Bị quai bị có được bật quạt không và cách chăm sóc đúng

Bị quai bị có được bật quạt không là gì?

Bệnh quai bị là một bệnh truyền nhiễm cấp tính do virus quai bị thuộc họ Paramyxoviridae gây ra, với biểu hiện điển hình là sưng đau tuyến nước bọt mang tai ở một hoặc cả hai bên. Căn bệnh này thường đi kèm các triệu chứng toàn thân như sốt, đau đầu, mệt mỏi, chán ăn và đau nhức cơ bắp. Quai bị lây truyền chủ yếu qua đường hô hấp khi người lành hít phải các giọt bắn chứa virus phát tán trong không khí từ người bệnh khi ho, hắt hơi hoặc nói chuyện.

Vì đây là bệnh lý do nhiễm virus chứ không phải do tiếp xúc với luồng gió bên ngoài, nên việc sử dụng quạt máy không phải là nguyên nhân gây bệnh hay làm bệnh diễn tiến nặng hơn. Trái lại, việc giữ cho không gian nghỉ ngơi luôn thông thoáng, mát mẻ là yếu tố hỗ trợ tích cực cho quá trình hạ nhiệt và phục hồi thể trạng của người bệnh.

Tác động của luồng gió quạt đối với người mắc bệnh quai bị

Nhiều người bệnh quai bị thường phải chịu đựng cảm giác sốt cao, ớn lạnh xen kẽ đổ mồ hôi. Việc sử dụng quạt với tốc độ nhẹ nhàng giúp luồng không khí trong phòng được lưu thông liên tục, hỗ trợ quá trình thoát nhiệt tự nhiên của cơ thể qua da. Khi phòng ốc mát mẻ, người bệnh sẽ cảm thấy bớt bức bối, dễ đi vào giấc ngủ và phục hồi năng lượng tốt hơn. Ngược lại, nếu để quạt thổi mạnh trực tiếp vào mặt hoặc vùng cổ họng, niêm mạc đường hô hấp trên có thể bị khô rát, dẫn đến phản xạ ho hoặc làm tăng cảm giác đau rát tại vị trí tuyến mang tai đang viêm. Do đó, việc bật quạt không gây hại cho tiến trình lui bệnh quai bị, miễn là luồng gió được điều chỉnh hợp lý để tạo sự thông thoáng vừa phải thay vì gây lạnh đột ngột.

Cách sử dụng quạt an toàn cho người đang mắc quai bị

Để đảm bảo an toàn khi dùng quạt trong thời gian điều trị quai bị, người chăm sóc cần điều chỉnh quạt ở chế độ gió nhẹ hoặc vừa phải. Thiết bị nên được đặt ở vị trí cách xa giường nằm tối thiểu hai mét và luôn bật chế độ quay đảo chiều, giúp luân chuyển không khí khắp phòng thay vì chĩa thẳng vào một vị trí cố định. Tuyệt đối không để quạt thổi trực diện vào vùng đầu, mặt, tai và cổ của người bệnh, đặc biệt là khi cơ thể đang vã mồ hôi sau cơn sốt. Vào ban đêm hoặc thời điểm gần sáng khi nhiệt độ môi trường giảm, nên chuyển quạt sang mức thấp nhất hoặc hẹn giờ tắt để tránh bị nhiễm lạnh. Nếu người bệnh cảm thấy ớn lạnh hoặc run rẩy, cần tắt quạt ngay và đắp chăn mỏng để giữ ấm cơ thể.

Những quan niệm kiêng khem sai lầm cần tránh khi mắc quai bị

Trong dân gian tồn tại quan niệm cho rằng người mắc quai bị phải kiêng gió tuyệt đối, dẫn đến việc nhiều gia đình đóng chặt mọi cửa sổ, tắt hết quạt và trùm kín chăn cho người bệnh. Về mặt y học, quai bị là bệnh truyền nhiễm do virus lây lan qua giọt bắn đường hô hấp. Việc giam mình trong căn phòng ngột ngạt, tù túng không chỉ khiến thân nhiệt người bệnh khó hạ mà còn tạo điều kiện cho virus phát tán dày đặc trong không khí, làm tăng nguy cơ lây bệnh cho người xung quanh. Ngoài ra, việc kiêng nước quá mức, không chịu lau rửa cơ thể cũng làm tăng nguy cơ viêm nhiễm thứ phát trên da. Các biện pháp kiêng cữ cực đoan hoàn toàn không có cơ sở khoa học và có thể cản trở quá trình hồi phục của người bệnh.

Chăm sóc tổng thể và thiết lập không gian nghỉ ngơi phù hợp

Bên cạnh việc điều chỉnh nhiệt độ phòng, người bệnh quai bị cần được nghỉ ngơi tại không gian yên tĩnh, thoáng khí và có ánh sáng tự nhiên nhưng tránh gió lùa mạnh. Trong giai đoạn tuyến nước bọt mang tai sưng to và gây đau đớn khi nhai, chế độ dinh dưỡng nên ưu tiên các món mềm, lỏng, dễ nuốt như cháo loãng, súp dinh dưỡng hoặc canh hầm. Người bệnh cần uống nhiều nước ấm để giữ ẩm vòm họng và bù đắp lượng dịch mất đi do sốt. Nên tránh hoàn toàn các loại thực phẩm quá chua, cay nồng hoặc cứng giòn vì chúng kích thích tuyến mang tai tiết nước bọt mạnh, làm gia tăng cơn đau nhức. Đeo khẩu trang y tế và khử khuẩn bề mặt đồ dùng thường xuyên cũng là biện pháp cần thiết để ngăn ngừa lây lan virus.

Lưu ý an toàn

Thông tin trong bài viết mang tính chất tham khảo giáo dục sức khỏe và không thay thế cho chẩn đoán hay chỉ định y khoa từ bác sĩ. Tuyệt đối không tự ý dùng thuốc hạ sốt, giảm đau hoặc đắp các loại thuốc nam lên vùng sưng khi chưa có hướng dẫn chuyên môn. Nếu người bệnh xuất hiện các dấu hiệu cảnh báo như sốt cao liên tục không hạ, đau đầu dữ dội, nôn ói nhiều, cứng cổ hoặc sưng đau tinh hoàn ở nam giới, cần đến ngay cơ sở y tế để được thăm khám kịp thời.

Tóm tắt

Người mắc bệnh quai bị hoàn toàn có thể sử dụng quạt ở mức gió thoang thoảng nhằm duy trì không gian phòng thông thoáng và hỗ trợ cơ thể thoải mái hơn khi sốt. Việc kiêng khem gió quá mức là không cần thiết và có thể gây bất lợi cho sức khỏe. Khi chăm sóc người bệnh, gia đình cần chú ý theo dõi sát các biểu hiện toàn thân và liên hệ ngay với bác sĩ khi có bất kỳ dấu hiệu bất thường nào.