Bị sùi mào gà có hiến máu được không và những điều cần biết

Bị sùi mào gà có hiến máu được không?

• Sùi mào gà hay mồng gà là tình trạng xuất hiện các nốt sùi, u nhú tại cơ quan sinh dục, hậu môn hoặc hầu họng do nhiễm các chủng virus HPV nguy cơ thấp, phổ biến nhất là chủng HPV type 6 và HPV type 11. Bệnh lây truyền chủ yếu qua tiếp xúc da kề da và quan hệ tình dục không an toàn với người mang mầm bệnh.
• Trong hệ thống tuyển chọn người hiến máu nhân đạo, mục tiêu hàng đầu là bảo đảm an toàn sinh học tuyệt đối cho túi máu và duy trì sức khỏe tốt nhất cho người tình nguyện hiến máu. Các quy định chuyên môn luôn xem xét đồng thời hai khía cạnh: mầm bệnh có lây qua đường máu hay không và thể trạng người hiến có đang chịu tác động của tình trạng viêm nhiễm, thủ thuật điều trị hay nguy cơ đồng nhiễm bệnh lý truyền nhiễm khác hay không. Hiểu đúng những nguyên tắc này giúp người bệnh chủ động theo dõi sức khỏe và chuẩn bị chu đáo trước khi đăng ký hiến máu.

Khả năng lây truyền của virus HPV qua đường truyền máu

• Virus sinh u nhú ở người (Human Papillomavirus – HPV) là tác nhân trực tiếp gây ra bệnh sùi mào gà. Điểm đặc trưng về mặt sinh học của virus HPV là chúng có tính hướng biểu mô, tức chỉ cư trú, nhân lên và gây tổn thương ở các lớp tế bào thượng bì của da và niêm mạc sinh dục, hậu môn hoặc khoang miệng.
• Khác với các virus lây qua đường máu điển hình như virus viêm gan B, virus viêm gan C hay HIV, virus HPV không xâm nhập sâu vào hệ thống tuần hoàn để lưu hành tự do trong huyết tương. Do đó, về mặt lý thuyết bệnh học và dịch tễ học truyền máu, virus HPV không được xếp vào nhóm tác nhân lây truyền qua đường truyền máu. Tuy nhiên, quy định hiến máu không chỉ dựa vào cơ chế của mầm bệnh mà còn căn cứ vào tình trạng toàn thân của người hiến.

Các yếu tố quyết định người mắc sùi mào gà có được hiến máu hay không

Mặc dù virus HPV không truyền trực tiếp qua máu, bác sĩ tại các điểm tiếp nhận máu vẫn có thể chỉ định tạm hoãn hiến máu ở người mắc sùi mào gà dựa trên một số tiêu chí y khoa cụ thể:

• Thứ nhất, giai đoạn tiến triển của tổn thương. Nếu nốt sùi đang phát triển rầm rộ, viêm loét, chảy máu hoặc có dấu hiệu bội nhiễm vi khuẩn, cơ thể người bệnh đang có phản ứng viêm, không bảo đảm tiêu chuẩn thể trạng tốt nhất để hiến máu an toàn.
• Thứ hai, các can thiệp ngoại khoa điều trị gần đây. Việc áp dụng các thủ thuật như đốt điện, áp lạnh, áp nitơ lỏng hoặc đốt laser CO2 tạo ra tổn thương da hở. Người bệnh cần thời gian để bề mặt vết thương phục hồi hoàn toàn nhằm tránh nhiễm trùng thứ phát.
• Thứ ba, tiền sử hành vi tình dục. Sùi mào gà là bệnh lây truyền qua đường tình dục. Do đó, bác sĩ cần sàng lọc cẩn thận để loại trừ nguy cơ đồng nhiễm các bệnh lý lây qua đường máu khác đang trong giai đoạn cửa sổ.

Điều kiện và thời điểm thích hợp để tham gia hiến máu

Để bảo đảm dòng máu hiến đạt chuẩn an toàn sinh học và sức khỏe người hiến không bị ảnh hưởng tiêu cực, người từng mắc sùi mào gà cần lưu ý các điều kiện sau trước khi đăng ký tham gia:

• Thứ nhất, tổn thương sùi mào gà đã được kiểm soát triệt để, vết thương sau can thiệp thủ thuật đã biểu mô hóa hoàn toàn, khô ráo và không có dấu hiệu viêm đỏ hay tiết dịch bất thường.
• Thứ hai, người hiến không đang trong đợt sử dụng các loại thuốc kháng sinh toàn thân để chống bội nhiễm hay các thuốc ức chế miễn dịch khác.
• Thứ ba, người hiến cần duy trì sức khỏe ổn định, không có các triệu chứng mệt mỏi, sốt hay suy giảm miễn dịch, đồng thời không có quan hệ tình dục không an toàn mới phát sinh trong vòng nhiều tháng gần đây. Khi đáp ứng đầy đủ các tiêu chuẩn này và được bác sĩ khám sàng lọc kết luận đủ sức khỏe, bạn hoàn toàn có thể yên tâm chia sẻ giọt máu cứu người.

Quy trình khám sàng lọc và tầm quan trọng của việc khai báo y tế trung thực

• Trước mỗi lần lấy máu, mọi người hiến đều phải điền phiếu khai báo tiền sử sức khỏe và trải qua bước khám lâm sàng sơ bộ từ bác sĩ chuyên khoa huyết học truyền máu. Đây là khâu then chốt nhằm sàng lọc các yếu tố nguy cơ tiềm ẩn.
• Người tham gia cần thông tin đầy đủ, trung thực về tiền sử mắc sùi mào gà, thời điểm điều trị gần nhất cũng như mọi loại thuốc bôi hoặc thuốc uống đã dùng trong thời gian qua. Đội ngũ y tế luôn giữ bí mật tuyệt đối thông tin cá nhân của người hiến máu theo đúng quy định y đức.
• Bác sĩ sẽ kiểm tra huyết áp, mạch, nồng độ huyết sắc tố và đánh giá toàn diện nguy cơ. Quyết định tiếp nhận hay tạm hoãn hiến máu chỉ mang tính chất bảo vệ sự an toàn cao nhất cho cả người hiến lẫn người bệnh tiếp nhận máu, hoàn toàn không phải sự phân biệt đối xử.

Lưu ý an toàn

Thông tin trong bài viết mang tính giáo dục y khoa đại chúng, không thay thế cho quyết định đánh giá lâm sàng của nhân viên y tế tại điểm tiếp nhận máu. Người mắc bệnh lây truyền qua đường tình dục tuyệt đối không dùng hoạt động hiến máu như một cách để xét nghiệm tầm soát mầm bệnh miễn phí. Nếu phát hiện các tổn thương u nhú bất thường tại vùng sinh dục, bạn cần đến cơ sở y tế chuyên khoa da liễu hoặc sức khỏe sinh sản để được khám và chẩn đoán chính xác trước khi lên kế hoạch tham gia hiến máu.

Tóm tắt

Người mắc sùi mào gà hoàn toàn có thể tham gia hiến máu khi các tổn thương đã lành hẳn, không kèm nhiễm trùng phối hợp và vượt qua bước khám sàng lọc y khoa. Việc bảo đảm trung thực trong bảng hỏi tiền sử bệnh không chỉ bảo vệ an toàn cho người nhận máu mà còn giúp người hiến bảo tồn sức khỏe tốt nhất. Hãy luôn tham khảo tư vấn trực tiếp từ bác sĩ tại điểm tiếp nhận máu trước khi quyết định hiến.