Biến chứng thủy đậu nguy hiểm có thể diễn tiến nhanh và cách phòng ngừa

Biến chứng thủy đậu là gì?

Bệnh thủy đậu lây lan rất nhanh qua đường hô hấp khi người lành hít phải các giọt bắn chứa virus trong không khí do người bệnh ho, hắt hơi hoặc khi tiếp xúc trực tiếp với dịch tiết từ nốt phỏng rỉ ra. Sau thời gian ủ bệnh kéo dài khoảng mười đến hai mươi mốt ngày, người bệnh bắt đầu xuất hiện các triệu chứng báo trước như mệt mỏi, sốt, đau cơ, chán ăn, sau đó nhanh chóng mọc các ban dát đỏ chuyển thành mụn nước trong suốt. Mặc dù nhiều người xem đây là bệnh nhẹ của trẻ nhỏ, tổn thương do virus Varicella Zoster gây ra có thể không dừng lại ở lớp thượng bì da mà còn ảnh hưởng đến phổi, hệ thần kinh trung ương, gan và hệ tuần hoàn, gây nên những bệnh cảnh thứ phát đặc biệt nghiêm trọng.

Các biến chứng thủy đậu nguy hiểm có thể diễn tiến nhanh

Biến chứng hô hấp nguy hiểm hàng đầu là viêm phổi do virus thủy đậu, thường gặp nhiều hơn ở người lớn, người hút thuốc lá và phụ nữ mang thai. Bệnh cảnh này có thể tiến triển rất nhanh chỉ sau vài ngày phát ban, với các triệu chứng như ho khan, tức ngực dữ dội, thở gấp và tím tái quanh môi. Suy hô hấp cấp có thể xuất hiện đột ngột đòi hỏi người bệnh phải được thở oxy hoặc can thiệp thông khí nhân tạo tại phòng hồi sức tích cực.

Bên cạnh đó, các biến chứng thần kinh trung ương như viêm não màng não, viêm tiểu não hoặc hội chứng Reye cũng là mối đe dọa tính mạng. Người bệnh có thể xuất hiện biểu hiện run rẩy, đi đứng loạng choạng, co giật, lú lẫn hoặc hôn mê sâu. Tổn thương nhu mô não diễn ra nhanh chóng nếu không được xử trí chuyên khoa kịp thời, để lại di chứng thần kinh vĩnh viễn hoặc nguy cơ tử vong cao.

Bội nhiễm vi khuẩn và nguy cơ nhiễm trùng huyết

Tổn thương da do thủy đậu tạo ra hàng trăm nốt mụn nước ngứa ngáy. Khi người bệnh cào gãi làm vỡ bọng nước, vi khuẩn như tụ cầu vàng hoặc liên cầu khuẩn có thể xâm nhập sâu vào mô mềm gây bội nhiễm da, viêm mô tế bào hoặc viêm cân hoại tử.

Nguy hiểm hơn, vi khuẩn từ ổ nhiễm trùng ngoài da có thể đi thẳng vào dòng máu dẫn đến nhiễm trùng huyết và sốc nhiễm trùng. Tình trạng này gây suy đa tạng rất nhanh chóng, tụt huyết áp nghiêm trọng và rối loạn đông máu toàn thân. Việc tự ý đắp các loại lá cây, thuốc bột không rõ nguồn gốc lên vết loét là nguyên nhân phổ biến khiến tình trạng bội nhiễm vi khuẩn bùng phát và chuyển biến xấu ngoài tầm kiểm soát.

Những nhóm đối tượng dễ gặp nguy hiểm khi mắc bệnh

Mặc dù bất kỳ ai cũng có thể mắc thủy đậu, mức độ nghiêm trọng và tốc độ tiến triển của bệnh phụ thuộc lớn vào cơ địa miễn dịch. Phụ nữ mang thai mắc thủy đậu trong tam cá nguyệt thứ hai và thứ ba đối mặt với nguy cơ viêm phổi nặng đe dọa tính mạng người mẹ, đồng thời làm tăng nguy cơ sinh non hoặc sảy thai.

Trẻ sơ sinh có mẹ mắc bệnh ngay trước hoặc sau khi sinh có tỷ lệ tử vong đáng kể do hệ miễn dịch chưa hoàn thiện để chống lại virus. Nhóm người cao tuổi, bệnh nhân điều trị ung thư, người đang sử dụng thuốc ức chế miễn dịch hoặc người có bệnh lý nền mạn tính cũng có nguy cơ suy tạng rất nhanh khi virus tấn công vào các cơ quan nội tạng.

Theo dõi sát dấu hiệu cảnh báo và xử trí đúng cách

Việc theo dõi sát sao tiến triển bệnh tại nhà giúp phát hiện kịp thời các triệu chứng cảnh báo nguy hiểm. Gia đình cần đưa người bệnh đến bệnh viện ngay lập tức nếu thấy sốt cao liên tục không đáp ứng với thuốc hạ sốt thông thường, thở nhanh nông, co giật, li bì khó đánh thức, nốt phỏng chảy mủ đục hoặc xung quanh viền da sưng đỏ lan rộng.

Không gian cách ly tại nhà cần thoáng mát, sạch sẽ để tránh lây nhiễm chéo cho người xung quanh. Người chăm sóc cần vệ sinh tay thường xuyên, cắt ngắn móng tay của bệnh nhân để hạn chế chấn thương do cào gãi, đồng thời duy trì chế độ dinh dưỡng dễ tiêu, uống đủ nước và tuân thủ đúng các hướng dẫn chuyên môn từ bác sĩ điều trị.

Chủ động phòng ngừa thủy đậu và ngăn ngừa lây lan

Tiêm vắc xin phòng thủy đậu là biện pháp bảo vệ chủ động, an toàn và mang lại hiệu quả cao nhất trong việc ngăn chặn lây nhiễm cũng như hạn chế tối đa các biến chứng nặng. Trẻ em từ chín tháng tuổi hoặc từ mười hai tháng tuổi tùy loại vắc xin và người lớn chưa từng mắc bệnh đều nên tiêm phòng đầy đủ theo phác đồ hướng dẫn.

Ngoài ra, việc giữ gìn vệ sinh cá nhân, súc họng bằng nước muối sinh lý, đeo khẩu trang khi tiếp xúc và hạn chế đến nơi đông người trong các đợt bùng phát dịch thủy đậu đóng vai trò quan trọng trong việc cắt đứt nguồn lây lan. Khi có người trong gia đình mắc bệnh, cần cách ly phòng riêng và không dùng chung đồ dùng cá nhân như khăn mặt, bát đũa để bảo vệ cộng đồng.

Lưu ý an toàn

Thông tin trong bài viết mang tính chất phổ biến kiến thức sức khỏe tổng quan, không thay thế cho việc chẩn đoán hay điều trị y khoa chuyên sâu. Người bệnh tuyệt đối không được tự ý sử dụng các thuốc kháng sinh, thuốc kháng virus hoặc thuốc chứa aspirin khi chưa có chỉ định của bác sĩ vì có thể gây tổn thương gan, não nghiêm trọng. Không áp dụng các bài thuốc truyền miệng, không đắp lá hay bôi các chất lạ lên vết phỏng mủ. Khi nghi ngờ có biến chứng, cần đến ngay bệnh viện để được thăm khám kịp thời.

Tóm tắt

Thủy đậu là bệnh truyền nhiễm thường gặp nhưng tiềm ẩn nguy cơ biến chứng nặng nề nếu chủ quan. Nhận diện sớm dấu hiệu trở nặng, không tự ý áp dụng mẹo dân gian truyền miệng và chủ động tiêm ngừa vắc xin là các biện pháp thiết thực giúp bảo vệ sức khỏe bản thân cùng gia đình. Khi cơ thể xuất hiện bất kỳ triệu chứng bất thường nào, người bệnh cần được đưa đến cơ sở y tế để theo dõi và can thiệp kịp thời.