Bị nhiễm HPV có mang thai được không và những lưu ý cần biết

Nhiễm HPV có mang thai được không là gì?

Virus HPV (Human Papillomavirus) là nhóm virus lây truyền chủ yếu qua đường quan hệ tình dục, bao gồm hơn 100 chủng khác nhau. Trong đó, y học chia thành hai nhóm chính: nhóm nguy cơ thấp (như chủng 6, 11) thường gây ra các u nhú, sùi mào gà ở cơ quan sinh dục ngoài; và nhóm nguy cơ cao (như chủng 16, 18) có liên quan chặt chẽ đến sự phát triển của các tổn thương tiền ung thư và ung thư cổ tử cung.

Phần lớn các trường hợp nhiễm HPV diễn ra âm thầm, không có triệu chứng rõ rệt và có thể được hệ miễn dịch cơ thể tự đào thải sau một khoảng thời gian. Bản thân virus không đi vào máu và không làm suy giảm dự trữ buồng trứng hay làm tổn thương ống dẫn trứng. Do đó, người nhiễm HPV vẫn duy trì khả năng sinh sản tự nhiên nếu các cơ quan trong hệ sinh dục không gặp tổn thương giải phẫu phức tạp.

Ảnh hưởng của virus HPV đối với khả năng thụ thai tự nhiên

Nhiều phụ nữ lo lắng rằng sự hiện diện của Human Papillomavirus (HPV) sẽ làm suy giảm chức năng sinh sản hoặc cản trở quá trình thụ tinh. Về mặt sinh lý bệnh, virus HPV chỉ cư trú và phát triển ở lớp biểu mô da và niêm mạc, chủ yếu tại khu vực âm hộ, âm đạo và cổ tử cung. Virus này không đi vào tuần hoàn máu và không xâm nhập vào buồng trứng hay tử cung, do đó không tác động trực tiếp đến sự rụng trứng, chất lượng noãn hay khả năng phôi thai bám vào niêm mạc tử cung để làm tổ.

Tuy nhiên, mối liên hệ gián tiếp có thể xuất hiện nếu người bệnh nhiễm các chủng HPV nguy cơ cao dẫn đến tổn thương tiền ung thư cổ tử cung mức độ nặng. Khi đó, các thủ thuật can thiệp điều trị như khoét chóp cổ tử cung hoặc cắt đoạn cổ tử cung có thể làm ngắn hoặc yếu cấu trúc nâng đỡ cổ tử cung, làm tăng nguy cơ hở eo cổ tử cung hoặc sinh non trong thai kỳ sau này. Do đó, việc xác định rõ tình trạng tổn thương cổ tử cung trước khi mang thai là bước quan trọng giúp đảm bảo an toàn cho cả mẹ và thai nhi.

Tác động của virus HPV lên cơ thể mẹ trong suốt thai kỳ

Khi mang thai, sự biến đổi mạnh mẽ của các nội tiết tố sinh dục nữ như estrogen và progesterone, kết hợp với tình trạng suy giảm miễn dịch sinh lý tạm thời, tạo điều kiện thuận lợi cho virus HPV hoạt động mạnh hơn. Đối với phụ nữ nhiễm các chủng HPV nguy cơ thấp như type 6 và type 11, các nốt sùi mào gà sinh dục có thể phát triển nhanh hơn về kích thước và số lượng, trở nên mềm hơn và dễ chảy máu khi va chạm hoặc cọ xát.

Dù vậy, bản thân virus HPV không gây ra các dị tật bẩm sinh cấu trúc hay làm tăng nguy cơ sảy thai trong những tháng đầu. Điều đáng lưu tâm nhất là các nốt sùi lớn ở âm đạo hoặc cổ tử cung có thể gây cản trở đường ra của thai nhi khi chuyển dạ, hoặc gây chảy máu khó cầm trong quá trình sinh thường. Bác sĩ sản khoa sẽ cân nhắc các biện pháp kiểm soát tổn thương an toàn, ưu tiên các phương pháp can thiệp tại chỗ không ảnh hưởng xấu đến sự phát triển của thai nhi.

Khả năng lây truyền virus HPV từ người mẹ sang thai nhi

Khả năng lây truyền virus HPV từ mẹ sang con trong thai kỳ là tương đối thấp. Virus hầu như không đi qua hàng rào nhau thai để gây nhiễm trùng trong buồng ối. Nguy cơ lây nhiễm chủ yếu xảy ra trong quá trình chuyển dạ và sinh nở qua đường âm đạo, khi thai nhi tiếp xúc trực tiếp với dịch tiết sinh dục và các tế bào niêm mạc có chứa virus của người mẹ.

Trong phần lớn các trường hợp trẻ tiếp xúc với HPV khi sinh, hệ miễn dịch non nớt của trẻ vẫn có thể tự thanh thải virus trong vài tháng đầu đời mà không biểu hiện bất kỳ triệu chứng lâm sàng nào. Biến chứng nghiêm trọng nhất nhưng rất hiếm gặp là bệnh u nhú thanh quản tái phát ở trẻ sơ sinh, thường liên quan đến các chủng HPV gây sùi mào gà. Trẻ mắc tình trạng này có thể xuất hiện các khối u nhú lành tính ở dây thanh âm, gây khàn tiếng hoặc khó thở. Nhờ sự tiến bộ trong chăm sóc sản khoa và theo dõi sau sinh, tỷ lệ này được ghi nhận ở mức rất thấp.

Thăm khám sản phụ khoa và tầm soát trước khi có kế hoạch mang thai

Để có một thai kỳ khỏe mạnh và an toàn, phụ nữ đang có kế hoạch sinh con nên chủ động thực hiện kiểm tra sức khỏe phụ khoa toàn diện. Hai phương pháp sàng lọc then chốt là xét nghiệm tế bào học cổ tử cung (Pap smear) và xét nghiệm định type HPV DNA. Các kiểm tra này giúp bác sĩ đánh giá chính xác sự hiện diện của virus cũng như phát hiện sớm những thay đổi bất thường ở mức độ tế bào.

Nếu kết quả cho thấy có tổn thương cổ tử cung mức độ cao hoặc sùi mào gà đang tiến triển rầm rộ, bác sĩ chuyên khoa phụ sản sẽ tư vấn lộ trình xử trí triệt để trước khi người bệnh bắt đầu thụ thai. Ngược lại, nếu chỉ nhiễm HPV đơn thuần mà không có biến đổi tế bào bất thường, người phụ nữ hoàn toàn có thể an tâm lên kế hoạch mang thai tự nhiên, đồng thời duy trì chế độ sinh hoạt lành mạnh để hỗ trợ hệ miễn dịch tự đào thải virus theo thời gian.

Lưu ý an toàn

Thông tin trong bài viết mang tính chất giáo dục sức khỏe và không thay thế cho việc chẩn đoán hoặc chỉ định y khoa trực tiếp từ bác sĩ chuyên khoa. Phụ nữ mang thai hoặc đang chuẩn bị mang thai khi phát hiện nhiễm HPV không nên tự ý sử dụng các loại thuốc bôi, thuốc uống hay can thiệp thủ thuật dân gian để phá hủy nốt sùi khi chưa có sự đồng ý của bác sĩ sản phụ khoa. Mọi kế hoạch điều trị tổn thương cổ tử cung cần được thảo luận kỹ lưỡng nhằm tránh ảnh hưởng tiêu cực tới thai kỳ.

Tóm tắt

Người phụ nữ có kết quả xét nghiệm dương tính với HPV hoàn toàn có thể mang thai và sinh nở an toàn nếu được theo dõi y tế chặt chẽ. Sự chủ động thăm khám phụ khoa, tầm soát tế bào cổ tử cung và tuân thủ lịch khám thai định kỳ là chìa khóa giúp bảo vệ tối đa sức khỏe của cả mẹ và bé.