưng phù kết mạc. Cần tuyệt đối rửa sạch tay bằng xà phòng trước và sau mỗi lần chăm sóc vùng mắt để ngăn mầm bệnh lan rộng hoặc lây sang mắt còn lại.

Trong thời gian bị bệnh, người bệnh nên dành thời gian nghỉ ngơi, hạn chế điều tiết mắt liên tục trước màn hình điện thoại hoặc máy vi tính, đồng thời tránh dụi tay lên mắt để không gây xước biểu mô giác mạc.

Dấu hiệu cảnh báo cần thăm khám bác sĩ chuyên khoa mắt ngay

Mặc dù phần lớn các ca đau mắt đỏ lành tính có thể tự cải thiện sau một đến hai tuần, người bệnh không được chủ quan trước các dấu hiệu tiến triển nặng. Cần đến ngay bệnh viện hoặc phòng khám chuyên khoa mắt khi cảm thấy đau nhức mắt dữ dội, đau sâu trong hốc mắt hoặc giảm thị lực, nhìn mờ rõ rệt.

Những biểu hiện cảnh báo nguy hiểm khác bao gồm mức độ sợ ánh sáng tăng mạnh, mắt không thể mở do chói rát, xuất hiện đốm trắng hoặc vết đục trên bề mặt giác mạc, hoặc dịch mủ chảy ra liên tục không thuyên giảm sau vài ngày.

Đặc biệt, trẻ nhỏ, người cao tuổi, người có bệnh nền suy giảm miễn dịch hoặc những người có tiền sử bệnh lý giác mạc cần được bác sĩ chuyên khoa thăm khám trực tiếp để tránh nguy cơ biến chứng viêm loét giác mạc gây suy giảm thị lực vĩnh viễn.

Lưu ý an toàn

Thông tin về đau mắt đỏ trong bài viết mang tính chất tham khảo giáo dục sức khỏe tổng quan, không thay thế cho chẩn đoán hay phác đồ điều trị của nhân viên y tế. Người bệnh tuyệt đối không tự ý mua và dùng các loại thuốc nhỏ mắt chứa kháng sinh mạnh hoặc hoạt chất chống viêm nhóm corticoid khi chưa có đơn thuốc từ bác sĩ chuyên khoa mắt, bởi việc lạm dụng có thể làm tăng nhãn áp, đục thủy tinh thể hoặc loét giác mạc nghiêm trọng. Không áp dụng các biện pháp truyền miệng như nhỏ sữa mẹ, nước cốt chanh hay đắp lá cây lên mắt.

Tóm tắt

Đau mắt đỏ là bệnh lý mắt thường gặp, có khả năng lây lan nhanh nhưng phần lớn có thể hồi phục thuận lợi nếu được chăm sóc và giữ vệ sinh đúng cách. Người bệnh cần tránh tâm lý chủ quan hoặc tự ý dùng thuốc nhỏ chứa corticoid khi chưa có chỉ định y khoa. Khi nhận thấy các dấu hiệu bất thường, việc thăm khám sớm tại cơ sở y tế chuyên khoa mắt là biện pháp an toàn nhất để bảo vệ thị lực.