Bị viêm gan B có tiêm phòng được không và những lưu ý cần biết
Nội dung chỉ cung cấp thông tin tham khảo, không thay thế chẩn đoán, khám hoặc điều trị của người hành nghề y tế. Không tự ý dùng, ngừng hoặc thay đổi thuốc dựa trên bài viết.
Viêm gan B là một trong những bệnh lý truyền nhiễm phổ biến gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến chức năng gan. Việc tiêm chủng vắc xin viêm gan B được xem là giải pháp hiệu quả hàng đầu giúp cơ thể chủ động tạo kháng thể chống lại sự xâm nhập của virus. Tuy nhiên, rất nhiều người thắc mắc liệu người đã bị viêm gan B có tiêm phòng được không và vắc xin còn tác dụng trong trường hợp này hay không.
Thực tế y khoa cho thấy vắc xin viêm gan B chỉ phát huy tác dụng phòng ngừa đối với những người chưa nhiễm virus. Nếu một người đã xác định mắc viêm gan B, việc tiêm vắc xin này sẽ không còn mang lại hiệu quả điều trị hay loại bỏ virus khỏi cơ thể. Tuy nhiên, người bệnh vẫn cần kiểm tra y tế toàn diện để được hướng dẫn tiêm các loại vắc xin cần thiết khác nhằm bảo vệ gan tối ưu.
Bị viêm gan B có tiêm phòng được không?
Viêm gan B do virus Hepatitis B Virus (HBV) gây ra, lây truyền qua đường máu, đường tình dục và từ mẹ sang con. Khi virus xâm nhập vào tế bào gan, chúng có thể gây viêm gan cấp tính hoặc chuyển sang thể mãn tính, dẫn đến các biến chứng nguy hiểm như xơ gan và ung thư gan. Vắc xin phòng viêm gan B hoạt động bằng cách đưa kháng nguyên mô phỏng vào cơ thể để kích thích hệ miễn dịch sản sinh ra kháng thể Anti-HBs bảo vệ. Do chế phẩm này chỉ có vai trò phòng ngừa kích hoạt phản ứng miễn dịch trước, nó không thể ngăn chặn hay tiêu diệt virus ở người đã bị nhiễm bệnh. Việc hiểu đúng nguyên lý này giúp người dân không lãng phí chi phí tiêm chủng không đúng chỉ định và chủ động thực hiện các xét nghiệm tầm soát định kỳ tại cơ sở y tế chuyên khoa.
Giải đáp việc người mắc viêm gan B có tiêm vắc xin viêm gan B được không
Đối với câu hỏi người đã bị viêm gan B có tiêm phòng vắc xin viêm gan B được hay không, các chuyên gia y tế khẳng định rằng việc tiêm vắc xin viêm gan B cho người đã nhiễm virus là không cần thiết và không có hiệu quả chữa bệnh. Vắc xin được thiết kế để huấn luyện hệ miễn dịch nhận biết virus khi chưa tiếp xúc, trong khi ở người bệnh, virus HBV đã hiện diện và đang hoạt động hoặc tồn tại trong tế bào gan.
Khi cơ thể đã nhiễm virus viêm gan B, hệ thống miễn dịch đã có sự tương tác với kháng nguyên của virus. Việc tiếp tục tiêm vắc xin phòng viêm gan B không thể giúp cơ thể đào thải virus, không làm giảm tải lượng virus cũng như không ngăn ngừa tiến triển bệnh. Do đó, người được chẩn đoán mắc viêm gan B cấp tính hoặc mãn tính sẽ không có chỉ định tiêm mũi vắc xin ngừa viêm gan B.
Xét nghiệm cần làm trước khi tiêm vắc xin phòng viêm gan B
Trước khi quyết định tiêm phòng vắc xin viêm gan B, mọi người cần đến cơ sở y tế thực hiện hai xét nghiệm máu cơ bản là HBsAg và Anti-HBs. Việc kiểm tra này giúp đánh giá chính xác tình trạng nhiễm virus cũng như mức độ miễn dịch hiện tại của cơ thể, từ đó bác sĩ sẽ đưa ra chỉ định phù hợp.
Nếu kết quả xét nghiệm HBsAg dương tính, điều đó có nghĩa là người thăm khám đã nhiễm virus viêm gan B và không còn chỉ định tiêm vắc xin viêm gan B. Ngược lại, nếu HBsAg âm tính và Anti-HBs âm tính hoặc dưới ngưỡng bảo vệ, người đó hoàn toàn chưa nhiễm virus và chưa có miễn dịch, cần tiến hành tiêm vắc xin theo đúng phác đồ. Trường hợp HBsAg âm tính nhưng Anti-HBs dương tính thể hiện cơ thể đã có kháng thể bảo vệ, bác sĩ sẽ tư vấn có cần tiêm nhắc lại hay không tùy thuộc vào nồng độ kháng thể trong máu.
Các loại vắc xin khác người bị viêm gan B nên thực hiện tiêm phòng
Mặc dù không tiêm vắc xin phòng viêm gan B, người bị viêm gan B vẫn được khuyến cáo tiêm ngừa các loại vắc xin khác để bảo vệ sức khỏe tổng thể. Mắc viêm gan B khiến tế bào gan dễ bị tổn thương hơn khi chịu thêm sự tấn công từ các tác nhân gây bệnh khác, do đó việc tiêm chủng phòng bệnh đồng nhiễm là rất quan trọng.
Người mắc viêm gan B nên tham khảo ý kiến bác sĩ để tiêm phòng vắc xin viêm gan A, giúp ngăn ngừa tình trạng nhiễm trùng song hành gây tổn thương gan cấp tính nghiêm trọng. Ngoài ra, các vắc xin phòng bệnh đường hô hấp như vắc xin cúm mùa, vắc xin phế cầu khuẩn cũng được khuyến nghị nhằm giảm thiểu nguy cơ bội nhiễm và biến chứng nặng ở những người có bệnh lý nền về gan.
Hướng dẫn theo dõi và chăm sóc sức khỏe cho người nhiễm virus viêm gan B
Người được xác định nhiễm virus viêm gan B cần tuân thủ lịch khám sức khỏe định kỳ theo hướng dẫn của bác sĩ chuyên khoa truyền nhiễm hoặc tiêu hóa gan mật. Việc theo dõi định kỳ bao gồm xét nghiệm đánh giá chức năng gan, đo tải lượng virus và siêu âm gan giúp phát hiện sớm các dấu hiệu bùng phát hoặc biến chứng của bệnh.
Bên cạnh việc theo dõi y tế, người bệnh nên xây dựng chế độ sinh hoạt lành mạnh để hạn chế gánh nặng cho gan. Cần tuyệt đối tránh rượu bia, thuốc lá, hạn chế thức ăn nhiều mỡ động vật và không tự ý sử dụng các loại thuốc hay thảo dược chưa qua kiểm chứng y khoa. Đồng thời, người bệnh nên chủ động tư vấn người thân trong gia đình thực hiện xét nghiệm tầm soát và tiêm phòng vắc xin viêm gan B kịp thời để phòng ngừa lây nhiễm chéo.
Lưu ý an toàn
Người bệnh không nên tự ý quy chụp tình trạng sức khỏe của mình hoặc tự đi tiêm vắc xin viêm gan B khi chưa có kết quả xét nghiệm máu. Việc theo dõi viêm gan B cần được thực hiện bởi bác sĩ chuyên khoa, không tự mua thuốc điều trị hoặc ngừng thuốc theo dõi khi chưa có chỉ định. Nếu xuất hiện các triệu chứng bất thường như vàng da, vàng mắt, mệt mỏi kéo dài, đau hạ sườn phải hoặc sụt cân không rõ nguyên nhân, người bệnh cần đến ngay cơ sở y tế để được thăm khám và xử trí kịp thời.
Tóm tắt
Tóm lại, người bị viêm gan B không cần và không nên tiêm vắc xin viêm gan B vì chế phẩm này không có tác dụng điều trị virus đã hiện diện trong cơ thể. Tuy nhiên, thực hiện xét nghiệm tầm soát HBsAg và Anti-HBs trước khi tiêm chủng là bước quan trọng giúp xác định đúng tình trạng sức khỏe. Người bệnh nên chủ động tham khảo ý kiến bác sĩ chuyên khoa để được lập kế hoạch theo dõi định kỳ và tư vấn tiêm các vắc xin bảo vệ gan phù hợp.
Nguồn tham khảo
- Morressier: Impact of hepatitis B vaccination strategy, vaccine coverage and HBsAg prevalence on acute hepatitis B notification rates in EU/EEA countries, 2006-2012
- Human Vaccines & Immunotherapeutics: The effects of booster vaccination on hepatitis B vaccine in anti-HBs negative infants of HBsAg-positive mothers after primary vaccination
FAQ – Câu hỏi thường gặp
Người bị viêm gan B mãn tính có cần tiêm vắc xin viêm gan B nhắc lại không?
Người mắc viêm gan B mãn tính không cần tiêm vắc xin viêm gan B hay mũi tiêm nhắc lại. Do virus đã tồn tại trong tế bào gan, vắc xin phòng viêm gan B không giúp tạo thêm miễn dịch có lợi hay loại bỏ virus khỏi cơ thể.
Xét nghiệm nào giúp biết chính xác mình có bị viêm gan B hay không?
Hai xét nghiệm cơ bản nhất là HBsAg để kiểm tra sự hiện diện của virus viêm gan B và Anti-HBs để đo nồng độ kháng thể bảo vệ trong máu. Kết quả hai xét nghiệm này giúp bác sĩ tư vấn chính xác chỉ định tiêm chủng.
Người sống chung với người bị viêm gan B có nên tiêm phòng không?
Người sống chung nhà với người nhiễm viêm gan B rất nên đi xét nghiệm HBsAg và Anti-HBs. Nếu chưa nhiễm virus và chưa có kháng thể, việc tiêm đủ phác đồ vắc xin viêm gan B là giải pháp hàng đầu để phòng lây nhiễm.
Người bị viêm gan B có thể tiêm vắc xin cúm và phế cầu được không?
Người mắc viêm gan B hoàn toàn có thể và được khuyến khích tiêm vắc xin phòng cúm, phế cầu hoặc viêm gan A. Những vắc xin này giúp phòng ngừa nhiễm trùng hô hấp và tổn thương gan chồng lấp, bảo vệ sức khỏe tổng thể.
Mẹ bị viêm gan B có tiêm vắc xin cho trẻ sơ sinh ngay sau sinh được không?
Trẻ sinh ra từ mẹ nhiễm viêm gan B vẫn cần tiêm vắc xin viêm gan B kết hợp tiêm huyết thanh kháng viêm gan B trong vòng 12 giờ đầu sau sinh để ngăn ngừa hiệu quả nguy cơ lây truyền từ mẹ sang con.
