Biện pháp phòng tránh virus corona an toàn và hiệu quả trong cộng đồng
Nội dung chỉ cung cấp thông tin tham khảo, không thay thế chẩn đoán, khám hoặc điều trị của người hành nghề y tế. Không tự ý dùng, ngừng hoặc thay đổi thuốc dựa trên bài viết.
Virus corona gây nhiễm trùng đường hô hấp cấp với khả năng lây lan nhanh chóng qua các giọt bắn và tiếp xúc bề mặt. Trong bối cảnh các biến thể mới có thể xuất hiện, việc nắm vững các biện pháp phòng tránh là điều kiện tiên quyết để bảo vệ bản thân và người thân.
Chủ động thực hiện các thói quen vệ sinh cá nhân, cải thiện không gian sống và tiêm chủng đúng lịch giúp giảm thiểu tối đa nguy cơ phơi nhiễm cũng như hạn chế các biến chứng nghiêm trọng do bệnh gây ra.
Biện pháp phòng tránh virus corona là gì?
Virus corona là một họ virus lớn có thể gây nhiễm trùng đường hô hấp ở người với các mức độ từ cảm lạnh thông thường đến các hội chứng viêm phổi cấp tính. Chủng virus corona gây dịch bệnh lây lan chủ yếu từ người sang người qua các giọt bắn đường hô hấp khi người nhiễm bệnh ho, hắt hơi, nói chuyện hoặc thở mạnh. Ngoài ra, việc tiếp xúc bề mặt bị nhiễm virus rồi chạm tay vào mắt, mũi, miệng cũng là một con đường lây truyền đáng chú ý. Do tốc độ phát tán nhanh trong môi trường kín và đông người, việc áp dụng đồng bộ các biện pháp dự phòng là yếu tố cốt lõi giúp giảm nguy cơ nhiễm bệnh. Hiểu rõ cơ chế lây truyền giúp mỗi cá nhân chủ động bảo vệ bản thân, giảm tải gánh nặng cho hệ thống y tế và bảo vệ những người có nguy cơ chuyển nặng như người cao tuổi hoặc người có bệnh lý nền mạn tính.
Vệ sinh bàn tay và khử khuẩn bề mặt thường xuyên
Rửa tay thường xuyên bằng xà phòng và nước sạch trong ít nhất hai mươi đến ba mươi giây là một trong những cách đơn giản nhưng hiệu quả nhất để loại bỏ virus. Quy trình rửa tay nên bao gồm làm sạch lòng bàn tay, mu bàn tay, các kẽ ngón tay và đầu ngón tay dưới vòi nước chảy. Thời điểm cần ưu tiên vệ sinh tay là sau khi ho, hắt hơi, sau khi đến nơi công cộng, trước khi chuẩn bị thức ăn và trước khi chạm tay lên vùng mặt. Trong trường hợp không có sẵn nước và xà phòng, dung dịch sát khuẩn tay chứa cồn nồng độ tối thiểu sáu mươi phần trăm là phương án thay thế phù hợp. Bên cạnh việc làm sạch đôi bàn tay, việc khử khuẩn định kỳ các bề mặt thường xuyên tiếp xúc như tay nắm cửa, mặt bàn, điện thoại di động và công tắc đèn cũng đóng vai trò ngăn ngừa lây truyền gián tiếp. Việc duy trì thói quen giữ sạch đôi tay không chỉ phòng ngừa virus corona mà còn giảm đáng kể nguy cơ mắc nhiều bệnh nhiễm trùng đường tiêu hóa và hô hấp khác.
Đeo khẩu trang đúng cách tại nơi công cộng
Đeo khẩu trang y tế hoặc khẩu trang vải đạt chuẩn giúp ngăn chặn các giọt bắn hô hấp phát tán ra môi trường cũng như hạn chế người lành hít phải các phần tử chứa mầm bệnh. Biện pháp này đặc biệt quan trọng khi phải di chuyển trên phương tiện giao thông công cộng, đến cơ sở khám chữa bệnh hoặc có mặt ở các không gian kín tập trung đông người. Để khẩu trang phát huy tối đa tác dụng bảo vệ, người sử dụng cần che kín cả mũi lẫn miệng, đảm bảo mép khẩu trang ôm sát hai bên má và thanh nẹp mũi được uốn cong vừa vặn. Trong suốt quá trình đeo, cần tránh chạm tay trực tiếp vào mặt ngoài của khẩu trang. Khi tháo khẩu trang, chỉ cầm vào phần dây đeo qua tai và bỏ ngay vào thùng rác có nắp đậy nếu là khẩu trang dùng một lần, sau đó vệ sinh tay bằng xà phòng hoặc dung dịch sát khuẩn. Tuyệt đối không tái sử dụng khẩu trang y tế dùng một lần để tránh nguy cơ nhiễm khuẩn ngược.
Cải thiện thông khí và giữ khoảng cách an toàn
Không gian kín, kém thông gió là điều kiện thuận lợi để các hạt khí dung chứa virus lơ lửng và tích tụ trong thời gian dài. Do đó, tăng cường lưu thông không khí tự nhiên bằng cách mở các cửa sổ, cửa ra vào khi thời tiết cho phép là giải pháp hữu hiệu giúp giảm mật độ mầm bệnh trong phòng. Tại các văn phòng, trường học hay gia đình, nên hạn chế dùng điều hòa đóng kín hoàn toàn mà cần kết hợp quạt hút gió hoặc máy lọc không khí có màng lọc hiệu suất cao nếu có điều kiện. Song song với việc thông khí, giữ khoảng cách tiếp xúc an toàn với những người xung quanh, đặc biệt là những người đang có biểu hiện ho, sốt, sổ mũi cũng giúp giảm đáng kể xác suất phơi nhiễm với giọt bắn lớn. Khi ở nơi đông người, việc chủ động duy trì cự ly phù hợp và tránh nán lại quá lâu trong các khu vực ngột ngạt sẽ tạo thêm một lớp bảo vệ vững chắc cho đường hô hấp.
Tiêm chủng vắc xin đầy đủ theo khuyến cáo y tế
Tiêm vắc xin phòng ngừa virus corona là biện pháp y tế dự phòng chủ động giúp cơ thể hình thành kháng thể đặc hiệu chống lại sự tấn công của mầm bệnh. Mặc dù vắc xin không loại trừ hoàn toàn nguy cơ lây nhiễm, tiêm chủng đầy đủ các liều cơ bản và liều nhắc lại đã được chứng minh giúp làm giảm đáng kể tỷ lệ bệnh diễn tiến nặng, giảm nguy cơ nhập viện và hạ thấp tỷ lệ tử vong. Kháng thể bảo vệ do vắc xin tạo ra có thể suy giảm dần theo thời gian, do đó việc tiêm liều tăng cường theo hướng dẫn của ngành y tế là rất cần thiết, đặc biệt với nhóm đối tượng dễ bị tổn thương như người cao tuổi, phụ nữ có thai và người mắc các bệnh nền mạn tính. Mọi người nên chủ động tham khảo ý kiến của bác sĩ hoặc cán bộ y tế địa phương để nắm rõ lịch tiêm chủng phù hợp với tình trạng sức khỏe của bản thân.
Nâng cao thể trạng và duy trì lối sống lành mạnh
Hệ miễn dịch khỏe mạnh là hàng rào tự nhiên quan trọng giúp cơ thể chống lại sự xâm nhập và nhân lên của các tác nhân gây bệnh hô hấp. Một chế độ ăn uống cân bằng, giàu dưỡng chất với đầy đủ rau xanh, trái cây tươi giàu vitamin C, vitamin A, kẽm và protein sẽ cung cấp nguyên liệu thiết yếu cho các tế bào miễn dịch hoạt động hiệu quả. Uống đủ nước mỗi ngày giúp giữ ẩm cho niêm mạc đường hô hấp, từ đó hỗ trợ lớp màng nhầy bẫy và đào thải virus ra ngoài tốt hơn. Ngoài dinh dưỡng, việc duy trì vận động thể chất đều đặn tối thiểu ba mươi phút mỗi ngày, ngủ đủ giấc từ bảy đến tám tiếng mỗi đêm và kiểm soát căng thẳng cũng góp phần củng cố sức đề kháng tổng thể. Đồng thời, cần từ bỏ thói quen hút thuốc lá và hạn chế bia rượu vì các chất kích thích này làm tổn thương trực tiếp niêm mạc phổi và làm suy yếu khả năng chống nhiễm trùng của cơ thể.
Lưu ý an toàn
Thông tin trong bài viết mang tính chất phổ biến kiến thức phòng bệnh cộng đồng và không thay thế cho các chỉ định chuyên môn từ bác sĩ. Các biện pháp dự phòng cần được áp dụng đồng bộ thay vì chỉ dựa vào một phương pháp duy nhất. Người dân không nên tự ý mua hoặc sử dụng các loại thuốc kháng virus, kháng sinh hoặc thuốc ức chế miễn dịch khi chưa có chẩn đoán và đơn thuốc của nhân viên y tế. Nếu xuất hiện các triệu chứng hô hấp bất thường như khó thở, đau tức ngực liên tục hoặc sốt cao không hạ, cần liên hệ ngay với cơ sở y tế để được thăm khám và hướng dẫn kịp thời.
Tóm tắt
Phòng tránh virus corona đòi hỏi sự chủ động và kiên trì trong việc duy trì lối sống vệ sinh khoa học. Việc kết hợp rửa tay thường xuyên, đeo khẩu trang, giữ thông thoáng nơi ở và tiêm phòng đầy đủ sẽ tạo nên lá chắn bảo vệ sức khỏe toàn diện cho mỗi cá nhân, gia đình và toàn xã hội.
Nguồn tham khảo
FAQ – Câu hỏi thường gặp
Rửa tay bằng nước thông thường có diệt được virus corona không?
Rửa tay bằng nước đơn thuần chỉ trôi bớt một phần bụi bẩn nhưng không thể phá vỡ lớp vỏ lipid của virus corona. Việc sử dụng xà phòng và cọ rửa kỹ ít nhất hai mươi giây là bắt buộc để làm tan màng bảo vệ của virus và rửa trôi mầm bệnh hiệu quả.
Người đã từng mắc bệnh có cần tiêm vắc xin phòng ngừa virus corona nữa không?
Sau khi khỏi bệnh, cơ thể có miễn dịch tự nhiên nhưng mức độ bảo vệ sẽ giảm dần theo thời gian và có thể kém hiệu quả trước biến thể mới. Do đó, người từng mắc bệnh vẫn nên tiêm vắc xin nhắc lại theo hướng dẫn y tế để củng cố sức đề kháng.
Khẩu trang vải có tác dụng ngăn ngừa virus corona như khẩu trang y tế không?
Khẩu trang vải nhiều lớp có thể ngăn giọt bắn lớn từ đường hô hấp rất tốt trong sinh hoạt hằng ngày. Tuy nhiên, tại các môi trường có nguy cơ lây nhiễm cao như bệnh viện hay phòng khám, khẩu trang y tế đạt chuẩn mang lại hiệu quả lọc khí dung tốt hơn.
Súc họng bằng nước muối sinh lý có tiêu diệt được virus corona không?
Súc họng bằng nước muối sinh lý giúp làm sạch dịch nhầy, giảm viêm và làm dịu niêm mạc họng, nhưng không có khả năng tiêu diệt virus corona khi mầm bệnh đã xâm nhập vào tế bào. Đây chỉ là biện pháp hỗ trợ vệ sinh đường thở bổ sung.
Khi trong nhà có người nghi nhiễm virus corona cần làm gì để tránh lây chéo?
Cần bố trí cho người nghi nhiễm ở phòng riêng thông thoáng, sử dụng nhà vệ sinh riêng nếu có thể. Mọi người trong nhà cần đeo khẩu trang, khử khuẩn các bề mặt chung thường xuyên và theo dõi sát các dấu hiệu sức khỏe để liên hệ y tế kịp thời.
