Bị rò luân nhĩ kiêng ăn gì để tránh sưng viêm và mau lành vết thương

Rò luân nhĩ kiêng ăn gì là gì?

Rò luân nhĩ là tình trạng tồn tại một lỗ nhỏ có kích thước tương đương đầu kim nằm ở vị trí tiếp giáp giữa vành tai và vùng mặt. Dị tật này hình thành do sự khép không hoàn toàn của các nụ mang tai trong giai đoạn phôi thai từ tuần thứ sáu của thai kỳ. Bên dưới lỗ rò là một mạng lưới các đường xoang nhỏ có thể phân nhánh phức tạp, bám sâu vào sụn vành tai và được lót bởi các tế bào biểu mô có khả năng tiết chất nhầy cũng như tế bào chết.

Nhiều người lầm tưởng rằng việc ăn uống sai cách có thể làm lỗ rò phình to hoặc phát bệnh. Thực tế, đường rò có thể tồn tại suốt đời mà không gây hại nếu không bị vi khuẩn xâm nhập. Mối quan tâm về việc kiêng khem chỉ thực sự phát sinh khi lỗ rò bắt đầu có dấu hiệu bội nhiễm sưng nóng đỏ đau hoặc khi bệnh nhân trải qua phẫu thuật bóc tách triệt để đường rò. Khi đó, chế độ ăn cần được điều chỉnh hợp lý để không kích hoạt phản ứng ngứa ngáy hay cản trở quá trình liền da.

Chế độ ăn uống khi lỗ rò luân nhĩ ở trạng thái bình thường

Rò luân nhĩ là một dị tật bẩm sinh vùng tai do sự kết hợp không hoàn chỉnh của các cung mang trong thời kỳ phôi thai. Lỗ rò thông vào một đường hầm nhỏ lót biểu mô nằm sâu dưới da trước vành tai. Ở trạng thái bình thường khi không có nhiễm trùng, lòng đường rò hoàn toàn khô ráo hoặc chỉ tiết nhẹ chút chất bã nhờn tự nhiên.

Trong giai đoạn này, người có lỗ rò luân nhĩ không cần phải áp dụng bất kỳ chế độ kiêng khem ăn uống khắt khe nào. Thức ăn hàng ngày không thể làm biến mất đường rò, và cũng không trực tiếp gây ra ổ viêm nếu không có sự xâm nhập của vi khuẩn từ bên ngoài. Do đó, bạn hoàn toàn có thể duy trì thực đơn đa dạng, đầy đủ bốn nhóm dưỡng chất thiết yếu để cơ thể luôn khỏe mạnh, duy trì sức đề kháng tốt nhất.

Những thực phẩm nên hạn chế khi lỗ rò luân nhĩ đang viêm sưng

Khi lỗ rò luân nhĩ bị vi khuẩn tấn công, vùng trước tai sẽ sưng tấy, đỏ rát, đau nhức hoặc thậm chí hình thành ổ áp xe chảy mủ. Trong giai đoạn bùng phát đợt viêm cấp này, cơ thể đang phải huy động hệ miễn dịch để chống lại vi khuẩn, do đó một số nhóm thực phẩm có thể làm tăng phản ứng viêm hoặc gây ngứa ngáy khó chịu mà bạn nên hạn chế:

Các loại thức ăn cay nóng chứa nhiều ớt, tiêu, mù tạt có thể kích thích giãn mạch, làm tăng cảm giác nóng rát và khó chịu tại ổ viêm. Đồ ăn nhiều dầu mỡ chiên xào, thức ăn nhanh và các loại thực phẩm chế biến sẵn giàu chất béo bão hòa thường thúc đẩy phản ứng viêm toàn thân diễn ra mạnh hơn.

Ngoài ra, đồ ngọt nhiều đường tinh luyện như bánh kẹo, nước ngọt có ga cũng làm giảm khả năng miễn dịch tạm thời của bạch cầu, khiến quá trình kiểm soát nhiễm trùng chậm lại. Người bệnh cũng nên hạn chế bia rượu và đồ uống chứa cồn vì chúng gây mất nước và có thể làm giảm hiệu quả của các loại thuốc kháng sinh, thuốc kháng viêm đang sử dụng.

Các món ăn cần kiêng sau khi phẫu thuật bóc tách rò luân nhĩ

Phẫu thuật cắt bỏ đường rò luân nhĩ là phương pháp điều trị triệt để khi đường rò tái phát viêm nhiều lần. Sau tiểu phẫu, vết rạch da trước vành tai cần thời gian từ một đến hai tuần để liền mép và tạo sẹo thẩm mỹ. Nhằm ngăn ngừa nguy cơ mưng mủ, ngứa ngáy hoặc hình thành sẹo lồi gây mất thẩm mỹ vùng mặt, người bệnh nên chủ động kiêng một số thực phẩm:

Thực phẩm từ gạo nếp như xôi, bánh chưng có tính dẻo nóng, dễ làm vết mổ bị sưng nề kéo dài hoặc tăng tiết dịch tại vết thương. Thịt gà, đặc biệt là phần da gà, cùng với các loại hải sản giáp xác như tôm, cua dễ kích hoạt phản ứng ngứa ngáy dữ dội quanh vành tai, khiến người bệnh vô tình chạm tay làm tổn thương vết chỉ khâu.

Rau muống là món ăn quen thuộc nhưng có khả năng kích thích tăng sinh nguyên bào sợi và collagen quá mức, làm tăng nguy cơ sẹo lồi co kéo vành tai. Thịt bò cũng nên hạn chế trong giai đoạn vết thương lên da non để tránh tình trạng sẹo thâm sẫm màu. Thời gian kiêng khem các món này thường kéo dài khoảng hai đến ba tuần cho đến khi vết mổ cắt chỉ và khô hoàn toàn.

Thực phẩm nên bổ sung giúp tổn thương nhanh hồi phục

Bên cạnh việc kiêng các món ăn dễ gây kích ứng, xây dựng một chế độ dinh dưỡng giàu chất dưỡng mô sẽ giúp vết rạch mau lành, rút ngắn thời gian hồi phục sau phẫu thuật hoặc sau đợt viêm nhiễm:

Thực phẩm giàu chất đạm lành mạnh như thịt nạc heo, cá nước ngọt, đậu phụ và các loại hạt cung cấp axit amin thiết yếu để cơ thể tái tạo mô liên kết mới. Bổ sung vitamin C từ các loại quả họ cam quýt, ổi, kiwi, dâu tây giúp tăng cường miễn dịch và thúc đẩy quá trình tổng hợp collagen tự nhiên một cách có kiểm soát.

Kẽm có nhiều trong ngũ cốc nguyên hạt, hạt bí ngô và các loại đậu, đóng vai trò quan trọng trong việc phân chia tế bào và kháng viêm cục bộ. Bên cạnh đó, người bệnh cần uống đủ từ một lít rưỡi đến hai lít nước mỗi ngày để đảm bảo tuần hoàn máu nuôi dưỡng mô da trước tai luôn thông suốt, đồng thời hỗ trợ đào thải các chất cặn bã trong cơ thể.

Chăm sóc và vệ sinh lỗ rò luân nhĩ đúng cách tại nhà

Việc chăm sóc tại chỗ giữ vai trò then chốt hơn rất nhiều so với chế độ ăn uống trong việc ngăn ngừa biến chứng nhiễm trùng đường rò luân nhĩ:

Bạn tuyệt đối không được dùng ngón tay, tăm bông hoặc các vật nhọn để chọc ngoáy, nặn bóp chất bã trắng bên trong lỗ rò. Hành động nặn bóp sẽ gây trầy xước lớp biểu mô mỏng manh, đẩy vi khuẩn từ bề mặt vào sâu trong ngóc ngách của đường rò và gây ra ổ áp xe nguy hiểm.

Hàng ngày, khi rửa mặt hoặc tắm gội, chỉ cần dùng khăn sạch thấm nhẹ vùng trước tai, tránh để nước xà phòng hay dầu gội ứ đọng lâu ở miệng lỗ rò. Nếu lỗ rò có biểu hiện sưng đỏ nhẹ hoặc rỉ dịch có mùi khó chịu, bạn nên dùng gạc sạch tẩm nước muối sinh lý chấm nhẹ nhàng bên ngoài, sau đó đến cơ sở y tế để được bác sĩ tai mũi họng kiểm tra cụ thể.

Lưu ý an toàn

Thông tin trong bài mang tính chất phổ biến kiến thức chăm sóc sức khỏe và không thay thế cho chẩn đoán hay phác đồ điều trị y khoa. Người bệnh tuyệt đối không tự ý mua kháng sinh, thuốc giảm đau để uống hoặc bôi đắp các loại lá cây, thuốc nam không rõ nguồn gốc lên lỗ rò luân nhĩ đang sưng mủ, vì có thể gây hoại tử sụn vành tai và nhiễm trùng lan rộng.

Tóm tắt

Rò luân nhĩ là dị tật bẩm sinh cấu trúc, do đó chế độ ăn uống không thể thay thế cho can thiệp y khoa khi có ổ viêm. Việc kiêng khem chỉ mang tính hỗ trợ giảm kích ứng và giúp hồi phục vết thương sau mổ bóc tách. Người có lỗ rò nên giữ vệ sinh tai sạch sẽ và thăm khám bác sĩ chuyên khoa tai mũi họng kịp thời.